نماز در ادیان صفحه 247

ص:258

کرمه های بد را دلیل گرفتاری بشر در چرخه سنساره می داند. آنچه رهرو دین بودایی را به رهایی می رساند، خلوص و صفای باطن است. بوداییانِ وجره یانی، گرچه خود را پیرو بودای تاریخی، سیدارته گُتمه می دانند، اما عقاید و مناسک آنان تفاوت های آشکاری با آموزه های اولیه بودا و دیگر سنت های بودایی دارد. در آیین بودای اولیه، اعتقاد به خدا مطرح نیست، اما در وجره یانه انبوهی از خدایان، بوداها و بوداسف ها پرستش می شوند. بودای تاریخی، وجود روح و خود (آتمن) را نفی کرد، ولی وجره یانه به وجود روح و ارواح نیاکان اعتقاد کامل داشته و به آنان احترام می گذارد و در روزهای جشن پیشکش هایی را به ارواح نیاکان تقدیم می کنند. در وجره یانه ارزش مناسک و شعائر دینی معادل عمل مراقبه (مدی تیشن) است و هم چنین در این آیین، متن مقدس و گورو (استاد)، هر دو، اهمیت یکسانی دارند و حتی اهمیت تجربه استاد بیش از تصریحات متن مقدس است و از این رو، شجره نامه انتساب استادان به بودا اهمیت ویژه ای دارد. وجره یانه پس از اشغال تبت به دست چین کمونیست، در اواسط قرن بیستم و مهاجرت دالایی لامای چهاردهم به هند، به خوبی به غربیان معرفی و به نام "لامائیسم"(1) معروف شد.