فاصله می اندازد و برهانی است محکم، برای مؤمن در پیشگاه حضرت عزّت و وزنه ای است ثقیل، در موقف میزان و جوازی است برای عبور از صراط و مفتاحی است برای جنّت.(1)
3 - سوره الفرقان، آیه 64
«والّذین یبیتون لربّهم سجّداً و قیاماً» یعنی (آنان هستند که شب را به سجده و قیام نماز برای رضای خدا روز کنند.)
در «المیزان» آمده است: کلمه «بیتوته» به معنای رسیدن به شب است، چه این که بخوابد یا نه، و کلمه «لربّهم» متعلق است به کلمه «سجّداً» و دو کلمه سُجَّد و قیام جمع ساجد و قائم است و مراد به این بیتوته در شب (در حال سجده و حال ایستاده) این است که شب را به عبادت خدا به آخر می رسانند که یکی از مصادیق عبادتشان همان نماز است که هم افتادن به خاک جزء آن است و هم بپا ایستادن، و معنای آیه این است که بندگان رحمان کسانی هستند که شب را درک می کنند در حالی که برای پروردگار خود سجده کنان و یا بپا ایستادگانند؛ یعنی پشت سر هم سجده می کنند و برمی خیزند، ممکن است که مراد متهجّد به نوافل شب باشد.»(2)
در تفسیر نمونه ذیل آیه شریفه آمده است: «در دومین آیه (آیه مزبور) به سومین ویژگی آنها (عبادالرحمن) که عبادت خالصانه پروردگار است پرداخته، می گوید: در آنها کسانی هستند که شبانگاه برای پروردگارشان سجده و قیام می کنند «والذین یبیتون ربّهم سجّداً و قیاماً».
در ظلمت شب که چشم غافلان در خواب است و جایی برای تظاهر و ریا وجود ندارد. خواب خوش را بر خود حرام کرده و به خوش تر از آن که ذکر خدا و قیام و سجود در پیشگاه با عظمت او است می پردازند، پاسی از شب را به مناجات با محبوب می گذرانند و قلب و جان خود را با یاد و نامِ او روشن می کنند. گرچه جمله «یبیتون» دلیل بر این است که آنها شب را با سجود و قیام به صبح می آورند؛ ولی معلوم است که منظور بخش قابل ملاحظه ای از شب است و یا اگر تمام شب باشد در بعضی مواقع چنین است. ضمناًتقدیم «سجود» بر «قیام» به خاطر اهمیّت آن است هر چند در موقع نماز عملاً قیام مقدّم بر
1- 1_ جهت تحقیق بیشتر به منابع فصل اول و سوم مراجعه شود.
2- 2_ تفسیر المیزان ج 15 ص 261