منبر و محراب صفحه 89

ص:98

خسته کننده است. حدیث طولانی بودن برخی از ادعیه مانند همین داستان تکرار مناجات حضرت حق در هر شب هست. ما هر چند وقت یکبار درِ خانه ی خداوند متعال بلند بشویم برایمان تازگی خواهد داشت؛ امّا برای بعضی ها بین دو شب اینقدر فاصله هست که وقتی از شب قبل تا شب بعد را می خواهند فاصله اش را در نظر بگیرند، تشنگی ی عجیبی برایشان ایجاد می شود. آنجایی که امام سجاد علیه السلام در دعای ابوحمزه ثمالی این عبارات را در کنار همدیگر قرار می دهد: "اَیْنَ سِتْرُکَ الْجَمیلُ اَیْنَ عَفْوُکَ الْجَلیلُ اَیْنَ فَرَجُکَ الْقَریبُ اَیْنَ غِیاثُکَ السَّریعُ اَیْنَ رَحْمَتُکَ الْواسِعَهُ اَیْنَ عَطایاکَ الْفاضِلَهُ اَیْنَ مَواهِبُکَ الْهَنیئَهُ اَیْنَ صَنائِعُکَ السَّنِیَّهُ اَیْنَ فَضْلُکَ الْعَظیمُ اَیْنَ مَنُّکَ الْجَسیمُ"(1)؛ کی خسته می شود یک عاشق از گفتن این کلمات در کنار همدیگر. تازه وقتی مشتاق به عبادت را بخواهند از عبادت جدا کنند جز با اذان صبح آیا او از سر سجاده بر خواهد خواست؟ جز با امر واجب الهی به نماز صبح عامل دیگری می تواند او را از مناجات با حضرت دوست جدا بکند؟

راه بالا بردن صبر بر عبادت

یکی از راه هایی که می تواند تحمل و بردباری برای عبادت هر شب را در انسان افزایش بدهد، این است که انسان با برنامه ای برای تهذیب نفس، عبادت را تکرار بکند و سر در لاکِ مبارزه با نفس فرو برود. هر شب خودش را بیدار درِ خانه ی خداوند متعال نگه بدارد برای مجازات خودش. در عین حال اگر کسی می بیند هر شب بیدار بودن و درِ خانه ی خداوند برخاستن موجب بیزاری او از عبادت می شود گاهی به مناجات برخیزد. شما خودتان را هر شب درِ خانه ی خدا امتحان کنید ببینید چند بار برای "الهی العفو" گفتن طاقت و یا اشتیاق دارید. گاهی انسان می تواند طاقت خودش را محاسبه کند، و گاهی از اوقات انسان می تواند اشتیاق خودش را میزان کند. بعضی ها "الهی العفو" که می گویند صدبار و یا هزاران بار هم اگر این کلمه را درِ خانه ی خداوند متعال تکرار کنند خستگی به وجود آنها راه پیدا نخواهد کرد. این نیاز و عطش درونی آنهاست که گویا با هر "الهی العفو" گفتن مقداری جرعه محبّت از دوست می چشند و این لذت بردن از آب حیات، آب محبّت دوست، آنها را خسته نخواهد کرد. تکرار برای عاشقان از سرِ شوق و زیبایی است؛ برای عاقلان از سرِ درک و فهم و گستردگی معانی است که پی در پی کلمات حکیمانه،