منبر و محراب صفحه 110

ص:119

حال سؤال این است که چگونه می شود این محبوبیت را به دست آورد؟ باید گفت کلیدش اقامه نماز است. نماز، بهترین راه اصلاح اعمال شخصیت انسانی است. با توجه به این مقدمه برویم سراغ این نکته که بفهمیم نماز چیست؟

تعریف نماز

ابتدا دو مقدمه برای تعریفی که از نماز می خواهم بگویم:

یک: نماز بیان کننده بُعد بی نهایت گرایی انسان ها است. وقتی اهل نماز شدی به جای اینکه اشعار شما برای توصیف یک انسان کوچک و محدودی قرار بگیرد در عظمت کسی قرار خواهد گرفت که اگر آب دریاها مرکب شوند و درختان قلم شوند، وصف او را نتوانند گفت! شخصیت جهت پیدا می کند. نماز آگاهی بخش جان های مشتاق به آگاهی درباره ی جهان هستی است.

دو: نماز بهترین عامل برای ارتقای شخصیت از سیطره ماده است. "وَ اذْکُرُوا اللَّهَ کَثیراً لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ"(1)؛ نماز بخوانید تا شکفته و احیا بشوید.

اینک تعریف نماز، نماز یعنی قرار گرفتن یک موجودِ بی نهایت کوچک به نام انسان در جاذبه خدای رب العالمین؛"الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمینَ"(2)؛ کی؟ در حال شناخت به خویشتن و در نهایت وارستگی از همه تعلقات مادی؛ یعنی اگر قوه خیال شما در نماز این طرف و آن طرف بود و اگر قلب شما متعلق به خویشتن بود، این نماز نیست!

شما کی نماز می خوانید؟

خدا رحمت کند مرحوم شهید مطهری را تحت تربیت یک بزرگواری قرار گرفته بودند؛ مشرف که شده بودند کربلای معلا مرد بزرگی را زیارت کرده بودند. آن آقا از آقای مطهری سؤال کرده بود: شما در نماز فعلاً چه می کنید؟ فرموده بودند: کوششم بر این است که نفی خواطر بکنم؛ یعنی طوری نماز بخوانم که خاطره هایی که تو ذهنم می آید را چه کار بکنم؟ بگذارم کنار فقط ذهنم متوجه خدا باشد. تا گفته بودند من مشغول نفی