سیمای متهجدین صفحه 84

اشکش ریزان و فکرش فراوان و دستش در نوسان بود. به نفس خویش خطاب و با خدایش مناجات می نمود. لباسهای خشن وغذاهای خشک او را خشنود می ساخت. به خدا سوگند، در میان ما همچون یکی از ما بود. هرگاه نزد او می رفتیم به ما نزدیک می شد. هرگاه از او سؤال می کردیم به ما جواب می داد و با این که او به ما و ما به او نزدیک بودیم به جهت هیبت او با او سخن نمی گفتیم و به خاطر عظمت او چشمانمان را به سویش بلند نمی کردیم. هرگاه تبسّم می نمود گویا رشته مرواریدی آراسته بود. اهل دین را گرامی می شمرد و مساکین را دوست می داشت و به قدرتمند در باطلش طمع نمی ورزید و ضعیف را از عدلش ناامید نمی ساخت و به خدا سوگند، گواهم که او را در حالی دیدم که شب، پرده های خود را افکنده بود و او در محراب خویش برپا ایستاده بود. محاسن را به دست گرفته چون مارگزیده به خود می پیچید و چون اندوهگین و محزونی می گریست. گویا اکنون صدایش را می شنوم که می فرمود: «یا دنیا، یا دنیا أبی تعرضت؟ أم اِلیّ تشوقت؟ هیهات هیهات، غرّی غیری، لاحاجه لی فیک، قد أنبتک ثلاثا، لارجعه لی فیها، فعمرک قصیر و خطرک یسیر، و أملک حقیر، آه آه من قلّه الزّاد، و بعد السفر، و وحشه الطریق، و عظم المورد»؛

یعنی ای دنیا! ای دنیا! فرا راه من آمده ای یا شیفته شده ای؟ هیهات! هیهات! هرگز، جز مرا بفریب. مرا به تو چه نیازی است؟ من تو را سه بار طلاق گفته ام که بازگشتی در آن نیست. زندگانیت کوتاه است و جاهت ناچیز و آرزوی تو داشتن، خُرد و حقیر. آه آه از توشه اندک و درازی راه و دوری منزل و سختی روز حساب.

اشک معاویه بر روی صورتش ریخت. آن را با آستینش خشک کرد و همه کسانی که بودند گریه کردند. سپس معاویه گفت: به خدا سوگند، ابوالحسن چنین بود. ضرار! چقدر او را دوست می داشتی؟ گفت: به اندازه ای که مادر موسی به موسی محبت داشت و از تقصیر خود عذر می خواهم. گفت: ای ضرار! در فراق علی چگونه صبر می کنی؟ جواب داد: مانند مادری هستم که بچه اش را در آغوشش سر ببرند؛ هرگز گریه اش تمام نمی شود و آتش دلش آرام نمی گیرد. سپس بلند شد و بیرون رفت در حالی که می گریست. معاویه گفت: اما اگر من از بین شما بروم در میان شما کسی نیست که مرا به این صورت ثنا بگوید. یکی از حاضران گفت: قدر و منزلت انسان از رفیق او شناخته می شود.(1)