نماز در ادیان صفحه 233

ص:244

متصل خواهد شد. منم که به زودی آنها را از دریای مرگ و تناسخ نجات خواهم داد. فقط به من بیندیش و تمرکز کن! پس اگر چنین کنی، پس از مرگ در من ساکن خواهی شد.(1)

این عبارات _بهگودگیتا_ هندوان را مجاز می کند تا هر چه به ذهنشان می آید که مورد پسند کریشنا باشد، انجام دهند. سرانجام نیز همین دلدادگی و پرستش عاشقانه به انحراف کشیده شد و به بت پرستی انجامید. عالمان هندویی این عبارت کریشنا را چنین تفسیر می کنند که عبادت روزانه و اندیشیدن به خداوند در هر روزی (معادل نماز روزانه)، چه در معبد باشد و چه در خانه، اهمیتی اساسی در رسیدن به موکشه دارد، زیرا "سکونت" در خدا، که کریشنا به آن اشاره کرده است، کلید رسیدن به روشن شدگی است.

در نماز باید بر خدایان سه گانه یا تجلیات آنها متمرکز شد. برخی دیگر از خدایان معروف هندوان، کریشنا، راما، کالی (دورگا و شکتی نیز نامیده می شود) و گنشه (خدایی با سر فیل) هستند. گاهی نیز به "هانومان" ارادت می ورزند که شاه میمون هاست و به راما کمک کرد تا زنش سیتّا را که موجودات شرور دزدیده بودند، پیدا کند. هانومان، خدایی با سر میمون است.