نماز در فرق صفحه 140

ص:149

1- . ابن قتیبه دینوری، غریب الحدیث، ج1، ص77.
2- . بیهقی، السنن الکبری ، ج2، ص421.
3- . سنن ابیداود ، ج1، ص204، باب السجود علی الانف و الجبهه و ص207 باب السجود علی الانف.
4- . همان.

فرمان می داد؛ چنان که امّ سلمه، همسر حضرت روایت می کند که پیامبر فرمود: "ترّب وجهک لله"؛ یعنی رخسار خود را برای خدا به خاک بگذار.(1)

د) در دسته ای از روایات، از سجده بر لباس و پارچه نهی شده است. در روایتی آمده که رسول خدا صلی الله علیه و آله مردی را در کنار خود دید که عمامه او پیشانیش را پوشانده بود. آن حضرت شخصاً عمامه را از پیشانی او بالا زد.(2) یا در روایت دیگری چنین آمده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مردی را دید که بر اطراف و کناره های عمامه خود سجده می کند. حضرت با دست مبارک به او اشاره کرد عمامه ات را بالا ببر و پیشانی را بر زمین بگذار.(3)

بدیهی است اگر سجده بر پارچه و فرش و مانند اینها جایز بود، لزومی نداشت رسول خدا صلی الله علیه و آله شخصاً اقدام کند یا با اشاره به نمازگزار بفهماند پیشانی را بر زمین بگذارد. در واقع، این دستور و رفتار پیامبر برای آن بود که به همه بفهماند هنگام سجده باید پیشانی بر زمین قرار گیرد، نه بر مثل پارچه و فرش و امثال اینها. از این رو، خود صحابه هم این موضوع را میدانستند و