- اهدا 1
- دیباچه 1
- طرح مسأله 6
- تعریف فقه مقارن 8
- در لغت 8
- در اصطلاح 9
- اشاره 11
- مذهب فقهی حنفی 11
- آشنایی با مذاهب موجود اهل سنت 11
- مذهب فقهی مالکی 12
- مذهب فقهی شافعی 12
- مذهب فقهی حنبلی 13
- فرض 14
- اشاره 14
- آشنایی با برخی اصطلاحات 14
- واجب 15
- فصل اول: وضو 20
- اشاره 20
- منشأ اختلاف 21
- بنیان گذار اختلاف در وضو 24
- موارد اختلافی در وضو 27
- اشاره 27
- الف) شستن صورت 27
- دلایل اهل سنت 29
- ب) شستن دست ها 29
- ج) مسح سر 33
- د) مسح یا غسل پاها 35
- نگاهی به قرائت به جر 38
- نگاهی به نواقض وضو 41
- اشاره 41
- 2. مذی و ودی 42
- 1. بول و غائط و... 42
- 5. مسّ عورت 44
- 4. زوال عقل 44
- 6. تماس بدنی 45
- سه نکته پایانی 46
- یک- نیت وضو 46
- دو- ترتیب 47
- سه- موالات 48
- 1. قبله 49
- حکم قبله 51
- 2. لباس نمازگزار 53
- 3. مکان نمازگزار 55
- شرایط لباس نمازگزار 55
- عبور از مقابل نمازگزار 57
- دو روایت متفاوت 60
- جایگاه اذان و اقامه 62
- بررسی موارد اختلافی 63
- تشریع اذان 64
- معنای لغوی و شرعی اذان 64
- مسأله اول: کیفیت تشریع اذان 64
- بررسی جزئیات اذان و اقامه 72
- موارد اتفاقی 73
- موارد اختلافی 73
- اشاره 74
- مسأله دوم: تثویب در اذان صبح 74
- دیدگاه اهل سنت 76
- دیدگاه شیعه 76
- نقد و بررسی 77
- اشاره 80
- مسأله سوم: حیّ علی خیر العمل 80
- نقد و بررسی 81
- اشاره 85
- مسأله چهارم: شهادت ثالثه 85
- برخی از ادله شیعه 86
- نتیجه گیری 89
- اشاره 91
- نقد و بررسی جمع بین صلاتین 91
- منشأ اختلاف 92
- دو نکته 93
- روایات اهل سنت 94
- بررسی روایات 94
- نقدی کوتاه بر توجیهات اهل سنت 98
- واکاوی علت اصلی 101
- مقدمه 106
- حنفیه 107
- حنبلیه 107
- مالکیه 108
- شافعیه 108
- اشاره 109
- بررسی برخی موارد اختلافی 109
- 1. حکم بسمله 109
- جزئیت بسمله در فاتحه الکتاب 110
- بیان دیدگاه ها 112
- نقد و بررسی دلایل اهل سنت 113
- دو نکته 115
- 2. تکفیر یا تکتّف (دست بسته نماز خواندن) 116
- نگاهی به تکتف 116
- تاریخچه قبض 118
- بررسی ادله 120
- روایات اهل سنت 120
- روایات شیعه 121
- نتیجه گیری 122
- 3. تأمین(آمین گفتن پس از حمد) 123
- بیان دیدگاهها 123
- اشاره 123
- نقد و بررسی دلایل اهل سنت 124
- 4. قرائت سوره بعد از فاتحه 131
- 5. قنوت 132
- اشاره 132
- قنوت از نظر اهل سنت 132
- اشاره 135
- 6. سجده (ما یصحّ السجود علیه) 135
- گذری بر سیره پیامبر 137
- نتیجه گیری 142
- تربت کربلا 143
- اشاره 145
- الف) تشهد 145
- 7. صلوات و سلام پیامبر بر خودشان؟! 145
- ذکر تشهد 146
- ب) صلوات 147
- ج) سلام 151
- منابع اختصاصی فقه اهل سنت 156
- یک: منابع اجتهاد مذاهب 156
- منابع مشترک 156
- اشاره 156
- مذهب حنفی 158
- مذهب مالکی 158
- مذهب حنبلی 159
- مذهب شافعی 159
- سه: کتاب شناسی فقه مقارن 160
- الف) کتاب های شیعه در فقه مقارن 160
- اشاره 160
- ب) کتاب های اهل سنت در فقه مقارن 161
- ج) کتاب های فارسی 163
ص:20
1- . الاصول العامه للفقه المقارن ، ص13.
2- . محمد فتحی الدرینی ، بحوث مقارنه فی الفقه الاسلامی و اصوله ، ج1 ص18 ؛ عبدالفتاح کباره ، الفقه المقارن ، ص87.
نظرات ائمه و فقها و مذاهب مورد اتفاق و اختلاف آنان، همراه با بیان دلایل و قواعد اصولی و جهت های نظرات آنها که منشأ اختلاف شده است؛ البته با بیان ادله و مقایسه آنها و انتخاب قولی که به حق نزدیک تر است.(1)
فقه مقارن، اصطلاح جدیدی است که مقصود از آن، مقایسه میان دیدگاه های فقیهان و بیان ریشه اختلاف میان آنها و درجه قوّت و ضعف هر یک از آنهاست.(2)
آشنایی با مذاهب موجود اهل سنت
اشاره
در نوشتار حاضر، گذشته از فقه شیعه امامیه، به دیدگاههای فقهی چهار مذهب مشهور اهل سنت؛ یعنی حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی اشاره کرده ایم. ابتدا به معرفی اجمالی این چهار مذهب میپردازیم.
مذهب فقهی حنفی
مؤسّس این مذهب، ابوحنیفه نعمان بن ثابت زوطی است که اصالتاً ایرانی بود؛ زیرا جدش، زوطی، از اسیران کابل بود. وی در 80 ه_ در کوفه به دنیا آمد و در همان جا رشد و پرورش یافت و