اسرار نماز صفحه 138

و عجب دانستی دوای آنها را.

اما دوای عجب : پس نگاه کن در آلات و اسبابی که تو، به سبب آنها قوت عبادت بهم رسانیده ای و آن عبادت باعث عجب و خوش آینده تو شده ، و همچنین نظر کن به قدرت و علم و اعضاء ورزقی که می خوری ، تا قوت به هم رسانی برای آن عبادت ، لاجرم می یابی که همه آنها از جانب خدای تعالی است . به طوری که اگر نمی بود رزق او، قدرت بهم نمی رسانیدی بر چیزی از اینها و دیگر نظر بیفکن بر نعت ارسال رسل برای تو و نعمت خلق عقل در تو، تا تو هدایت بیابی به آن به راه حق ، آن وقت نگاه کن در قیمت عملی که می کنی ، ببین که چگونه نیست محض است و هرگز مقابله نمی کند با یک نعمت از نعمت های نامعدوده الی و جز این نیست که می گردد عمل تو با قیمت ، در وقتی که به موقع و محل رضایت و خشنودی خدا واقع گردد والا تو خودت می بینی که مزدور یک روز دراز را به دو درهم کار می کند و نگهبان یک شب تمام را شب بیداری می نماید به دو دانگ درهم و همچنین اصحاب صنایع و پیشه وران که هر یک عمل می کنند درازای روز را یا شب را به مزد اندکی پس اگر تو کاری بکنی جهت رضایت خدا، یا روزه ای بگیری از برای او و روزی را صبر کنی بر تشنگی و گرسنگی آن روز، حق تعالی در پاداش تو می

فرماید: انما یوفی الصابرون اجرهم بغیر حساب سوره زمر آیه 10 جز این نیست که تمام داده می شوند شکیبا کنندگان ، پاداش عمل خودشان را بیرون از حساب .

و در حدیث قدسی وارد شده که : اعددت لعبادی الصالحین ما لاعین رات ولا اذن سمعت ، و لاخطر علی قلب بشر مهیا و آماده کرده ام برای پاداش بندگان شایسته ام نعمتهایی را که نه چشمی دیده است و نه گوشی شنیده و نه بر قلب کسی خطور کرده است بنابراین ، می یابی که عمل یک روز تو، به یک درهم می ارزد با احتمال تعب عظیم و این هم در برابر ظهرانه چاشت یا شام تو خواهد بود، ولیکن خدا بیرون از حساب و اندازه اجر به تو داده است .

و همچنین اگر شبی را برخیزی برای عبادت و تحصیل رضایت خدا حق تعالی ، در پاداش آن فرموده : فلا تعلم نفس ما اخفی لهم من قره اعین جزاء بما کانوا یعملون سوره سجده ، آیه 17 هیچ کس نمی داند که چه چیز مخفی و ذخیره شده است برای این اشخاص از چشم روشنی هنگام پاداش به پاس اعمال خالصی که فقط برای رضای خدا و تقرب به درگاه او انجام داده اند. پس قیمت این عمل اگر برای مردم می کردی ، یک درهم یا دو درهم بود، و از برای خدا کردن این همه قدر و قیمت بهم می رساند بلکه ساعتی که از برای خدا در دو رکعت نماز سنتی ، از روی اخلاص و توجه تمام گزارده شود، یا آنکه نفسی که در آن نفس بگوئی

: لااله الاالله خداوند متعال در پاداش آن فرموده : من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مؤمن فاولئک یدخلون الجنه یرزقون فیها بغیر حساب سوره مؤمن ، آیه 40 هرکس که کار شایسته ای بکند خلص برای خدا، خواه مرد باشد یا زن ، در صورتی که آن شخص به خدا ایمان داشته باشد، داخل بهشت خواهد شد و روزی داده شود او در بهشت روزی بی حساب و شمار. پس سزاوار است برای شخص عاقل در این هنگام که ببیند حقارت و کمی عمل خود را آن وقت منت نبرد به جز از خدای تعالی که به او توفیق داده در آنچه مشرف به آن گردیده با آن عطا فرموده و باید مواظف باشد شخص که مبادا آن کار را طوری قرار دهد که شایسته خدا نباشد و مبادا آن عمل باعث خشنودی خدای تعالی نگردد، چه آنکه اگر شایسته خدا نباشد، و باعث خشنودی حضرت او نگردد، برمیگردد قیمت آن عمل به قیمت اصلی خود که یک درهم یا دو درهم باشد.

اکنون تو قیاس کن عمل خودت را در برابر اجر الهی ببین آیا در برابر عشر عشیر (یک درهم آن واقع می شود و آیا تو می توانی که ده یک آنچه بر تو لازم است اتیان کنی البته نمی توانی غیر از اظهار عجز و قصور همچنان که اشاره به آن شده است در خبر حضرت داود علی نبینا (علیه السلام ) در وقتی که وحی فرمود خدا به آن حضرت : ان اشکرلی حق شکری فقال : یا رب کیف اشکرک حق شکرک ، و الشکر من

نعمتک تستحق علیه شکرا فقال : یا داود اذا عرفت ان ذلک منی فقد شکرتنی

ای داود، شکر گزار مرا، حق شکر گزاردن را، عرض کرد: پروردگارا! چگونه می توانم شکرگزاری تو را حق شکرگزاری و حال آنکه شکر هم از نعمتهای تو می باشد که در برابر آن سزاوار شکر دیگری می باشی ؛ خدای تعالی فرمود: ای داود، موقعی که فهمیدی و دانستی که خود شکرگزاری هم نعمتی می باشد از جانب من ، همین حق شکرگزاری من می باشد.

و روایت شده که بعضی از واعظین گفتند به برخی از خلفاء: اتراک لو منعت شربه من الماء عند عطشک بم کنت تشتریها؟ قال : بنصف ملکی قال اترها لوحبس عنک خروجها بم کنت تشتریه ؟ قال : بالنصف الاخر قال : فلا یغرنک ملک قیمته شربه ماء بگو بدانم اگر بازدارند تو از شربت آبی هنگام تشنگی ، چقدر حاضر هستی بخری آن را؟ خلیفه گفت : به نصف مملکت خودم واعظ گفت : اگر در وقت بیرون آمدن آن از مخرج خود، نگذارند خارج شود چقدر راضی هستی بدهی جهت بیرون شدن آن ؟ گفت : به نصف دیگر مملکتم واعظ گفت : لاجرم مغرور مباش به مملکتی که قیمت آن یک شربت آب است .