منبر و محراب صفحه 126

ص:135

دو مانع حضور قلب و راه درمان آنها

حضور قلب دو مانع دارد؛ یکی قوه خیال است و دیگری محبت دنیا. این دو را، در قوه ی خیال، به واسطه ی تقویت تفکر و به واسطه ی حاکم کردن خدا بر اندیشه در هنگام نماز، باید کنترل کرد. البته باید این استمرار پیدا کند. تمرین می خواهد؛ ریاضت می خواهد؛ پرورش می خواهد. مرتب باید القا کرد که"خدایا هر چه هست از توست". به محض انحراف قوه ی خیال، به کلماتی که در نماز قرائت می کند، توجه داشته باشد؛ تا به مرور ذهن کنترل شود.

راه اخراج حب دنیا، وارد کردن حب خداست و راه وارد کردن حب خدا فهمیدن این که همه ی این عالم مظاهر خداست. این به واسطه تلاوت قرآن، مطالعه و تفکر قبل از نماز برای انسان حاصل می شود. این کارها باید استمرار داشته باشد.

توصیه می کنم، اگر کسی می خواهد در این زمینه کاری بکند کتاب صلاه الخاشعین_ _شهید دستغیب را دقیقاً مطالعه کند. بسیار مؤثر است. همچنین اسرار الصّلاه از مرحوم میرزاجواد آقای ملکی تبریزی که انصافاً کتاب بسیار خوبی است. در مرحله سوم کتاب آداب الصلاه از حضرت امام; قرار می گیرد. نردبام امام برای رسیدن به توحید اقامه نماز بود.

3. رعایت تقوا، بین دو نماز

شرط سوم که بین دو نماز واقع شده است، رعایت تقواست. اگر صبح تا ظهر مواظب زبان بودید؛ مواظب چشم بودید؛ از همه مهم تر مواظب قلب بودید؛ وقتی می گویید "الله اکبر" بی اختیار در محضر خدا قرار می گیرید.

نماز بزرگان

تواضع و نمازِ آیت الله جوادی آملی

خدا حفظ کند جناب آیت الله حاج جوادی آملی را. ایشان مدرسه ای دارند مربوط به خودشان. هفته ای چهار شب می آیند برای تدریس، از شام شنبه تا شام سه شنبه. روزی سه درس از جمله، یک درس اسفار دارند. قبل از تدریس درس اسفارشان در مدرسه اقامه ی نماز جماعت دارند. شما از صبح تا شام که با ایشان باشید، کلمه"من" را از ایشان نمی شنوید. ایشان بسیار مراقبت می کنند. تا کنون هم نشده است که از خودشان خاطره ای