- اهدا 1
- دیباچه 1
- طرح مسأله 6
- تعریف فقه مقارن 8
- در لغت 8
- در اصطلاح 9
- مذهب فقهی حنفی 11
- اشاره 11
- آشنایی با مذاهب موجود اهل سنت 11
- مذهب فقهی شافعی 12
- مذهب فقهی مالکی 12
- مذهب فقهی حنبلی 13
- فرض 14
- اشاره 14
- آشنایی با برخی اصطلاحات 14
- واجب 15
- فصل اول: وضو 20
- اشاره 20
- منشأ اختلاف 21
- بنیان گذار اختلاف در وضو 24
- الف) شستن صورت 27
- موارد اختلافی در وضو 27
- اشاره 27
- ب) شستن دست ها 29
- دلایل اهل سنت 29
- ج) مسح سر 33
- د) مسح یا غسل پاها 35
- نگاهی به قرائت به جر 38
- نگاهی به نواقض وضو 41
- اشاره 41
- 2. مذی و ودی 42
- 1. بول و غائط و... 42
- 5. مسّ عورت 44
- 4. زوال عقل 44
- 6. تماس بدنی 45
- سه نکته پایانی 46
- یک- نیت وضو 46
- دو- ترتیب 47
- سه- موالات 48
- 1. قبله 49
- حکم قبله 51
- 2. لباس نمازگزار 53
- 3. مکان نمازگزار 55
- شرایط لباس نمازگزار 55
- عبور از مقابل نمازگزار 57
- دو روایت متفاوت 60
- جایگاه اذان و اقامه 62
- بررسی موارد اختلافی 63
- تشریع اذان 64
- معنای لغوی و شرعی اذان 64
- مسأله اول: کیفیت تشریع اذان 64
- بررسی جزئیات اذان و اقامه 72
- موارد اتفاقی 73
- موارد اختلافی 73
- مسأله دوم: تثویب در اذان صبح 74
- اشاره 74
- دیدگاه اهل سنت 76
- دیدگاه شیعه 76
- نقد و بررسی 77
- اشاره 80
- مسأله سوم: حیّ علی خیر العمل 80
- نقد و بررسی 81
- اشاره 85
- مسأله چهارم: شهادت ثالثه 85
- برخی از ادله شیعه 86
- نتیجه گیری 89
- اشاره 91
- نقد و بررسی جمع بین صلاتین 91
- منشأ اختلاف 92
- دو نکته 93
- روایات اهل سنت 94
- بررسی روایات 94
- نقدی کوتاه بر توجیهات اهل سنت 98
- واکاوی علت اصلی 101
- مقدمه 106
- حنفیه 107
- حنبلیه 107
- مالکیه 108
- شافعیه 108
- اشاره 109
- بررسی برخی موارد اختلافی 109
- 1. حکم بسمله 109
- جزئیت بسمله در فاتحه الکتاب 110
- بیان دیدگاه ها 112
- نقد و بررسی دلایل اهل سنت 113
- دو نکته 115
- 2. تکفیر یا تکتّف (دست بسته نماز خواندن) 116
- نگاهی به تکتف 116
- تاریخچه قبض 118
- روایات اهل سنت 120
- بررسی ادله 120
- روایات شیعه 121
- نتیجه گیری 122
- 3. تأمین(آمین گفتن پس از حمد) 123
- بیان دیدگاهها 123
- اشاره 123
- نقد و بررسی دلایل اهل سنت 124
- 4. قرائت سوره بعد از فاتحه 131
- 5. قنوت 132
- قنوت از نظر اهل سنت 132
- اشاره 132
- اشاره 135
- 6. سجده (ما یصحّ السجود علیه) 135
- گذری بر سیره پیامبر 137
- نتیجه گیری 142
- تربت کربلا 143
- الف) تشهد 145
- اشاره 145
- 7. صلوات و سلام پیامبر بر خودشان؟! 145
- ذکر تشهد 146
- ب) صلوات 147
- ج) سلام 151
- یک: منابع اجتهاد مذاهب 156
- منابع مشترک 156
- اشاره 156
- منابع اختصاصی فقه اهل سنت 156
- مذهب حنفی 158
- مذهب مالکی 158
- مذهب حنبلی 159
- مذهب شافعی 159
- سه: کتاب شناسی فقه مقارن 160
- الف) کتاب های شیعه در فقه مقارن 160
- اشاره 160
- ب) کتاب های اهل سنت در فقه مقارن 161
- ج) کتاب های فارسی 163
ص:128
1- . المدونه الکبری ، ج1، ص169؛ نیز نک: بدایه المجتهد ، ج1،ص137، به نقل از ابن رشد قرطبی.
2- . الفقه علی المذاهب الأربعه ، ج1، ص 217.
بود که در مقابل خدا می ایستادند و دست بندگی بر سینه شان می گذاشتند.(1)
مسلمانان در اثر ارتباطی که به ویژه پس از فتوحات اسلامی با دیگر ملت ها برقرار کردند، با آداب و سنن آنان آشنا شدند و در میان آنها، نکات مثبت و منفی وجود داشت. برخی از صحابه از روی اجتهاد و رأی خود این نوع احترام و عمل را وارد نماز کردند.
صاحب جواهر در این باره می نویسد: از عمر حکایت شده که وقتی اسیران ایرانی را پیش او آوردند، به نشانه احترام جلوی او تکفیر (قبض) انجام دادند. او از این عمل پرسید، پاسخ دادند ما این کار را برای فروتنی در برابر پادشاهان خود انجام می دهیم. پس عمر این کار (قبض) را در نماز نیکو شمرد.(2)
ازاینرو، ابنرشد در ریشهیابی این مسأله می نویسد: سبب و ریشه اختلاف علما در این مسأله، این است که روایات و آثار ثابت و مسلّمی وارد شده که در آنها کیفیت نماز پیامبر به طور جامع بیان گردیده، ولی در هیچ کدام نقل نشده که حضرت دست راست خود را بر دست چپ خود قرار می داد، ولی ثابت