نماز در ادیان صفحه 236

ص:247

1- Siddhartha Gautama.
2- meditation(jhāna).
3- enlightenment (bodhi).
4- Nibbāna.

"بودا(1)" شد. بودا به معنای کسی است که به " بیداری" درونی رسیده است.

در زمان بودا دغدغه اصلی فلسفه هندو، گرفتاری موجودات در چرخه هستی یا سنساره (=تناسخ) بود که به معنای زاد و مرگ های مکرر موجودات در درون این چرخه بی پایان است. پس بودا این گرفتاری را "رنج" نامید و در پی یافتن راهی به رهایی از رنج تلاش کرد. او پاسخ را در چهار حقیقت که هسته اصلی تعالیم او را تشکیل می دهد، توضیح داد و وصول به مرحله ای عرفانی به نام "نیروانه" را پایان سنساره دانست. طبق نظر بودا زندگی پاینده نیست، بی ذات است و رنج، ویژگی جدایی ناپذیر آن است. ادراک این سه ویژگی عالم هستی، آغاز راه بودایی است. ویژگی رنج آمیز هستی، مشروط به آز و نادانی است و تنها با خروج از سنساره می توان از آن دو رهایی یافت.(2)

حقیقت رنج، حقیقت ریشه رنج، حقیقت پایان پذیری رنج و حقیقت راهی که به توقف رنج می انجامد، چهار حقیقت شریف آیین بودا را تشکیل می دهند. حقیقت راهی که به توقف رنج منتهی می شود، خود راهی است که هشت قسمت دارد که