نماز در فرق صفحه 68

ص:77

1- . میان دو روایت، تعارض و تنافی وجود ندارد؛ زیرا هیچ بعید نیست که جبرئیل دو بار به مناسبت های مختلف، مطلبی را نازل کرده باشد؛ چنان که برخی سوره های قرآن نیز چنین اند.
2- . امام علی علیه السلام تحدیث می شده؛ یعنی کلام فرشته وحی را می شنیده است. (نک: صحیح بخاری ، ج4، ص200؛ شرح آن به نام ارشاد الساری ، ج6، ص99، باب رجال یکلّمون من غیر أن یکونوا انبیاء)
3- . کافی ، ج3، ص302.
4- . امام صادق علیه السلام فرمود: "ینزل الوحی علی نبیّکم فتزعمون أنّه أخذ الأَذان من عبداللّه بن زید؟!" ( جواهر الکلام ، ج9، ص2؛ وسائل الشیعه ، ج5، ص370)

شده، مطالب شگفت­انگیزی درباره تشریع اذان دیده می­شود که با مبانی فکری و اعتقادی اسلامی سازگار نیست و توهینی به مقام شامخ پیامبر شمرده می­شود؛ زیرا در این روایات، حضرت به جای تکیه بر وحی، بر خواب­های افراد تکیه می­کند و مبانی دستورات دین خود را بر خواب افراد قرار می­دهد.(1)

بیشتر اهل سنت بر این باورند که پیامبر برای آگاهی دادن مردم به حضور وقت نماز، دچار شگفتی و سردرگمی شد و هر یک از اصحاب، راهی را پیشنهاد کردند و در مجموع چند روش پیشنهاد شد.

1. دسته نخست می گفتند برای آگاهی مسلمانان به وقت نماز، از ناقوس کلیسا استفاده شود.

2. دسته دوم گفتند از بوق (شیپور) یهودی ها استفاده گردد.

3. دسته سوم اظهار کردند هنگام فرارسیدن وقت نماز، پرچمی نصب گردد تا مردم بدین وسیله، یکدیگر را برای نماز خبر دهند.

4. دسته چهارم معتقد بودند تعدادی چوب فراهم گردد و هنگام وقت نماز، آنها را به یکدیگر بزنند.

5. دسته پنجم گفته بودند برای این کار، آتشی روشن کنند.