- تفسیر امانت الهی 1
- عدم حضور در نماز، علّت عدم تأثیر آن 2
- محافظت از گوسفندان ابوذر به وسیله شیر درّنده 3
- کلامی از صاحب تفسیر المیزان در معرفی خداوند 3
- مؤمن و حفظ ارزشها و اعتقادات دینی 5
- عشق به ذکر خدا 6
- تواضع نمازگزاران حقیق 7
- نمازِ با روحِ آقا سید محمد باقر شفتی; 8
- ذکر مصیبت 9
- حضور قلب در نماز 11
- اشاره 11
- آراستگی برای نماز 12
- نمازخواندن کلاغی 12
- خطاب خداوند هنگام گفتن تکبیرۀالاحرام 14
- حضور قلب امام سجاد علیه السلام در نماز 14
- ملاک و معیار برای خوبی و بدی 15
- حیات مومن به ذکر خداست 15
- غلام امام سجاد علیه السلام و به استجابت رسیدن دعای او 16
- عبادت های شبانه اویس قَرَنی 16
- اشاره 19
- نماز، طلب خداوند از ما 19
- اثر تارک نماز 21
- نماز امانت الهی 21
- نماز زیباییی مؤمن 22
- داستان جوان عاشق و خانم گوهرشاد 23
- اشاره 25
- اهمیت نماز اوّل وقت 25
- خاطرهای از همسایه فرشفروش 27
- امام زادهها را واسطه فیض قرار بدهید 27
- برخی از عواقب تأخیر عمدی نماز 28
- ملاقات با امام زمان در نماز 30
- اهمّیت و عظمت شبها و سحرها 31
- اشاره 31
- چرا توفیق خواندن سحر خیزی نداریم؟ 32
- سحر خیزی پیامبر صلی الله علیه و آله 32
- سحر خیزی کلید موفقیت 34
- لقمه حرام مانع سحر خیزی 35
- تاکید پیامبر به سحر خیزی 37
- تعریف یک نماز خوب چیست؟ 39
- اشاره 39
- جلسه اول 39
- اهمیت نماز 39
- ذکر بهتر است یا فکر؟ 40
- رونق دادن نماز 41
- یک قاعده ی طلایی 41
- نماز تنظیم کننده روح 42
- دو رکعت نماز مقبول امام علیه السلام 42
- نمازِ خوب، تو را درست می کند 43
- ارزش نماز 44
- چیستی نماز 46
- احکام نماز، ادب آن است 46
- به اندازه نماز مایه بگذار 48
- یک تجربه شخصی 48
- مرحله اول یک نماز خوب 49
- نمازبخوان تا آدم شوی! 49
- اشاره 51
- راه جذب دیگران به نماز 51
- راه تبلیغ دین 51
- نماز خوب خواندن 53
- علّت سخت بودن دستورهای نظامی 53
- قدم اوّل در نماز خوب خواندن 53
- اهمیت عظمت داشتن خدا در دل انسان 54
- راه کسب عظمت و ابّهت خدا 55
- حذف قدرت خدا در عرفان های وارداتی 56
- عظمت و قدرت سبب محبّ 56
- خوف از خدا عامل برای اصلاح نفس 58
- خاطره ای زیبا از حاج شیخ مرتضی زاهد 59
- توسّل به اهل بیت علیهم السلام راه بهتر شدن نماز 60
- توجّه و دقّت بیشتر در سجده های نماز 60
- داستان ربیعۀ بن کعب 61
- اشاره 63
- فلسفه اول نماز 63
- آداب زیارت 64
- شرط تأثیرگذاری نماز 64
- اثرات نماز مؤدبانه خواندن 65
- دو نمونه از نمازگزاران با ادب 66
- نماز ملاکی برای انتخاب همسر 67
- نماز راه مبارزه با نفس 68
- فلسفه سوم: افزایش توان انسان در برخورد با مشکلات 70
- خاطره ی سخنرانی ما برای زندانیان 71
- خاطرهای از مقام معظم رهبری و حضور قلب 72
- هر اذانی یک پیغام خصوصیست برای تو 73
- عبادت مولد حال خوش 75
- اشاره 75
- اصلاح دیدگاهمان به نماز 76
- معنای ادب 76
- یهود و ادب 78
- رفتار مؤدبانه یا دل خواهانه 79
- مؤدبانه نماز خواندن یعنی چی؟ 79
- فایده ی ادب 80
- استاد اخلاق 81
- اشاره 81
- نماز مربّی انسان برای رسیدن به خدا 82
- رفتن به سمت خدا تخصّص خاصّی نمی خواهد 83
- سازندگی نماز 83
- مستقل باش! 84
- کجاست مثل مالک اشتر 85
- شجاعت مالک اشتر 85
- نماز متفکّرانه 85
- کمترین درجۀ اهل محبّت 86
- سحرخیزی 87
- اشاره 87
- اهمیت دعای جوشن کبیر 88
- دلایل شوق به سحرخیزی 88
- راه بالا بردن صبر بر عبادت 89
- معجزه انس 90
- اشاره 91
- سه برکت برای نمازگزار 91
- جلسه اول 91
- مانع تحقق این سه برکت 92
- عمر با برکت فرزند ابوطلحه 94
- نماز به وجود انسان برکت می دهد 94
- عمر بی برکت یکی از شاگردان مرحوم قاضی عراقی 95
- کتاب بابرکت علاّمه امینی رحمه الله 96
- انسان دو بُعدی 96
- نماز مایه آرامش حضرت رسول صلی الله علیه و آله 96
- نماز محبوبترین عمل نزد خدا 97
- نماز با حضور قلب 99
- اشاره 99
- راههای کسب حضور قلب 99
- چهار اثر حضور قلب در نماز 100
- عواقب عدم حضور قلب 101
- دو علّت اساسی حواس پرتی در نماز 102
- دعای نماز، اثر احترام به او 102
- کلامی از امام خمینی رحمه الله در احترام به نماز 102
- درمان حواس پرتی در نماز 103
- جلسه اول 105
- انسان موجودی دارای استعدادهای متنوّع 105
- اشاره 105
- حقیقت نماز چیست؟ 105
- هر بخشی از جهان مظهر یکی از صفات خدا 107
- نماز کلید شخصیت انسان 107
- تعریف نماز 110
- شما کی نماز می خوانید؟ 110
- هر بخشی از نماز مظهر یکی از اوصاف خدا 111
- سه اثر نماز از نگاه قرآن 112
- شهید مدرس شخصیتی ساخته شده با اقامه نماز 114
- یکی از علل نماز نخواندن برخی انسان ها 117
- حکومت عادلانه مقدمه اقامه نماز 117
- اشاره 117
- جایگاه عدالت اقتصادی در اقامه نماز 118
- فلسفۀ افعال و اذکار نماز 120
- راه مستحکم کردن نماز 120
- سجده 124
- سه شرط اساسی برای تحقّق نماز حقیقی 124
- فلسفۀ تکبیرهای آخر نماز 124
- نماز بزرگان 126
- علّت جهنّم رفتن برخی انسان ها؟ 129
- اشاره 129
- جلسه اول 129
- نماز، خاموش کننده جهنم درون 130
- برای فردا چه چیز فرستاده اید؟ 131
- خدافراموشی سبب خودفراموشی 132
- توسّل به حضرت زهرا سلام الله علیها 133
ص:13
1- تَفْسِیرُ الْإِمَامِ الْعَسْکَرِیِّ ع، قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاهَ قَالَ الْإِمَامُ ع ثُمَّ وَصَفَهُمْ بَعْدُ فَقَالَ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاهَ یَعْنِی بِإِتْمَامِ رُکُوعِهَا وَ سُجُودِهَا وَ حِفْظِ مَوَاقِیتِهَا وَ حُدُودِهَا وَ صِیَانَتِهَا عَمَّا یُفْسِدُهَا أَوْ یَنْقُصُهَا ثُمَّ قَالَ الْإِمَامُ ع حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ أَبِیهِ ع أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص کَانَ مِنْ خِیَارِ أَصْحَابِهِ عِنْدَهُ أَبُو ذَرٍّ الْغِفَارِیُّ فَجَاءَهُ ذَاتَ یَوْمٍ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِی غُنَیْمَاتٍ قَدْرَ سِتِّینَ شَاهً فَأَکْرَهُ أَنْ أَبْدُوَ فِیهَا وَ أُفَارِقَ حَضْرَتَکَ وَ خِدْمَتَکَ وَ أَکْرَهُ أَنْ أَکِلَهَا إِلَی رَاعٍ فَیَظْلِمَهَا وَ یُسِی ءَ رِعَایَتَهَا فَکَیْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص ابْدُ فِیهَا فَبَدَا فِیهَا فَلَمَّا کَانَ فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ جَاءَ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَا أَبَا ذَرٍّ قَالَ لَبَّیْکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ص مَا فَعَلَتْ غُنَیْمَاتُکَ قَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَهَا قِصَّهً عَجِیبَهً قَالَ وَ مَا هِیَ قَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ بَیْنَا أَنَا فِی صَلَاتِی إِذْ عَدَا الذِّئْبُ عَلَی غَنَمِی فَقُلْتُ یَا رَبِّ صَلَاتِی وَ یَا رَبِّ غَنَمِی فَآثَرْتُ صَلَاتِی عَلَی غَنَمِی وَ أَحْضَرَ الشَّیْطَانُ بِبَالِی یَا أَبَا ذَرٍّ أَیْنَ أَنْتَ إِذْ عَدَتِ الذِّئَابُ عَلَی غَنَمِکَ وَ أَنْتَ تُصَلِّی فَأَهْلَکَتْهَا وَ مَا یَبْقَی لَکَ فِی الدُّنْیَا مَا تَعِیشُ بِهِ فَقُلْتُ لِلشَّیْطَانِ یَبْقَی لِی تَوْحِیدُ اللَّهِ تَعَالَی وَ الْإِیمَانُ بِرَسُولِ اللَّهِ وَ مُوَالاهُ أَخِیهِ سَیِّدِ الْخَلْقِ بَعْدَهُ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ وَ مُوَالاهُ الْأَئِمَّهِ الْهَادِینَ الطَّاهِرِینَ مِنْ وُلْدِهِ وَ مُعَادَاهُ أَعْدَائِهِمْ فَکُلُّ مَا فَاتَ مِنَ الدُّنْیَا بَعْدَ ذَلِکَ جَلَلٌ فَأَقْبَلْتُ عَلَی صَلَاتِی فَجَاءَ ذِئْبٌ فَأَخَذَ حَمَلًا فَذَهَبَ بِهِ وَ أَنَا أَحُسُّ بِهِ إِذْ أَقْبَلَ عَلَی الذِّئْبِ أَسَدٌ فَقَطَعَهُ نِصْفَیْنِ وَ اسْتَنْقَذَ الْحَمَلَ وَ رَدَّهُ إِلَی الْقَطِیعِ ثُمَّ نَادَانِی یَا أَبَا ذَرٍّ أَقْبِلْ عَلَی صَلَاتِکَ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ وَکَّلَنِی بِغَنَمِکَ إِلَی أَنْ تُصَلِّیَ فَأَقْبَلْتُ عَلَی صَلَاتِی وَ قَدْ غَشِیَنِی مِنَ التَّعَجُّبِ مَا لَا یَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ تَعَالَی حَتَّی فَرَغْتُ مِنْهَا فَجَاءَنِی الْأَسَدُ وَ قَالَ لِی امْضِ إِلَی مُحَمَّدٍ فَأَخْبِرْهُ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَی قَدْ أَکْرَمَ صَاحِبَکَ الْحَافِظَ لِشَرِیعَتِکَ وَ وَکَّلَ أَسَداً بِغَنَمِهِ یَحْفَظُهَا فَعَجِبَ مَنْ حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَدَقْتَ یَا أَبَا ذَرٍّ وَ لَقَدْ آمَنْتُ بِهِ أَنَا وَ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَهُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ فَقَالَ بَعْضُ الْمُنَافِقِینَ هَذَا لَمُوَاطَاهٌ بَیْنَ مُحَمَّدٍ وَ أَبِی ذَرٍّ یُرِیدُ أَنْ یَخْدَعَنَا بِغُرُورِهِ وَ اتَّفَقَ مِنْهُمْ رِجَالٌ عِشْرُونَ رَجُلًا وَ قَالُوا نَذْهَبُ إِلَی غَنَمِهِ وَ نَنْظُرُ إِلَیْهَا إِذَا صَلَّی هَلْ یَأْتِی الْأَسَدُ فَیَحْفَظُ غَنَمَهُ فَیَتَبَیَّنُ بِذَلِکَ کَذِبُهُ فَذَهَبُوا وَ نَظَرُوا وَ أَبُو ذَرٍّ قَائِمٌ یُصَلِّی وَ الْأَسَدُ یَطُوفُ حَوْلَ غَنَمِهِ وَ یَرْعَاهَا وَ یَرُدُّ إِلَی الْقَطِیعِ مَا شَذَّ عَنْهُ مِنْهَا حَتَّی إِذَا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ نَادَاهُ الْأَسَدُ هَاکَ قَطِیعَکَ مُسَلَّماً وَافِرَ الْعَدَدِ سَالِماً ثُمَّ نَادَاهُمُ الْأَسَدُ مَعَاشِرَ الْمُنَافِقِینَ أَنْکَرْتُمْ لِمَوْلَی مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ آلِهِمَا الطَّیِّبِینَ وَ الْمُتَوَسِّلِ إِلَی اللَّهِ بِهِمْ أَنْ یُسَخِّرَنِیَ اللَّهُ رَبِّی لِحِفْظِ غَنَمِهِ وَ الَّذِی أَکْرَمَ مُحَمَّداً وَ آلَهُ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ لَقَدْ جَعَلَنِی اللَّهُ طَوْعَ یَدِ أَبِی ذَرٍّ حَتَّی لَوْ أَمَرَنِی بِافْتِرَاسِکُمْ وَ هَلَاکِکُمْ لَأَهْلَکْتُکُمْ وَ الَّذِی لَا یُحْلَفُ بِأَعْظَمَ مِنْهُ لَوْ سَأَلَ اللَّهَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ أَنْ یُحَوِّلَ الْبِحَارَ دُهْنَ زَنْبَقٍ وَ لُبَانٍ وَ الْجِبَالَ مِسْکاً وَ عَنْبَراً وَ کَافُوراً وَ قُضْبَانَ الْأَشْجَارِ قَضِیبَ الزُّمُرُّدِ وَ الزَّبَرْجَدِ لَمَا مَنَعَهُ اللَّهُ ذَلِکَ فَلَمَّا جَاءَ أَبُو ذَرٍّ رَحِمَهُ اللَّهُ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ص یَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّکَ أَحْسَنْتَ طَاعَهَ اللَّهِ فَسَخَّرَ لَکَ مَنْ یُطِیعُکَ فِی کَفِّ الْعَوَادِی عَنْکَ فَأَنْتَ مِنْ أَفَاضِلِ مَنْ مَدَحَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِأَنَّهُ یُقِیمُ الصَّلَاهَ (بحار الأنوار،بیروت،ج 81،صص231تا233).
بروم صحرا و آنها را بچرانم؛ اگر گوسفندها را به شبانی بدهم، خوب نمی چراند و ممکن است این حیوانات گرسنه بمانند. وقتی هم دنبال اینها می روم از درک فیض حضور شما محروم می شوم چه کنم، بروم یا نروم؟ حضرت فرمودند: برو ابوذر حیوان هایت را در صحرا بچران که آنها خوب سیر بشوند. (اسلام حقوق حیوانات را در نظر گرفته است)
در نماز خدا را می جُستی یا جوال را؟
پس از مدتی ابوذر برگشت گفت: یا رسول الله امر عجیبی برای من پیدا شد. فرمودند: چه امری؟ گفت: یک روز نماز می خواندم، گرگی حمله کرد به گله ی من و گوسفندی از گوسفندان من را ربود. من هم بین نماز متحیر ماندم، گاهی می گفتم "یا رب صلاتی"؛ "یا رب غنمی": خدایا نمازم، خدایا گوسفندانم! عاقبت شیطان گفت به داد گوسفندانت برس، الان گرگ آنها را می دَرَد. اعتنا نکردم حضور و خشوع و توجهم را قطع نکردم؛ ناگهان متوجه شدم شیر درنده ای آمد گرگ را درید و گوسفند من را از دست او نجات داد و ملحق کرد به گله ی گوسفندها. یا رسول الله شیر بعد از نماز به زبان فصیح گفت: چون تو روی از خدا برنگرداندی و حضورت را در ارتباط با خدا حفظ کردی خدا من را مأمور کرد که هر وقت می خواهی نماز بخوانی از گوسفندان تو محفاظت کنم.
وقتی این جمله را گفت منافقین و کفاری که آنجا بودند گفتند: اینها ساختگی است. پیغمبر با صاحبش اینها را درست کرده تا ما را گول بزند. عدّه ای جمع بشویم و تعقیبش کنیم. ابوذر را تعقیب کردند آمدند در صحرا دیدند هر وقت ابوذر می ایستد و می گوید "الله اکبر" یک شیر غرّنده می آید دور گوسفندان او می گردد. بعد از اینکه نمازش تمام شد شیر