راز نماز (برای جوانان) صفحه 5

3. خالصانه باشد.

هیچ چیز همچون «ریا» و خودنمایی و مردم فریبی، آفت عبادت نیست. از طرف دیگر، هیچ چیز چون خلوص، ارزش آفرین عبادت و نماز نیست. البتّه داشتن اخلاص در عبادت بسیار دشوار است، و دل و جان را از تهاجم وسوسه های ابلیسی رهاندن، رنجی بزرگ دارد و همتی بلند و اراده ای نیرومند می طلبد. عبادت تا خالص نباشد، در درگاه الهی پذیرفته نیست و تنها پیشانی بر زمین سودن و قرائت صحیح داشتن و در صف اوّل جماعت

ایستادن و ... ملاک نیست. باید نماز و بندگی از رنگِ ریا پاک و به رنگِ الهی «صبغهاللّه»(10) آراسته باشد تا به خدا برسد. تعبیر قرآن چنین است:

«وَمَآ أُمِرُواْ إِلَّا لِیَعْبُدُواْ اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ»(11)

هیچ دستور عبادی برای مردم نیامده مگر آنکه امر به اخلاص در آن شده است.

4. خاشعانه باشد.

خشوع، حالت قلبی انسان در عبادت و نتیجه توجّه کامل به مقام بندگی در آستانِ الهی است. آنکه نیاز و عجز خود را می داند و عظمت و کمال الهی را می شناسد و در عبادت، خود را در برابر آن خدای بی همتا و آگاه می یابد. حالتی متناسب با این «حضور» پیدا می کند، در این حالت قلب، خاشع می شود، نگاه افتاده می گردد و توجّه از هر چیز دیگر بریده و به معبود متوجّه می شود.

قرآن در توصیف مؤمنان و عبادت شان می فرماید: «الَّذِینَ هُمْ فِی صَلَاتِهِمْ خَشِعُونَ»(12) در نمازشان خاشع اند.

این حالت، محصول آن توجّه است، در حدیث می خوانیم: «اُعبُدِ اللّهَ کَأَنَّکَ تَراهُ»(13) خدا را چنان عبادت کن که گویا او را می بینی. «فَصَلِّها لِوَقتِها صَلاهَ مُوَدَّعٍ»(14)

چنان نماز را در وقت خودش بخوان که گویا آخرین نماز است. یعنی همواره این حالت را داشتن که گویا فقط برای همین یک نماز، فرصت باقی است.

5 . مخفیانه باشد.

رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «اَعظَم العباده اَجراً اَخفاها»(15) پاداش عبادتی بیشتر وبزرگتر است که مخفی تر باشد. این برای آن است که عبادت (به خصوص عبادت های مستحب) در حضور جمع، زمینه بیشتری برای تظاهر وریا دارد.

البتّه این در مواردی است که اسلام، خود امر به عبادت آشکار نکرده باشد، همچون نمازجماعت در مسجد که از نماز فرادی در خانه برتر است.