پیوند‌های نماز صفحه 8

آن چه به ایمان ارزش می‌دهد، تداوم و استمرار آن است و از ایمان و توجهات لحظه‌ای که انسان به هنگام خطر پیدا می‌کند انتقاد شده است. قرآن بارها می‌فرماید: گروهی همینکه در دریا گرفتار موج می‌شوند، خالصانه دعا می‌کنند، اما هنگامی کشتی آنان به ساحل می‌رسد، خدا را فراموش می‌کنند « فَإِذا رَکِبُوا فِی الْفُلْکِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصینَ لَهُ الدِّینَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَی الْبَرِّ إِذا هُمْ یشْرِکُون»

قرآن از کسانی ستایش می‌کند که نسبت به نماز پایدارند: «الَّذینَ هُمْ عَلی صَلاتِهِمْ دائِمُون».

امام صادق(ع) فرمودند: بهترین اعمال نزد خداوند، با دوام ترین آنهاست، اگرچه کم باشد: «أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا دَاوَمَ الْعَبْدُ عَلَیهِ وَ إِنْ قَلَّ»

21.پیوند نماز با جبران گذشته‌ها

اگر نمازی قضا شد یا سجده‌ای یا تشهدی فراموش شد، باید آن گونه که در رساله مراجع آمده است، جبران شود و این یک درس است که می‌توان فراموش شده‌ها و تلف شده‌ها را جبران نمود. اگر در کاری نقصی پیدا شد، نباید دلسرد و ناامید گشت، بلکه باید به انسان فرصتی داده شود تا کمبودها را جبران کند، همان گونه که برای گناهان، راه توبه باز است.

امام سجاد (ع) در دعای مکارم الاخلاق می‌فرماید: خدایا تو برای هر کاری که تلف شده است جایگزینی داری: «وَ عِنْدَکَ مِمَّا فَاتَ خَلَفٌ» و برای کارهای فاسد راه اصلاح گشوده‌ای: «وَ لِمَا فَسَدَ صَلَاحٌ» و برای کارهایی که نمی‌پسندی راه تغییر قرار داده‌ای: «وَ فِیمَا أَنْکَرْتَ تَغْییرٌ».

22.پیوند نماز با تنوع

در نمازهای واجب و مستحب تنوع بسیار می‌بینیم؛ در انتخاب سوره، مقدار ذکر، تعداد رکعات مانند نماز یک رکعتی (نماز وتر)، دو رکعتی (نماز صبح و نمازهای مستحبی)، سه رکعتی (نماز مغرب)، چهار رکعتی (نماز ظهر و عصر و عشاء)، گاهی با پنج رکوع (نماز آیات)، گاهی با پنج قنوت (نماز عیدین)، گاهی با تکرار سوره (نماز وحشت)، گاهی بدون وضو و غسل (نماز میت)، گاهی بدون سوره توحید و گاهی با 1000 سوره توحید در یک رکعت (نماز شب عید فطر). برای بعضی از روزها نماز مخصوص آمده است. هریک از امامان معصوم ما نمازی مخصوص داشته‌اند. در این موضوع کتاب‌هایی نوشته شده و چند صد نوع نماز جمع آوری شده است.

23.پیوند نماز با کیفیت و کمیت

قرآن در ابتدای سوره مومنون می‌فرماید: رستگاران واقعی کسانی هستند که در نماز خشوع داشته باشند، که این نشانه کیفیت در انجام نماز است. در آیات دیگر می‌فرماید: «وَ اذْکُرُوا اللَّهَ کَثیراً لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُون» یعنی بسیار یاد خدا کنید و ناگفته پیداست که نماز یاد خداست: «أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْری» و این نشان دهنده کمیت در نماز است.