- اهدا 1
- دیباچه 1
- طرح مسأله 6
- تعریف فقه مقارن 8
- در لغت 8
- در اصطلاح 9
- مذهب فقهی حنفی 11
- اشاره 11
- آشنایی با مذاهب موجود اهل سنت 11
- مذهب فقهی شافعی 12
- مذهب فقهی مالکی 12
- مذهب فقهی حنبلی 13
- فرض 14
- اشاره 14
- آشنایی با برخی اصطلاحات 14
- واجب 15
- فصل اول: وضو 20
- اشاره 20
- منشأ اختلاف 21
- بنیان گذار اختلاف در وضو 24
- موارد اختلافی در وضو 27
- اشاره 27
- الف) شستن صورت 27
- ب) شستن دست ها 29
- دلایل اهل سنت 29
- ج) مسح سر 33
- د) مسح یا غسل پاها 35
- نگاهی به قرائت به جر 38
- اشاره 41
- نگاهی به نواقض وضو 41
- 2. مذی و ودی 42
- 1. بول و غائط و... 42
- 5. مسّ عورت 44
- 4. زوال عقل 44
- 6. تماس بدنی 45
- سه نکته پایانی 46
- یک- نیت وضو 46
- دو- ترتیب 47
- سه- موالات 48
- 1. قبله 49
- حکم قبله 51
- 2. لباس نمازگزار 53
- 3. مکان نمازگزار 55
- شرایط لباس نمازگزار 55
- عبور از مقابل نمازگزار 57
- دو روایت متفاوت 60
- جایگاه اذان و اقامه 62
- بررسی موارد اختلافی 63
- معنای لغوی و شرعی اذان 64
- تشریع اذان 64
- مسأله اول: کیفیت تشریع اذان 64
- بررسی جزئیات اذان و اقامه 72
- موارد اتفاقی 73
- موارد اختلافی 73
- اشاره 74
- مسأله دوم: تثویب در اذان صبح 74
- دیدگاه شیعه 76
- دیدگاه اهل سنت 76
- نقد و بررسی 77
- اشاره 80
- مسأله سوم: حیّ علی خیر العمل 80
- نقد و بررسی 81
- اشاره 85
- مسأله چهارم: شهادت ثالثه 85
- برخی از ادله شیعه 86
- نتیجه گیری 89
- اشاره 91
- نقد و بررسی جمع بین صلاتین 91
- منشأ اختلاف 92
- دو نکته 93
- روایات اهل سنت 94
- بررسی روایات 94
- نقدی کوتاه بر توجیهات اهل سنت 98
- واکاوی علت اصلی 101
- مقدمه 106
- حنفیه 107
- حنبلیه 107
- مالکیه 108
- شافعیه 108
- اشاره 109
- بررسی برخی موارد اختلافی 109
- 1. حکم بسمله 109
- جزئیت بسمله در فاتحه الکتاب 110
- بیان دیدگاه ها 112
- نقد و بررسی دلایل اهل سنت 113
- دو نکته 115
- 2. تکفیر یا تکتّف (دست بسته نماز خواندن) 116
- نگاهی به تکتف 116
- تاریخچه قبض 118
- بررسی ادله 120
- روایات اهل سنت 120
- روایات شیعه 121
- نتیجه گیری 122
- 3. تأمین(آمین گفتن پس از حمد) 123
- بیان دیدگاهها 123
- اشاره 123
- نقد و بررسی دلایل اهل سنت 124
- 4. قرائت سوره بعد از فاتحه 131
- 5. قنوت 132
- اشاره 132
- قنوت از نظر اهل سنت 132
- اشاره 135
- 6. سجده (ما یصحّ السجود علیه) 135
- گذری بر سیره پیامبر 137
- نتیجه گیری 142
- تربت کربلا 143
- اشاره 145
- الف) تشهد 145
- 7. صلوات و سلام پیامبر بر خودشان؟! 145
- ذکر تشهد 146
- ب) صلوات 147
- ج) سلام 151
- یک: منابع اجتهاد مذاهب 156
- منابع اختصاصی فقه اهل سنت 156
- منابع مشترک 156
- اشاره 156
- مذهب مالکی 158
- مذهب حنفی 158
- مذهب حنبلی 159
- مذهب شافعی 159
- سه: کتاب شناسی فقه مقارن 160
- الف) کتاب های شیعه در فقه مقارن 160
- اشاره 160
- ب) کتاب های اهل سنت در فقه مقارن 161
- ج) کتاب های فارسی 163
ص:33
1- . الدر المنثور ، ج2، ص263.
2- . برای نمونه نک: صحیح مسلم ، ج3، ص241-646؛ حلیه الاولیاء ، ج4، ص322؛ مجموعه طه حسین ، ج4، ص51 و164؛ به نقل از ترجمه وضوء النبی شهرستانی، ص23-25.
ابی طالب علیه السلام ، عبداللّه بن عباس، زبیر، طلحه، عبداللّه بن مسعود و دیگران در میان می گذاشت و از آنان نظر می خواهد.
بنابراین، ای_نک_ه خلیفه دوم ب_ر ل_زوم آم_وخ_تن وضو به مسلمانان تأکید نمی کرد، خود دلیل آن است که در دوران او، اختلاف مسلمانان در این باره اندک بود و هنوز بدان پایه نرسیده بود که دو شیوه جدای از ه_م را _ آن س_ان ک_ه امروز دیده می شود _ تشکیل دهد.(1)
بنیان گذار اختلاف در وضو
اگر چنین است، از چه زمانی و به دست چه کسی اختلاف در بحث وضو و تغییر در روش و سنت پیامبر پدیدار شد؟ بر پایه گزارش های تاریخی، انگشت اشاره به سمت عثمان بن عفان (23_ 35ق) است و او در میان خلفای غاصب سه گانه، تنها کسی است که چگونگی وضوی پیامبر را با کیفیت جدیدی نقل کرد و غَسل رِجلین (شستن پاها) را جزء وضو دانست و در بیش از بیست روایت، کیفیت وضوی پیامبر را برای مردم با نوعی تغییر حکایت نمود.
بخاری و مسلم از ابن شهاب چنین نقل کرده اند: عثمان بن