سیمای متهجدین صفحه 102

حضرت رضا علیه السلام علاوه بر آن که با عمل و رفتارش دیگران را به عبادت خدا سوق می داد، با زبان و گفتار نیز آنان را، به ویژه اعضای خانواده خود را به تهجّد و شب زنده داری فرا می خواند. یکی از کنیزان امام علیه السلام می گوید: روش امام علیه السلام این بود که هر شب ما را برای عبادت و نماز شب بیدار می کرد(1).

شیخ صدوق از رجاءبن أبی ضحّاک روایت کرده است که گفت مأمون مرا فرستاد تا حضرت رضا علیه السلام را از مدینه به مرو آورم و امر کرد مرا که آن جناب را از راه بصره و اهواز و فارس حرکت دهم نه از طریق قم نیز امر کرد که آن جناب را در شب و روز حفظ کنم تا به او برسانم، پس من در خدمت آن حضرت بودم از مدینه تا به مرو. به خدا سوگند، که ندیدم مردی را مثل آن حضرت در تقوی و کثرت ذکر خدا در جمیع اوقات خود و شدت خوف از حق تعالی، و عادت آن جناب چنان بود.

و نیز درباره آن بزرگوار آمده است: «... و به جهر و آشکارا می خواند قرائت نمازهای مغرب و عشاء و نماز شب و شفع و وتر و صبح را...»

«... و ترک نمی کرد نافله مغرب و نماز شب و شفع و وتر و دو رکعت نافله فجر را نه در سفر و نه در حضر؛ اما نوافل نهاریّه را در سفر ترک می کرد...»(2)

شیخ صدوق در عیون روایت کرده از حاکم ابوعلی بیهقی از محمدبن یحیی صولی که گفت: «حدیث کرد مرا مادر پدرم و نام او عُذر بود. گفت که مرا با چند کنیز از کوفه خریدند و من خانه زاد بودم در کوفه، پس ما را نزد مأمون آوردند و گویا در خانه او در بهشتی بودیم از راه اَکل و شرب و طیب و زر بسیار. پس مرا او به امام رضا علیه السلام بخشید. چون به خانه او آمدم، آنها را نیافتم و زنی بر ما نگهبان بود که ما را در شب بیدار می کرد و به نماز وامی داشت و این از همه بر ما سخت تر بود»(3).

حضرت امام هادی و امام عسکری علیهماالسلام

گویند: «امام هادی علیه السلام بیش از همه معاصران خود به عبادت و تهجّد می پرداخت و تقوا و پایبندی وی به اصول دیانت زبانزد خاص و عام بود. ایشان تمام نوافل را به جای

1- 1_ عیون اخبارالرضا ص 193 _ بحارالانوار ج 49 ص 89
2- 2_ عیون اخبارالرضا ج 2 صص 194 تا 196 _ بحارالانوار ج 49 صص 91 _ 93 _ منتهی الامال ج 2 صص 469 _ 474
3- 3_ منتهی الامال ج 2 ص 463