- اهدا 1
- دیباچه 1
- طرح مسأله 6
- تعریف فقه مقارن 8
- در لغت 8
- در اصطلاح 9
- اشاره 11
- مذهب فقهی حنفی 11
- آشنایی با مذاهب موجود اهل سنت 11
- مذهب فقهی شافعی 12
- مذهب فقهی مالکی 12
- مذهب فقهی حنبلی 13
- فرض 14
- اشاره 14
- آشنایی با برخی اصطلاحات 14
- واجب 15
- فصل اول: وضو 20
- اشاره 20
- منشأ اختلاف 21
- بنیان گذار اختلاف در وضو 24
- الف) شستن صورت 27
- موارد اختلافی در وضو 27
- اشاره 27
- ب) شستن دست ها 29
- دلایل اهل سنت 29
- ج) مسح سر 33
- د) مسح یا غسل پاها 35
- نگاهی به قرائت به جر 38
- نگاهی به نواقض وضو 41
- اشاره 41
- 2. مذی و ودی 42
- 1. بول و غائط و... 42
- 5. مسّ عورت 44
- 4. زوال عقل 44
- 6. تماس بدنی 45
- سه نکته پایانی 46
- یک- نیت وضو 46
- دو- ترتیب 47
- سه- موالات 48
- 1. قبله 49
- حکم قبله 51
- 2. لباس نمازگزار 53
- 3. مکان نمازگزار 55
- شرایط لباس نمازگزار 55
- عبور از مقابل نمازگزار 57
- دو روایت متفاوت 60
- جایگاه اذان و اقامه 62
- بررسی موارد اختلافی 63
- تشریع اذان 64
- معنای لغوی و شرعی اذان 64
- مسأله اول: کیفیت تشریع اذان 64
- بررسی جزئیات اذان و اقامه 72
- موارد اتفاقی 73
- موارد اختلافی 73
- مسأله دوم: تثویب در اذان صبح 74
- اشاره 74
- دیدگاه اهل سنت 76
- دیدگاه شیعه 76
- نقد و بررسی 77
- اشاره 80
- مسأله سوم: حیّ علی خیر العمل 80
- نقد و بررسی 81
- اشاره 85
- مسأله چهارم: شهادت ثالثه 85
- برخی از ادله شیعه 86
- نتیجه گیری 89
- اشاره 91
- نقد و بررسی جمع بین صلاتین 91
- منشأ اختلاف 92
- دو نکته 93
- روایات اهل سنت 94
- بررسی روایات 94
- نقدی کوتاه بر توجیهات اهل سنت 98
- واکاوی علت اصلی 101
- مقدمه 106
- حنفیه 107
- حنبلیه 107
- مالکیه 108
- شافعیه 108
- اشاره 109
- بررسی برخی موارد اختلافی 109
- 1. حکم بسمله 109
- جزئیت بسمله در فاتحه الکتاب 110
- بیان دیدگاه ها 112
- نقد و بررسی دلایل اهل سنت 113
- دو نکته 115
- 2. تکفیر یا تکتّف (دست بسته نماز خواندن) 116
- نگاهی به تکتف 116
- تاریخچه قبض 118
- روایات اهل سنت 120
- بررسی ادله 120
- روایات شیعه 121
- نتیجه گیری 122
- 3. تأمین(آمین گفتن پس از حمد) 123
- بیان دیدگاهها 123
- اشاره 123
- نقد و بررسی دلایل اهل سنت 124
- 4. قرائت سوره بعد از فاتحه 131
- 5. قنوت 132
- اشاره 132
- قنوت از نظر اهل سنت 132
- اشاره 135
- 6. سجده (ما یصحّ السجود علیه) 135
- گذری بر سیره پیامبر 137
- نتیجه گیری 142
- تربت کربلا 143
- الف) تشهد 145
- اشاره 145
- 7. صلوات و سلام پیامبر بر خودشان؟! 145
- ذکر تشهد 146
- ب) صلوات 147
- ج) سلام 151
- یک: منابع اجتهاد مذاهب 156
- منابع مشترک 156
- اشاره 156
- منابع اختصاصی فقه اهل سنت 156
- مذهب حنفی 158
- مذهب مالکی 158
- مذهب حنبلی 159
- مذهب شافعی 159
- سه: کتاب شناسی فقه مقارن 160
- الف) کتاب های شیعه در فقه مقارن 160
- اشاره 160
- ب) کتاب های اهل سنت در فقه مقارن 161
- ج) کتاب های فارسی 163
ص:60
1- .بقره: 144.
2- . علامه حلی، منتهی المطلب ، ج4، ص169؛ سنن دارمی ، ج1، ص281، مسند احمد ، ج2، ص16 و 113؛ به نقل از تذکره الفقها ، ج3، ص5 مسئله 135.
3- . وسائل الشیعه ، ج4، ص298.
نکته: قبله، نماد توجه قلب ها به خداست تا در پنهان و آشکار به سوی یک نقطه روی کنند و نهایت بندگی را تجسم بخشند. از طرفی، این توجه لطیف ترین روحی است که می تواند مردمان را با همه اختلاف ها در زمان و مکان و روش هایشان، به امتی متحد و اجتماعی منسجم تبدیل کند. رو به قبله بودن هنگام قرائت قرآن، یادآوری این نکته به انسان فراموش کار و غافل است که خواندن قرآن، یعنی دیدار با خداوند. ازاینرو، در میان همه مسلمانان، عملی شایسته و نیکوست و نزد فقیهان عالی مقام شیعه، بلکه فقهای همه مذاهب اسلامی، رو به قبله بودن هنگام قرائت قرآن استحباب دارد.(1)
حکم قبله
یکی از موارد اتفاق نظر مذاهب اسلامی، در بحث قبله است که همگی رو به قبله بودن را در حال نماز از شرایط و مقدمات آن میدانند و به وجوب آن حکم میکنند. مستند آنان نیز آیه شریفه پیش گفته (قَدْ نَرَی تَقَلُّبَ وَجْهِکَ فِی السَّمَاءِ فَوَلِّ وَجهَکَ شَطْرَ الْمَسجِدِ الْحَرَامِ)(2) و روایات زیادی است که گویای این وجوب است.(3)