نماز در ادیان صفحه 239

ص:250

که میراث دار ادبیاتی غنی از سنت شفاهی آیین بوداست. آموزه های این مکتب، ریشه در مفاهیم بنیادین آیین "بودای اولیه"(1) دارد و از آرمان ارهتی دفاع می کند. "ارهت"(2) کسی است که از آموزه های بودا پیروی کرده و خود به نیروانه رسیده است و تنها فرقی که با گتمه، بودای تاریخی دارد، در تقدم و تأخر تاریخی و زمانی است.(3)

در هینه یانه، نیروانه و رهایی از سنساره، هدف نهایی رهروان است. "نیروانه" در اصل به معنای "خاموشی آتش آز و نادانی" است و رهرو با نیل به نیروانه، این دو آتش را خاموش کرده و از چرخه زاد و مرگ رهایی پیدا می کند. "هینه یانه" در اصل عنوانی تحقیرآمیز به معنای "چرخ کوچک" است (در مقابل مهایانه که به معنای "چرخ بزرگ" است)، که از سوی نمایندگان مکتب مهایانه به پیروان این مکتب داده شده است تا فردگرایی و محدودیت آن را محکوم کند. هینه یانی ها خود را "تیره وادن" می خوانند؛ یعنی پیرو "مکتب پیران". مکتب هینه یانه از هنگام درگذشت بودا تا آخر قرن نخست پیش از میلاد در اوج بود. پیروان این مکتب مدعی اند که مکتبشان