- بخش اوّل: سیمای نماز جمعه 4
- اشاره 4
- اشاره 5
- جمعه در لغت 5
- فصل اوّل: نماز جمعه در تاریخ اسلام 5
- وجه نامگذاری جمعه در روایات 6
- زمان وجوب نماز جمعه 7
- نخستین اقامه کننده ی جمعه در اسلام 8
- اولین نماز جمعه ای که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلم اقامه کردند 9
- اقامه ی نماز جمعه از سوی معصومان علیهم السلام 10
- اقامه ی نماز جمعه از سوی خلفا 12
- موضع امامان در باره ی اقامه نماز جمعه توسط خلفا 14
- اشاره 14
- 1 _ خودداری ائمه علیهم السلام از اقامه ی نماز جمعه به جهت تقیه 15
- 2 _ ترک نمازهای جمعه ی خلفا توسط اصحاب ائمه علیهم السلام 16
- 3 _ اجازه ی ائمه علیهم السلام به اصحاب خود در اقامه نماز جمعه توسط خودشان 17
- اشاره 18
- نماز جمعه در قرآن مجید 18
- فصل دوم: نماز جمعه در قاموس قرآن و عترت 18
- 3 _ نماز جمعه و حرمت آتش 24
- 2 _ نماز جمعه و تضمین بهشت 24
- 1 _ نماز جمعه و حج 24
- نماز جمعه در کلام معصومان علیهم السلام 24
- 6 _ ثبت نام نمازگزاران جمعه در دفتر فرشتگان 25
- 4 _ امام مهدی عج الله تعالی فرجه الشریف برپا کننده ی نماز جمعه 25
- 5 _ نماز جمعه در سفر معراج 25
- 7 _ نتیجه ی ترک پیاپی نماز جمعه 25
- 11 _ کارگران و نماز جمعه 26
- 10 _ ارزش رهسپاران به سوی نماز جمعه 26
- 9 _ تشویق برای جمعه 26
- 8 _ کارکرد شیاطین در روز جمعه 26
- 12 _ زندانیان و نماز جمعه 27
- 15 _ عظمت نماز جمعه 27
- 13 _ عدل و تقوا از شرایط امام جمعه 27
- 14 _ آمادگی برای نماز جمعه 27
- نماز جمعه در زمان غیبت 28
- فصل سوم: نماز جمعه در فقه شیعه 28
- اشاره 28
- فتاوای مذاهب چهارگانه ی اهل سنت در وجوب نماز جمعه 30
- شرط اول: وقت 31
- اشاره 31
- شرایط نماز جمعه 31
- شرط دوم: جماعت 32
- شرط سوم: تعداد شرکت کنندگان 33
- شرط چهارم: خطبه 34
- اشاره 34
- مسأله 3: نشستن خطیب بین دو خطبه 35
- مسأله 2: قیام خطیب در دو خطبه 35
- مسأله 1: ارکان و اجزای خطبه ها 35
- شرط پنجم: مقارن نبودن با نماز جمعه ی دیگر 36
- مسأله 4: اعتماد خطیب بر قوس یا شمشیر در خطبه 36
- شرایط نمازگزاران 36
- وظایف نمازگزاران 37
- شرایط امام جمعه 38
- آداب نماز جمعه 39
- 1 _ آثار سیاسی نماز جمعه 41
- 11 _ نماز جمعه نشان گر قدرت اسلام است 41
- اشاره 41
- فصل چهارم: آثار برپایی نماز جمعه 41
- 13 _ یکپارچگی نیروهای اسلام 42
- 12 _ پیوند دهنده جناح ها: 42
- 2 _ آثار معنوی نماز جمعه 43
- 22 _ نماز جمعه اوج خشوع و بندگی 43
- 14 _ مرکزیت بسیج مردم 43
- 21 _ نماز جمعه، معامله ای پرسود 43
- 23 _ نماز جمعه، درمان بیماری های روانی 44
- 31 _ ایجاد اتحاد و همدلی 45
- 3 _ آثار اجتماعی نماز جمعه 45
- 33 _ آموزش مستقیم و عمومی 46
- 32 _ محلی برای حل مشکلات 46
- 1 _ نقش آفرینی خطیب جمعه 47
- اشاره 47
- 11 _ داشتن اطلاعات کافی 47
- اشاره 47
- فصل پنجم: راه های تقویت نماز جمعه 47
- 13 _ ایجاد ارتباط مستحکم با مردم 48
- 12 _ به روز بودن خطبه ها 48
- 15 _ ساده زیستی 49
- 14 _ وارد نشدن در صف بندی جناح ها 49
- 16 _ به کارگیری فنون خطابه 49
- 3 _ حضور کارگزاران نظام در صفوف نمازگزاران 50
- 2 _ استفاده از فضا و امکانات مناسب 50
- 5 _ نظرخواهی از مردم 51
- 4 _ تبلیغات صحیح 51
- فصل ششم: نماز جمعه در تاریخ ایران 52
- اشاره 52
- 6 _ داشتن تشکیلات اداری منسجم 52
- 1 _ دوره ی صفویه 52
- 2 _ دوره ی قاجار 53
- 3 _ دوره ی پهلوی 54
- 4 _ دوره ی انقلاب اسلامی 54
- 1 _ قاره ی آمریکا 56
- فصل هفتم: نماز جمعه در جهان امروز 56
- 12 _ برزیل 56
- 11 _ آرژانتین 56
- اشاره 56
- 2 _ قاره اروپا 57
- 21 _ ایرلند _ دوبلین: 57
- 22 _ هلسینکی _ نروژ: 57
- 23 _ بلژیک _ بروکسل 58
- 24 _ سوئد 58
- 25 _ ایتالیا _ میلان 59
- 26 _ آلمان _ مونیخ 59
- 31 _ کنگو _ برازاویل 60
- 3 _ قاره افریقا 60
- 32 _ الجزایر 60
- 33 _ سودان 61
- 34 _ کنیا 61
- 4 _ قاره آسیا 62
- 41 _ ژاپن _ توکیو 62
- 42 _ پیشاور پاکستان 62
- 43 _ سریلانکا 63
- 45 _ قطر 64
- 44 _ حیدرآباد هندوستان 64
- 46 _ فیلیپین _ مانیل 64
- 47 _ عمان 65
- نتیجه گیری و پیشنهاد: 66
- اشاره 67
- 1 _ امامان جمعه و تقویت نظام 67
- الف: امام راحل رحمه الله 67
- 3 _ سیاسی بودن نماز جمعه 67
- 2 _ نماز جمعه؛ عنایت حق تعالی به جمهوری اسلامی 67
- فصل هشتم: نماز جمعه در کلام بزرگان نظام 67
- 6 _ ائمه جمعه و تهذیب نفس 68
- 5 _ ائمه جمعه و ارتباط با مردم 68
- 4 _ ترویج سنّت سیاسی _ الهی 68
- ج: مرحوم آیت اللّه طالقانی 69
- 1 _ نماز جمعه؛ وصف توحید 69
- ب: مقام معظم رهبری 69
- نماز جمعه، محور وحدت 70
- 2 _ نماز جمعه؛ عامل آگاهی به مردم 70
- د: حجه الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی 70
- و: حجه الاسلام و المسلمین کروبی رییس مجلس 71
- نماز جمعه و معرفی متفکرین برجسته 71
- ه: حجه الاسلام و المسلمین خاتمی رییس جمهور 71
- اشاره 72
- بخش دوم: برگزیده ی ادب فارسی 72
- * متون ادبی 73
- حضور سبز 73
- میعاد دین و سیاست 74
- آوای وحدت 76
- نماز جمعه؛ بیدارگر مرغ جان 77
- * اشعار 77
- بانگ نماز جمعه 78
- نماز جمعه؛ کانون نور 79
- نماز جمعه؛ درمان گر دل و جان 80
- در پای خطبه ی آیت اللّه خامنه ای 82
- اشاره 85
- بخش سوم: همراه با برنامه سازان 85
- توصیه های کلی 86
- پیشنهادهای برنامه ای 87
- پرسش های مسابقه ای 88
- پرسش های مصاحبه ای 89
- پرسش های کارشناسی 90
- معرفی کارشناسان 90
- واپسین کلام 91
- منابع 93
ص:13
اقامت گزیند و عرض کردند ما افراد کوشا و با استقامت و مدافعی برای شما هستیم، ولی آن حضرت نپذیرفت، قبیله ی (اوس و خزرج) از مهاجرت رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم آگاه شدند لباس و سلاح رزم بر تن کردند و به استقبال او شتافتند و او را به مدینه آوردند.
عموم تاریخ نویسان نوشته اند، رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم روز جمعه وارد مدینه شد و نماز جمعه را با اصحاب بجا آورد. خطبه ی بلیغی خواند که در اعماق قلوب و جان آنان اثر بدیعی گذارد؛ زیرا آنان تا آن روز با چنین کلمات گران بهایی آشنا نبودند. متن خطبه را ابن هشام در سیره و مرحوم مجلسی در بحار نقل کرده اند.(1)
اقامه ی نماز جمعه از سوی معصومان علیهم السلام
اقامه ی نماز جمعه از سوی معصومان علیهم السلام
آن چنان که از تاریخ و سنت بر می آید، حضرت رسول صلی الله علیه و آله وسلم و نیز خلف صالح ایشان حضرت امیر علیه السلام در طول دوران زمامداری خویش، اهتمام خاصی به برپایی نماز جمعه داشتند چنان که برخی از خطبه های نهج البلاغه از جمله خطب نمازهای جمعه ی حضرت علی علیه السلام به شمار می رود.
همچنین خطبه های جمعه ی آن حضرت فی الجمله در جوامع روایی؛ نظیر مجمع الاحادیث بیان شده است. اما بعد از حضرت امیر علیه السلام اقامه ی نماز جمعه از سوی سایر ائمه علیهم السلام در تاریخ دیده نمی شود. بلکه از برخی روایات استفاده می گردد که اصحاب ایشان هم موفق به برپایی نماز جمعه نبودند؛ چنان که در روایت عبدالملک بن اعین هست که حضرت باقر علیه السلام به او فرمود:
1- بحارالانوار، ج 19، ص 108.