نماز در فرق صفحه 66

ص:75

1- . سیره ابن هشام، ج 1، ص 154.
2- . تفسیر روح البیان ، ج8، ص261.
3- . اسدالغابه ، ج1، ص243؛ انساب الاشراف ، ج1، ص187؛ تهذیب ، ج2، ص284.
4- . تفسیر روح البیان ، ج8، ص261.
5- . سبل الهدی ، ج3، ص358؛ الکشف والبیان عن تفسیر القرآن ، ج4، ص83.
6- . وسائل الشیعه ، ج5، ص420؛ بحارالانوار ، ج18، ص350؛ تفسیر روح البیان ، ج8، ص261.

بررسی دو دیدگاه در تشریع اذان

الف) دیدگاه شیعه

در کتاب های شیعه و سنی، روایات فراوانی درباره چگونگی تشریع اذان وارد و موجب بروز دو نظریه متفاوت در کیفیت تشریع اذان شده است. شیعیان معتقدند اذان، عملی عبادی است که منشأ پیدایش آن به وحی برمی گردد و نخستین بار، اصل اذان و کیفیت آن در شب معراج به پیامبر وحی شد و آن را به مردم ابلاغ فرمود و بلال را به همان شیوه آموزش داد.

این امر از نظر پیشوایان معصوم: مسلّم بوده و روایات و سخنان آنها در این زمینه فراوان است. برای مثال، مرحوم کلینی به سند صحیح از زراره و فضیل، از امام باقر علیه السلام روایت کرده است: "لمّا أُسری برسول اللّه صلی الله علیه و آله إلی السماء فبلغ البیت المعمور، و حضرت الصلاه، فأذّن جبرئیل علیه السلام و أَقام فتقدم رسول اللّه صلی الله علیه و آله و صفّ الملائکه و النّبیّون خلف محمّد صلی الله علیه و آله "؛ وقتی رسول خدا صلی الله علیه و آله در سفر معراج به بیت المعمور رسید، هنگام نماز شد. جبرئیل اذان و اقامه گفت و رسول خدا صلی الله علیه و آله جلو ایستاد و فرشتگان و پیامبران پشت سر محمد صلی الله علیه و آله به صف ایستادند.(1)

نیز از امام صادق علیه السلام چنین روایت کرده است: چون جبرئیل