منبر و محراب صفحه 91

ص:100

حجت الاسلام والمسلمین توکل

جلسه اول

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

سه برکت برای نمازگزار

زمانی که انسان به نماز بایستد، خداوند عالم درهای رحمت و برکت را برای او باز می کند. امام محمد باقر علیه السلام می فرمایند: "لِلْمُصَلِّی ثَلَاثُ خِصَال":(1) برای نمازگزار سه خصلت (سه برکت) است: "إِذَا هُوَ قَامَ فِی صَلَاتِه"؛ وقتی او به نماز می ایستد، "حَفَّتْ بِهِ الْمَلَائِکَهُ مِنْ قَدَمَیْهِ إِلَی أَعْنَانِ السَّمَاء"؛ از قدم هایش تا آسمان ها او را ملائکه در بر می گیرند. اگر به چشم حجاب نبود و پرده ها از دیده کنار می رفت، می فهمید که بالای سر مصلِّی غوغای عجیبی است از ملائکه. "وَ یَتَنَاثَرُ الْبِرُّ عَلَیْهِ مِنْ أَعْنَانِ السَّمَاءِ إِلَی مَفْرِقِ رَأْسِه"؛ این نثر به معنای پخش کردن و پاشیدن است. یتناثر در لغت پاشیدن فراگیر را می گویند که آنچنان بپاشند که تمام دور و اطراف او را فرابگیرد. برّ و برکت و خوبی بر او باریدن می گیرد، "من عنان السماء الی مفرق رأسه"؛ از آن آسمان ها بر سر او برکات می بارد. معنای برکت و برّ را، خیر مستدام می گویند. عرب به خیر موقت برکت نمی گوید. بِرکه به این چاله های در بیابان ها می گویند. وقتی باران می آید در این چاله ها جمع می شود. این در طول سال آب دارد و حیوانات از این آب می خورند. برکه به آب هایی می گویند که علی الدوام آب دارد.

سوم اینکه "وَ مَلَکٌ مُوَکَّلٌ بِه"؛ ملکی که بر او مأمور است، "یُنَادِی"؛ او را ندا در می دهد، "لَوْ یَعْلَمُ الْمُصَلِّی مَنْ یُنَاجِی"؛ اگر این نمازگزار بداند دارد با چه کسی صحبت می کند، "مَا انْفَتَلَ"؛ همانا از این نمازش. هرگز خسته نمی شد؛ دلسرد و کوفته نمی شد.