نماز در فرق صفحه 9

ص:18

1- . ابن خلدون، مقدمه ، باب 6، فصل9.
2- . سید محمدتقی حکیم، الاصول العامه للفقه المقارن ، ص9.
3- . صحاح اللغه ، ج6، ص224؛ ابن منظور، لسان العرب ، ماده فقه.
4- . قاموس اللغه ، ج4، ص289.

_اللغویه_(1) می نویسد: فقه آن است که انسان با دقّت و تأمّل، پی به مقتضای کلام ببرد. ازاینرو، به کسی که مخاطب شما قرار گرفته می گویید: "تفقّهْ ما أقوله"؛ یعنی در آنچه می گویم تأمّل کن تا بر آن واقف شوی و اگر بخواهیم دقیق تر سخن بگوییم، باید به جای "فهم دقیق" از واژۀ "ادراک دقیق" استفاده کنیم؛ زیرا مادّۀ "فهم" خود، نوعی دقّت و تأمّل را دربردارد.(2)

مقارن نیز از ماده قرن و به معنای جمع و وصل بین دو چیز است (قرن الشیء بالشیء)، و چون به باب مفاعله برود، مصدرش "مقارنه" می­شود.(3)

در اصطلاح

در نگاه مشهور فقها، فقه عبارت است از: "العلم بالاحکام الشرعیه الفرعیه عن ادلتها التفصیلیه"؛ یعنی دانستن احکام شرعی بر اساس بررسی دلایل قرآنی و روایی آنها.(4)