سیمای متهجدین صفحه 67

عیون: عین سهرت فی سبیل اللّه، و عین غضت عن محارم اللّه، و عین بکت من خشیه اللّه»؛ یعنی هر چشمی در روز قیامت بیدار است به استثنای 3 چشم: چشمی که در راه خدا بیدار بماند، که از آنچه حرام شده است، بسته ماند و چشمی که از ترس خدا گریه کند.(1)

45 _ جعفربن علی بن حسن از جدّش حسن بن علی از عباس بن عامر از جابر از ابی عبیده حذّاء از أبی جعفر از امام صادق علیه السلام نقل می کند که فرمود: قول خداوند که می فرماید: «تتجافی جنوبهم عن المضاجع» شاید پنداری که درباره کسانی است که شب را نمی خوابند؟ گوید: گفتم خدا و رسولش و فرزند رسولش داناترند. فرمود: «لابدّ لهذا البدن أن تریحه حتّی یخرج نفسه، فاذا خرج النفس استراح البدن، و رجع الروح، و فیه قوّه علی العمل، فانّما ذکرهم «تتجافی جنوبهم عن المضاجع یدعون ربّهم خوفاً و طمعاً» أنزلت فی امیرالمؤمنین علیه السلام و أتباعه من شیعتنا، ینامون فی اوّل اللّیل، فاذا ذهب ثلثا اللّیل أوما شاء اللّه فزعوا الی ربّهم راغبین مرهبین طامعین فیما عنده، فذکرهم اللّه فی کتابه، فأخبرک اللّه بما أعطاهم أنه أسکنهم فی جواره و أدخلهم جنّته و آمن خوفهم و أذهب رعبهم»؛ یعنی برای بدن چاره ای نیست جز این که به خواب رود، تا این که روح از بدنش مفارقت نماید. پس هنگامی که نفس خارج شد بدن استراحت می کند و روح باز می گردد و در آن نیروی دوباره ای برای عمل ایجاد می شود. پس به درستی که نص شریف که می فرماید: «تتجافی جنوبهم عن المضاجع یدعون ربّهم خوفاً و طمعاً» در مورد امیرالمؤمنین علیه السلام و پیروان آن حضرت از شیعیان ما نازل شده که در اول شب خوابیده و هنگامی که یک سوم یا آنچه خواست پروردگار است گذشت به درگاه پروردگارشان می شتابند در حالی که طالب و ترسان و به آنچه نزد اوست طمع می ورزند. لذا خداوند ایشان را در کتابش یاد نموده است و پروردگار به تو اعلان نموده که ایشان را در قرب و همسایگی خویش جای داده و ایشان را به بهشتش وارد می سازد و از ترس ایمنشان ساخته و وحشت را از ایشان می برد.

گوید: گفتم فدایت شوم، اگر من در آخر شب برخیزم، چه بگویم؟ فرمود: بگو «الحمدللّه ربّ العالمین و اله المرسلین، والحمداللّه الّذی یحیی الموتی و یبعث من فی القبور، فانک اذا قلتها ذهب عنک رجز الشیطان و وسواسه» ؛ یعنی هرگاه این ذکر را بگویی کید و وسوسه شیطان از تو دور می شود.(2)