- بخش اوّل: سیمای نماز جمعه 4
- اشاره 4
- اشاره 5
- جمعه در لغت 5
- فصل اوّل: نماز جمعه در تاریخ اسلام 5
- وجه نامگذاری جمعه در روایات 6
- زمان وجوب نماز جمعه 7
- نخستین اقامه کننده ی جمعه در اسلام 8
- اولین نماز جمعه ای که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلم اقامه کردند 9
- اقامه ی نماز جمعه از سوی معصومان علیهم السلام 10
- اقامه ی نماز جمعه از سوی خلفا 12
- موضع امامان در باره ی اقامه نماز جمعه توسط خلفا 14
- اشاره 14
- 1 _ خودداری ائمه علیهم السلام از اقامه ی نماز جمعه به جهت تقیه 15
- 2 _ ترک نمازهای جمعه ی خلفا توسط اصحاب ائمه علیهم السلام 16
- 3 _ اجازه ی ائمه علیهم السلام به اصحاب خود در اقامه نماز جمعه توسط خودشان 17
- اشاره 18
- نماز جمعه در قرآن مجید 18
- فصل دوم: نماز جمعه در قاموس قرآن و عترت 18
- 3 _ نماز جمعه و حرمت آتش 24
- 2 _ نماز جمعه و تضمین بهشت 24
- 1 _ نماز جمعه و حج 24
- نماز جمعه در کلام معصومان علیهم السلام 24
- 6 _ ثبت نام نمازگزاران جمعه در دفتر فرشتگان 25
- 5 _ نماز جمعه در سفر معراج 25
- 4 _ امام مهدی عج الله تعالی فرجه الشریف برپا کننده ی نماز جمعه 25
- 7 _ نتیجه ی ترک پیاپی نماز جمعه 25
- 11 _ کارگران و نماز جمعه 26
- 10 _ ارزش رهسپاران به سوی نماز جمعه 26
- 9 _ تشویق برای جمعه 26
- 8 _ کارکرد شیاطین در روز جمعه 26
- 12 _ زندانیان و نماز جمعه 27
- 13 _ عدل و تقوا از شرایط امام جمعه 27
- 15 _ عظمت نماز جمعه 27
- 14 _ آمادگی برای نماز جمعه 27
- نماز جمعه در زمان غیبت 28
- فصل سوم: نماز جمعه در فقه شیعه 28
- اشاره 28
- فتاوای مذاهب چهارگانه ی اهل سنت در وجوب نماز جمعه 30
- شرط اول: وقت 31
- اشاره 31
- شرایط نماز جمعه 31
- شرط دوم: جماعت 32
- شرط سوم: تعداد شرکت کنندگان 33
- شرط چهارم: خطبه 34
- اشاره 34
- مسأله 3: نشستن خطیب بین دو خطبه 35
- مسأله 2: قیام خطیب در دو خطبه 35
- مسأله 1: ارکان و اجزای خطبه ها 35
- شرط پنجم: مقارن نبودن با نماز جمعه ی دیگر 36
- مسأله 4: اعتماد خطیب بر قوس یا شمشیر در خطبه 36
- شرایط نمازگزاران 36
- وظایف نمازگزاران 37
- شرایط امام جمعه 38
- آداب نماز جمعه 39
- 1 _ آثار سیاسی نماز جمعه 41
- 11 _ نماز جمعه نشان گر قدرت اسلام است 41
- اشاره 41
- فصل چهارم: آثار برپایی نماز جمعه 41
- 12 _ پیوند دهنده جناح ها: 42
- 13 _ یکپارچگی نیروهای اسلام 42
- 2 _ آثار معنوی نماز جمعه 43
- 22 _ نماز جمعه اوج خشوع و بندگی 43
- 14 _ مرکزیت بسیج مردم 43
- 21 _ نماز جمعه، معامله ای پرسود 43
- 23 _ نماز جمعه، درمان بیماری های روانی 44
- 31 _ ایجاد اتحاد و همدلی 45
- 3 _ آثار اجتماعی نماز جمعه 45
- 33 _ آموزش مستقیم و عمومی 46
- 32 _ محلی برای حل مشکلات 46
- اشاره 47
- 11 _ داشتن اطلاعات کافی 47
- اشاره 47
- فصل پنجم: راه های تقویت نماز جمعه 47
- 1 _ نقش آفرینی خطیب جمعه 47
- 13 _ ایجاد ارتباط مستحکم با مردم 48
- 12 _ به روز بودن خطبه ها 48
- 15 _ ساده زیستی 49
- 14 _ وارد نشدن در صف بندی جناح ها 49
- 16 _ به کارگیری فنون خطابه 49
- 3 _ حضور کارگزاران نظام در صفوف نمازگزاران 50
- 2 _ استفاده از فضا و امکانات مناسب 50
- 5 _ نظرخواهی از مردم 51
- 4 _ تبلیغات صحیح 51
- 1 _ دوره ی صفویه 52
- فصل ششم: نماز جمعه در تاریخ ایران 52
- اشاره 52
- 6 _ داشتن تشکیلات اداری منسجم 52
- 2 _ دوره ی قاجار 53
- 3 _ دوره ی پهلوی 54
- 4 _ دوره ی انقلاب اسلامی 54
- 1 _ قاره ی آمریکا 56
- فصل هفتم: نماز جمعه در جهان امروز 56
- 12 _ برزیل 56
- 11 _ آرژانتین 56
- اشاره 56
- 2 _ قاره اروپا 57
- 21 _ ایرلند _ دوبلین: 57
- 22 _ هلسینکی _ نروژ: 57
- 23 _ بلژیک _ بروکسل 58
- 24 _ سوئد 58
- 25 _ ایتالیا _ میلان 59
- 26 _ آلمان _ مونیخ 59
- 31 _ کنگو _ برازاویل 60
- 3 _ قاره افریقا 60
- 32 _ الجزایر 60
- 33 _ سودان 61
- 34 _ کنیا 61
- 41 _ ژاپن _ توکیو 62
- 4 _ قاره آسیا 62
- 42 _ پیشاور پاکستان 62
- 43 _ سریلانکا 63
- 45 _ قطر 64
- 44 _ حیدرآباد هندوستان 64
- 46 _ فیلیپین _ مانیل 64
- 47 _ عمان 65
- نتیجه گیری و پیشنهاد: 66
- اشاره 67
- الف: امام راحل رحمه الله 67
- 1 _ امامان جمعه و تقویت نظام 67
- 2 _ نماز جمعه؛ عنایت حق تعالی به جمهوری اسلامی 67
- 3 _ سیاسی بودن نماز جمعه 67
- فصل هشتم: نماز جمعه در کلام بزرگان نظام 67
- 6 _ ائمه جمعه و تهذیب نفس 68
- 5 _ ائمه جمعه و ارتباط با مردم 68
- 4 _ ترویج سنّت سیاسی _ الهی 68
- ج: مرحوم آیت اللّه طالقانی 69
- 1 _ نماز جمعه؛ وصف توحید 69
- ب: مقام معظم رهبری 69
- نماز جمعه، محور وحدت 70
- 2 _ نماز جمعه؛ عامل آگاهی به مردم 70
- د: حجه الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی 70
- و: حجه الاسلام و المسلمین کروبی رییس مجلس 71
- نماز جمعه و معرفی متفکرین برجسته 71
- ه: حجه الاسلام و المسلمین خاتمی رییس جمهور 71
- اشاره 72
- بخش دوم: برگزیده ی ادب فارسی 72
- * متون ادبی 73
- حضور سبز 73
- میعاد دین و سیاست 74
- آوای وحدت 76
- نماز جمعه؛ بیدارگر مرغ جان 77
- * اشعار 77
- بانگ نماز جمعه 78
- نماز جمعه؛ کانون نور 79
- نماز جمعه؛ درمان گر دل و جان 80
- در پای خطبه ی آیت اللّه خامنه ای 82
- بخش سوم: همراه با برنامه سازان 85
- اشاره 85
- توصیه های کلی 86
- پیشنهادهای برنامه ای 87
- پرسش های مسابقه ای 88
- پرسش های مصاحبه ای 89
- پرسش های کارشناسی 90
- معرفی کارشناسان 90
- واپسین کلام 91
- منابع 93
ص:16
نشان داد که در آنها، از نماز جمعه استفاده ی ابزاری می گردد و خطبه های از پیش طرح شده ی چنین نمازهایی، تنها در بیان مصالح و منافع حکومت ها بکار گرفته می شود. اما هرگاه که نماز جمعه اصالت حقیقی خود را بازیافته و تهدید کننده ی منافع حکومت ها گشته است، حاکمان جور در مقابل برپا دارندگان آن صف آرایی کرده، در عمل به عامل بازدارنده ی نماز جمعه تبدیل می گردند و با سنت شکنی ها در صدد وهن و سبک شمردن آن بر می آیند.
«معاویه» از جمله سنت شکنانی است که در مسیر راه جنگ صفین، نماز جمعه را در روز چهارشنبه می خواند و به این ترتیب عملاً سنت پیامبر گرامی اسلام را سبک می شمارد.
در دوران بعد، شاهد وضعیت اسفناک تری هستیم؛ بطور مثال در زمان عبدالملک مروان، عامل و فرماندار او حجاج یوسف، در هنگام ظهر روز جمعه در مسجد بصره جمعیت بسیاری از نمازگزاران را از دم تیغ گذراند، چنانکه خون از درهای مسجد جاری گردید.(1) همچنین نقل شده است که امام صادق علیه السلام فرمود: نخستین خطیب جمعه که نشسته خطبه خواند معاویه بود.(2)
از بیان خبرهای فوق به روشنی معلوم می گردد که معاویه در همه جا تعمد داشته است که سنت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم را مورد اهانت قرار دهد. و لذا در بسیاری موارد صریحا برخلاف سیره ی پیامبر عمل می کرد.
1- تفسیر البصائر، ج 46.
2- وسایل، باب 16 از ابواب صلاه الجمعه، حدیث 1.