بر بال سحر: سحرخیزی و شب زنده داری در فرهنگ اسلامی صفحه 5

ص:7

مقدمه

مقدمه

برخی از اوقات مانند ماه های ذی قعده، ذی حجه، رجب، شعبان، رمضان، شب های قدر، شب ها و روزهای جمعه، عصرهای جمعه، هنگام غروب و به ویژه گاهِ سحر در خواستن و احوال نمازگزار و دعا کننده، بسیار تأثیر گذارند، بی گمان مناسبت های زمانیه ای که برای برگزاری نماز و دعا کردن و خواستن و حالات انسان وجود دارد، از تمام ترین مناسبات است؛ به تعبیر دانشمند جلیل القدر مرحوم سید بن طاوس:

اِنَّ لأِوْقاتِ اْلقَبُولِ اَسْرارًا لِلّهِ جَلَّ جَلالُهُ ما تُعْرَفُ اِلاّ بِاْلمَنْقُولِ.(1)

همانا وقت های پذیرش، اسراری دارد که از آن خداوند است و جز به آیات و روایات شناخته نمی شوند.

بر اساس نظر علامه حسن زاده آملی: «برخی به معقول نیز شناخته و با شعوری مرموز ادراک می شود.»(2)

اگر ما بتوانیم ابن الوقت و یا برتر از آن ابواْلوقت(3) بشویم و بمانیم، کامروا، سعادت مند و نیک فرجام خواهیم بود؛ یعنی در خواستن، چه خواستن، چگونه خواستن و چه وقت خواستار شدن و احوال خویش،

1- نک: اقبال، آخر باب 6 از اعمال ذی حجه.
2- رساله نور علی نور، (ضمیمه مفتاح الفلاح، شیخ بهایی، ترجمه: علی بن طیفور بسطامی)، علامه حسن زاده آملی، فصل5، ص58.
3- معنای لغوی ابن الوقت، یعنی پسر وقت و معنای لغوی ابوالوقت یعنی پدر وقت، ولی در اصطلاح تصوف و عرفان، کسی را گویند که فرصت ها را غنیمت بشمارد و با هوشیاری و راستی و به زیبایی و درستی از زمان های پیش آمده برای تقرّب به پروردگار سود ببرد.