- تفسیر امانت الهی 1
- عدم حضور در نماز، علّت عدم تأثیر آن 2
- کلامی از صاحب تفسیر المیزان در معرفی خداوند 3
- محافظت از گوسفندان ابوذر به وسیله شیر درّنده 3
- مؤمن و حفظ ارزشها و اعتقادات دینی 5
- عشق به ذکر خدا 6
- تواضع نمازگزاران حقیق 7
- نمازِ با روحِ آقا سید محمد باقر شفتی; 8
- ذکر مصیبت 9
- حضور قلب در نماز 11
- اشاره 11
- آراستگی برای نماز 12
- نمازخواندن کلاغی 12
- خطاب خداوند هنگام گفتن تکبیرۀالاحرام 14
- حضور قلب امام سجاد علیه السلام در نماز 14
- ملاک و معیار برای خوبی و بدی 15
- حیات مومن به ذکر خداست 15
- غلام امام سجاد علیه السلام و به استجابت رسیدن دعای او 16
- عبادت های شبانه اویس قَرَنی 16
- نماز، طلب خداوند از ما 19
- اشاره 19
- اثر تارک نماز 21
- نماز امانت الهی 21
- نماز زیباییی مؤمن 22
- داستان جوان عاشق و خانم گوهرشاد 23
- اشاره 25
- اهمیت نماز اوّل وقت 25
- خاطرهای از همسایه فرشفروش 27
- امام زادهها را واسطه فیض قرار بدهید 27
- برخی از عواقب تأخیر عمدی نماز 28
- ملاقات با امام زمان در نماز 30
- اهمّیت و عظمت شبها و سحرها 31
- اشاره 31
- چرا توفیق خواندن سحر خیزی نداریم؟ 32
- سحر خیزی پیامبر صلی الله علیه و آله 32
- سحر خیزی کلید موفقیت 34
- لقمه حرام مانع سحر خیزی 35
- تاکید پیامبر به سحر خیزی 37
- جلسه اول 39
- تعریف یک نماز خوب چیست؟ 39
- اشاره 39
- اهمیت نماز 39
- ذکر بهتر است یا فکر؟ 40
- رونق دادن نماز 41
- یک قاعده ی طلایی 41
- دو رکعت نماز مقبول امام علیه السلام 42
- نماز تنظیم کننده روح 42
- نمازِ خوب، تو را درست می کند 43
- ارزش نماز 44
- چیستی نماز 46
- احکام نماز، ادب آن است 46
- به اندازه نماز مایه بگذار 48
- یک تجربه شخصی 48
- مرحله اول یک نماز خوب 49
- نمازبخوان تا آدم شوی! 49
- راه جذب دیگران به نماز 51
- اشاره 51
- راه تبلیغ دین 51
- نماز خوب خواندن 53
- علّت سخت بودن دستورهای نظامی 53
- قدم اوّل در نماز خوب خواندن 53
- اهمیت عظمت داشتن خدا در دل انسان 54
- راه کسب عظمت و ابّهت خدا 55
- حذف قدرت خدا در عرفان های وارداتی 56
- عظمت و قدرت سبب محبّ 56
- خوف از خدا عامل برای اصلاح نفس 58
- خاطره ای زیبا از حاج شیخ مرتضی زاهد 59
- توسّل به اهل بیت علیهم السلام راه بهتر شدن نماز 60
- توجّه و دقّت بیشتر در سجده های نماز 60
- داستان ربیعۀ بن کعب 61
- اشاره 63
- فلسفه اول نماز 63
- آداب زیارت 64
- شرط تأثیرگذاری نماز 64
- اثرات نماز مؤدبانه خواندن 65
- دو نمونه از نمازگزاران با ادب 66
- نماز ملاکی برای انتخاب همسر 67
- نماز راه مبارزه با نفس 68
- فلسفه سوم: افزایش توان انسان در برخورد با مشکلات 70
- خاطره ی سخنرانی ما برای زندانیان 71
- خاطرهای از مقام معظم رهبری و حضور قلب 72
- هر اذانی یک پیغام خصوصیست برای تو 73
- عبادت مولد حال خوش 75
- اشاره 75
- اصلاح دیدگاهمان به نماز 76
- معنای ادب 76
- یهود و ادب 78
- مؤدبانه نماز خواندن یعنی چی؟ 79
- رفتار مؤدبانه یا دل خواهانه 79
- فایده ی ادب 80
- استاد اخلاق 81
- اشاره 81
- نماز مربّی انسان برای رسیدن به خدا 82
- سازندگی نماز 83
- رفتن به سمت خدا تخصّص خاصّی نمی خواهد 83
- مستقل باش! 84
- کجاست مثل مالک اشتر 85
- نماز متفکّرانه 85
- شجاعت مالک اشتر 85
- کمترین درجۀ اهل محبّت 86
- اشاره 87
- سحرخیزی 87
- دلایل شوق به سحرخیزی 88
- اهمیت دعای جوشن کبیر 88
- راه بالا بردن صبر بر عبادت 89
- معجزه انس 90
- اشاره 91
- سه برکت برای نمازگزار 91
- جلسه اول 91
- مانع تحقق این سه برکت 92
- عمر با برکت فرزند ابوطلحه 94
- نماز به وجود انسان برکت می دهد 94
- عمر بی برکت یکی از شاگردان مرحوم قاضی عراقی 95
- کتاب بابرکت علاّمه امینی رحمه الله 96
- نماز مایه آرامش حضرت رسول صلی الله علیه و آله 96
- انسان دو بُعدی 96
- نماز محبوبترین عمل نزد خدا 97
- نماز با حضور قلب 99
- اشاره 99
- راههای کسب حضور قلب 99
- چهار اثر حضور قلب در نماز 100
- عواقب عدم حضور قلب 101
- دو علّت اساسی حواس پرتی در نماز 102
- کلامی از امام خمینی رحمه الله در احترام به نماز 102
- دعای نماز، اثر احترام به او 102
- درمان حواس پرتی در نماز 103
- جلسه اول 105
- انسان موجودی دارای استعدادهای متنوّع 105
- حقیقت نماز چیست؟ 105
- اشاره 105
- هر بخشی از جهان مظهر یکی از صفات خدا 107
- نماز کلید شخصیت انسان 107
- تعریف نماز 110
- شما کی نماز می خوانید؟ 110
- هر بخشی از نماز مظهر یکی از اوصاف خدا 111
- سه اثر نماز از نگاه قرآن 112
- شهید مدرس شخصیتی ساخته شده با اقامه نماز 114
- یکی از علل نماز نخواندن برخی انسان ها 117
- حکومت عادلانه مقدمه اقامه نماز 117
- اشاره 117
- جایگاه عدالت اقتصادی در اقامه نماز 118
- فلسفۀ افعال و اذکار نماز 120
- راه مستحکم کردن نماز 120
- سه شرط اساسی برای تحقّق نماز حقیقی 124
- سجده 124
- فلسفۀ تکبیرهای آخر نماز 124
- نماز بزرگان 126
- علّت جهنّم رفتن برخی انسان ها؟ 129
- جلسه اول 129
- اشاره 129
- نماز، خاموش کننده جهنم درون 130
- برای فردا چه چیز فرستاده اید؟ 131
- خدافراموشی سبب خودفراموشی 132
- توسّل به حضرت زهرا سلام الله علیها 133
ص:134
1- وافی، ج 8، ص 767.
2- حجر: 46.
3- قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ الْبَاقِرُ ع- إِذَا دَخَلَ الْوَقْتُ وَجَبَ الطَّهُورُ وَ الصَّلَاهُ وَ لَا صَلَاهَ إِلَّا بِطَهُورٍ (من لایحضره الفقیه،ج1،ص33).
4- در این زمینه کتب شهید مطهری و آشنا با روایاتی که در توحید شیخ صدوق است، فراوان کمک می کند.
طهارت اخلاقی به واسطه حسن خلق و دور کردن صفات رذیله از قلب است. در نماز، قلبی که در آن سوء ظن و کینه است و قلبی که مملو از محبت به دنیاست، نمی تواند حضور داشته باشد. (دنیا یعنی چسبیدن این انگشتر به دل من. اگر این انگشتر را وابسته به خدا ببینم می شود، آیت الهی است، نه دنیا. حب دنیا یعنی تعلق ورزیدن به ماده. آیه ندیدن ماده. این مانع ایجاد حضور قلب در نماز می شود). فلذا باید قلب را پاک کرد از حب دنیا. یعنی از حب نفس.
مهم ترین عاملی که مزاحم حضور قلب می شود، چیزهایی است که به جان شما و به قلب شما چسبیده باشد. راه تقلیل این حب نفس چیست؟ راه تقلیل این حب نفس این است که انسان دائماً متوجه باشد که همه چیز وابسته به اوست. "اللَّهُ خالِقُ کُلِّ شَیْ ءٍ"(1). در نماز این ذکر را فراوان بگوید: "أللّهُمّ ما بِنا مِن نِعمتٍ فَمِنک"(2). اگر به ذهنتان آمد که حافظه قوی ای دارید، سریع بگوید: "أللّهُمّ ما بِنا مِن نِعمتٍ فَمِنک"؛ خدایا این نعمت حافظه از تو است. اینجا دیگر محبت دنیا نیست، محبت به خداست "الهی، لاحول لی": خدایا! اصلا من حرکتی نمی کنم؛ "ولاقوه" قدرتی ندارم؛ "الا بقدرتک". این اولین بحث.
2. کسب حضور قلب
شرط دوم تحقق نماز حقیقی، حضور القلب است؛ "لاصلاهالا بحضور". هر دو روایت، از پیغمبرصلی الله علیه و اله در وسائل الشیعه، کتاب صلاه آمده است. حقیقت نماز محقق نمی شود، مگر به وسیله حضور قلب. حضور قلب یعنی حاکمیت خدا بر سرتاسر شخصیت انسانی. حضور قلب یعنی خدا بر قلب که محور شخصیت است، حاکم شود و از کانال قلب بر سرتاسر وجود حاکمیت پیدا کند.