سیمای متهجدین صفحه 51

«و از آنجا که راز و نیاز با خدا و نیایش و عبادت او و تسبیح و تقدیس ذات پاک او، به انسان آرامش و نیرو می بخشد به دنبال دستور صبر، می فرماید: «هنگامی که برمی خیزی تسبیح و حمد پروردگارت را به جا آور» «و سبّح بحمد ربّک حین تقوم». هنگامی که سحرگاه برای عبادت و نماز شب برمی خیزی، هنگامی که از خواب برای ادامه فریضه نماز واجب برمی خیزی، هنگامی که از هر مجلس و محفلی برمی خیزی، حمد و تسبیح او کن.

مفسران در این آیه تفسیرهای گوناگونی دارند؛ ولی جمع میان همه اینها نیز ممکن

است؛ چه در سحرگاه برای نماز شب و چه بعد از خواب برای ادای فریضه و چه بعد از قیام از هر مجلس باشد. آری روح و جانت را به تسبیح و حمد خدا نور و صفا ببخش، زبانت را به ذکر او خوشبو کن، از یاد او مدد بگیر و برای مبارزه با کارشکنی های دشمن آماده شو. بسیاری از مفسران جمله «و من اللّیل فسبّحه» را به نماز شب تفسیر کرده اند.

به هرحال عبادت و تسبیح و حمد خدا در دل شب، و در آغاز طلوع فجر، لطف و صفای دیگری دارد و از تظاهر و ریا دورتر است و آمادگی روحی برای آن بیشتر می باشد؛ چرا که کارهای مشغول کننده زندگی روزانه تعطیل است، استراحت شبانه به انسان آرامش بخشیده، قال و غوغا فرو نشسته و در حقیقت همزمان با وقتی است که پیامبر به معراج رفت و در مقام «قاب قوسین» در آن خلوتگه راز قرار گرفت و با خدای خود به راز و نیاز پرداخت.(1)

7 _ سوره المزمل آیات 1 تا 6

«یا ایّها المزمّل، قم اللّیل الاّ قلیلا، نصفه او انقص منه قلیلاً، او زد علیه و رتّل القرآن ترتیلاً، انّا سنلقی علیک قولا ثقیلاً، انّ ناشئه اللّیل هی اشدّ وطئا و اقوم قیلاً»

یعنی الا ای رسولی که در جامه (فکرت و خاموشی) خفته ای، هان شب را به نماز و طاعت خدا برخیز مگر کمی که نصف یا چیزی کمتر از نصف باشد (به استراحت پرداز)، یا چیزی بر نصف بیفزا و به تلاوت آیات قرآن با توجّه کامل مشغول باش. ما به وحی خود کلام بسیار سنگین (و گرانمایه قرآن را) بر تو القا می کنیم، البته نماز شب (و دعا و ناله سحر) بهترین شاهد اخلاص (و صفایِ) قلب و دعوی صدق ایمان است.