نماز در فرق صفحه 107

ص:116

واجبات نماز از نگاه مذاهب اسلامی

حنبلیه

حنبلی­ها معتقدند فرایض نماز چهارده چیز است: 1. قیام (در نماز فریضه)، 2. تکبیره الاحرام، 3. قرائت فاتحه، 4 و 5. رکوع و بلند شدن از آن، 6. اعتدال، 7 و 8. سجده و سربلند کردن از آن، 9. نشستن بین دو سجده، 10. تشهد آخر، 11. نشستن برای تشهد و سلام، 12. طمأنینه، 13. ترتیب فرایض، 14. دو سلام.

حنفیه

بنا بر اعتقاد حنفی­ها، رکن دو گونه است: اصلی و زاید. رکن اصلی آن است که هنگام عجز ساقط می­شود و رکن زاید آن است که در بعضی از حالت ها ساقط می شود؛ مانند قرائت که از مأموم ساقط است.

آنها می­گویند: نماز چهار رکن دارد: قیام، رکوع، سجده و قرائت که قرائت فقط رکن زائد است. کسی که این چهار رکن را ترک کند، به او نمازگزار نمی گویند. به علاوه، صحت نماز مشروط به اموری خارج از حقیقتِ نماز است و آن دو قسم است:

اموری که خارج از ماهیت نماز است؛ یعنی طهارت از حدث و خبث، ستر عورت، قبله، دخول وقت، نیت و تحریمه.

اموری که داخل نماز است؛ یعنی ایقاع قرائت در قیام، رکوع