نماز در فرق صفحه 138

ص:147

الف) گروهی از محدّثان اسلامی در کتب صحاح و مسانید خود، این سخن پیامبر را بازگو کرده اند که آن حضرت فرمود: "وَ جُعِلَت ِلیَ الاَرْضُ مَسْجِدَاً وَ طَهُورَاً".(1) از واژه جعل که در اینجا به معنای تشریع است، به خوبی مشخص می شود این مسأله، حکمی الهی برای پیروان آیین اسلام بوده است. بدین سان، زمین که شامل خاک و سنگ و دیگر اجزای تشکیل دهنده سطح آن است، از طرف شارع مقدّس، سجده گاه قرار داده شده است.

ب) رفتار پیامبر در این مورد گواه روشن دیگری است. وائل بن حجر می گوید: "رأیتُ النَّبِیَّ صلی الله علیه و آله إذا سجَدَ وَضَعَ جَبْهَتَهُ وَأنفَهُ"؛ هنگامی که پیامبر سجده می کرد، پیشانی و بینی خود را بر زمین می نهاد.(2)

انس بن مالک، ابن عباس و برخی همسران پیامبر، مانند عایشه، امّ سلمه و گروه بسیاری از محدّثان روایت کردهاند: "کان رسول الله صلی الله علیه و آله یُصَلِّی علی الخُمْرَه"؛ پیامبر بر خُمره که نوعی حصیر بود و از لیف خرما ساخته میشد، سجده می کرد.(3) عایشه می گوید: "أنه