نماز در ادیان صفحه 248

ص:259

کتب مقدس بودایی

سه سبد _کانون پالی_ یا _تی پیتکه_، کهن ترین مجموعه کتاب های مقدس بودایی است که متعلق به سنت هینه یانه است. از نظر تاریخی تنها _کانون_ _پالی_ است که به طور کامل حفظ شده است و از متن های دیگر، تنها بخش های بسیار اندکی را می توان به آموزه های آغازین شاکیه مونی نسبت داد.(1) این سخن اگرچه طبیعی و منطقی به نظر می رسد و شواهد تاریخی آن را اثبات می کند، ولی پیروان مکتب های مهایانی آن را نمی پذیرند و سوتره های متأخر خود، مانند متون _پرجنیاپارمیتا_ و سوتره _گل نیلوفر_ را، که حداقل تا ششصد سال پس از درگذشت بودا از آنها خبری نبود(2)، به خود بودا نسبت می دهند. به این ترتیب، از نظر تاریخی، ادبیات آیین بودای آغازین را تنها در متن های _پالی_ و در ترجمه های چینی متون هینه یانه و نیز به طور پراکنده به سنسکریت می توان پیدا کرد. این مجموعه را محققان غربی "کانون پالی" نیز می نامند. هر سه سبد _کانون_ _پالی_ شامل کتاب هایی است که به اعتبار عنوانشان به یکدیگر وابسته اند. نخستین سبد، _وینَیَه پیتکه_(3) نام دارد که شامل قوانین انضباط