اسرار نماز صفحه 109

پس ملاحظه کن دل خود را در وقت نماز اگر می یابی حلاوت ذکر و مناجات را در نفس خود و در می آید در دلت سرور و بهجت به مخاطبات او سبحانه ، بدان که تصدیق کرده است حق تعالی تو را در تکبیرات از برای خود سبحانه . و همچنین بدان از سلب لذت مناجات و محروم بودن از حلاوت عبادت که ، آن دلیل است بر تکذیب خدای تعالی قول تو را و راندن تو را از درگاه خود.

دعاء توجه

پس اول کلمات آن ، گفتن این اذکار است : وجهت وجهی للذی فطر السموات والارض حنیفا مسلما متوجه ساختیم روی خود را به جانب آن خدائی که آفرید آسمانها و زمین را در حالتی که حق گو و مسلمان می باشم .

و نیست مراد بوجه ، وجه ظاهر، پس به درستی که تو روی آورده ای به طرف قبله ، و خدای ، سبحانه و تعالی منزه است از آنکه محدوت به جهات باشد تا آنکه روی به طرف او کنی و جز این نیست که به روی دل خود، متوجه می شوی به سوی آن کسی که آفریننده آسمانها و زمینهاست . پس نظر کن به روی دلت آیا هنوز متوجه است به سوی آرزوهای خود، و قصدش در خانه

ها و بازارها و داد و ستد و گفت و شنید و غیر اینها است و متوجه است به خواهشهای خود، یا رو آورده است به جانب آفریننده آسمانها و زمینها و حذر کن از آنکه افتتاح و ابتدای مناجاتت در حضرت واجب الوجود تعالی شاءنه به دروغ و خلاف باشد، تا آنکه بگرداند روی رحمت خود را از تو، قبول ننماید مابقی عبادت تو را مطلقا. و نمی گردد روی بنده ای به جانب خدای تعالی ، مگر به آبه آنکه بگرداند روی دل خود را از ماسوی الله . پس بدرستی که دل ، مانند آئینه است که رویش صیقلی و روشن و پشتش تیره و تار باشد، و آئینه قبول پذیرفتن صورتها را نمی کند مگر به آنکه روی آئینه قبول پذیرفتن صورتها را نمی کند مگر به آنکه روی آئینه را به طرف آن چیز بگردانی ، و چون رویش را به طرف چیزی کردی ، پشتش که تیره و تار است به طرف چیزهای دیگر می افتد. پس با آن چیز بگردانی ، و چون رویش را به طرف چیزی کردی ، پشتش که تیره و تار است به طرف چیزهای دیگر می افتد. پس با خود بر آورد کن اگر صرفه دارد روی دلت را به طرف دنیا و لذات فانیه آن کن و پشتش را به طرف خدا آخرت متوجه شو، تا دنیا و مافیها در عقبت بماند. چه آنکه دنیا را نمی خواهند مگر سفیهان ، و فریب آن را نمی خورند و به آن مغرور نمی شوند الا احمقان .

و منقول است که حضرت عیسی علی

نبینا (علیه السلام )، دنیا را دید به صورت زن چشم کبود سرخ موئی ، که یک دستش در حنا بود و دست دیگرش به خون آغشته . گفت : چرا چنین کرده ای ؟ دنیا گفت : که با یک دست شوهری کشته ام و با این دست دیگر شوهری تازه کرده ام . حضرت عیسی (علیه السلام ) سئوال کرد: ای دنیا هیچیک از این شوهران ، تو را طلاق گفته اند؟ گفت نه به خدا قسم ، همه را کشتم . عیسی (علیه السلام ) فرمود که : بدا به حال شوهران باقیمانده تو. یعنی : از آنها گذشت که رفتند؛ دیگر امکان تدارک و برگشتن ندارند، بدا به حال کسانی که بعد از این خواهند آمد و تو را خواستگاری خواهند نمود، و تو ایشان را به ناکام خواهی کشت و هزار آرزو از تو در دل هر یک خواهد ماند. ای کاش فریب تو را نمی خوردند و به تو مغرور نمی شدند.

آدمی ستم آشکار بر خود می کند چنانکه هرگز گوشش از شنیدن احوال گذشتگان و چشمش از دیدن روزگار هم صحبتان و هم سالان خود، عبرت نمی گیرد، که چه سعیهای بلیغ در تحصیل دنیا کردند و چه عمارتها و قصرها بنا گذاشتند، و چگونه به حسرت گذاشتند و رفتند. و اندوخته ایشان نصیب دیگران شد، و ایشان نیز به حسرت خواهند گذاشت و خواهند رفت و به غیر از حسرت و ندامت ، چیزی با خود نخواهند برد. و از پنج روزه زندگانی دنیا که هرگز، یک روز به مراد و خاطر خواه کسی به شب نرسیده

، و به سبب حرص به دنیا، با پروردگار عالمیان از در نافرمانی در آمده .

ظلم بر فقیر و یتیم ، و بزرگی بر صلحاء و اتقیاء، و کبر و غرور، و تکیه نمودن به مهر و وفای این غداره مکاره روا داشته ، بلکه تمام عمر را در تکثیر مال دنیا و تفاخر بر اقران و امثال و طول امانی و آمال صرف نموده است . و این نیست به غیر از خسران دنیا و آخرت . خسر الدنیا و الاخره ذلک هو الخسران المبین سوره حج ، آیه 11 زیانکار دنیا و آخرت است و این همان زیان آشکار است .