- مطلع 3
- مقدمه 5
- پیش گفتار 8
- اشاره 16
- بخش اول: رَفْرَف، اهل دل 16
- فصل اول: شب در قرآن کریم 17
- اشاره 17
- اشاره 20
- عروج شبانه پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله به آسمان 20
- چلّه نشینی حضرت موسی (ع) 20
- ارج و ارزش شب 20
- فصل دوم: بررسی واژگانی و مفهومی سحر 21
- سحر نزد اهل لغت 21
- نزول شبانه قرآن کریم 21
- اشاره 21
- سحر نزد اهل عرفان و تصوّف 23
- سحر در قرآن کریم 24
- سحرخیزی در قرآن کریم 24
- بخش دوم: بُراق، سیر 33
- اشاره 33
- فصل اول: شکوه و ارزش سحرخیزی 34
- فصل دوم: ضرورت اهتمام به سحرخیزی و مداومت بر نمازشب 45
- فصل سوم: ناب ترین لحظه 56
- فصل چهارم: آثار سحرخیزی در نشانه های وضعیِ گفتار و کردار 61
- اشاره 61
- نور نمازشب 62
- پاداش بی کران 64
- ضمانت رزق و زیبایی چهره 70
- ضمانت روزی معنوی 72
- لذّت و بهجت نماز شب 75
- پاداش پس از مرگ 76
- فصل پنجم: مقام محمود 79
- بخش سوم: زمزمه های عارفانه 85
- اشاره 85
- اشاره 86
- راه هولناک 86
- فصل اول: شب و سحر از زبان حافظ 86
- دعا و گریه نیم شب 87
- شب زنده داری و پاسبانی 88
- فراخوان شب زنده داری 88
- تأثیر دولت سحر 90
- سحرخیزی حافظ 91
- بازگویی آرزمندی ها 93
- کامیابی 94
- اشاره 96
- قدرشناسی 96
- فصل دوم: تأثیر دعای سحر 96
- دعای سحر شب جمعه 100
- تنها خدا 102
- فصل سوم: اشک های سحری 108
- اشاره 108
- تحصیل معرفت 112
- 1. ذکر مراقبت 124
- بخش چهارم: آداب سحرخیزی 124
- فصل اول: بایسته ها 124
- اشاره 124
- 2. گوهراخلاص 128
- 3. شکیبایی و همّت بلند 132
- فصل دوم: آداب پیش از خواب 137
- فصل سوم: آداب پس از بیداری 141
- فصل چهارم: خانه ها و خانواده های سعادتمند 155
- اشاره 163
- فصل اول: وقت نماز شب 163
- بخش پنجم: احکام نمازشب 163
- فصل دوم: دستور نماز شب 166
- اشاره 171
- بخش ششم: موانع سحر خیزی 171
- دسته نخست: 172
- دسته دوم: 177
- دسته سوم: 177
- دسته چهارم: 178
- اشاره 178
- توصیه ها 180
- تأثیرگرایش های بی رویه به مادّیات 186
- سخن آخر 187
- اشاره 188
- بخش هفتم: سخنی با برنامه سازان 188
- آموزه های دین برای زیستن ایده آل است 188
- چند یادسپاری: 191
- اشاره 191
- 1. نیازهای معنوی انسان بسیار فراخ است 191
- 2. خداوند به نیازمندی های معنوی انسان آگاه ترین است 191
- 4. سیره و شیوه تأمین نیازمندی های معنوی انسان یکسان نیست 192
- 3. نیاز و نقص معنوی، همه فهم نیست 192
- بایسته ها و پیشنهادها 194
- پرسش های پیشنهادی از مردم 196
- کتاب نامه 198
ص:79
آنکه عمرش را با شب خیزی و بندگی خداوند به پایان رساند اهل بهشت خواهد بود.(1)
رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید:
در روز واپسین بعد از آن که حق تعالی همه انسان ها را گرد هم آورده، ندایی به گوش می رسد که می گوید:
آنان که در دل شب از بستر خوابشان کناره گرفته، خدا را می خواندند و از خشم او در هراس بودند، گام پیش نهند. سپس گروهی قدم فرا نهاده پیش از دیگران بر مقام خویش وارد می شوند و پس از آنان به حساب مردم رسیدگی می شود.(2)
به سند صحیح از آن حضرت روایت است که فرمود:
در بهشتی که اقامتگاه همیشگی است، درختی وجود دارد که از آن اسب های دو رنگ (سیاه و سفید) با زین های از یاقوت و زبرجد (سنگی گران بها) و دارای بال و پَر و بدون فضولات حیوانی بیرون می آید؛ دوستان خدا بر آن ها سوار می شوند و به هر کجا که بخواهند پرش می کنند و چون اهل بهشت آن ها را ببینند خطاب به آنان می گویند: ای برادران، با ما به انصاف رفتار نکردید، سپس از خداوند می پرسند: پروردگارا، این بندگانت چگونه به این مقام رسیده اند؟ ملکی از عرش، بانگ زند که اینان در دنیا شبانگاه برای نماز از خواب برمی خواستند؛ در حالی که شما خواب بودید، آنان روزه داشتند، ولی شما طعام می خوردید، آن ها در راه خدا انفاق می کردند و شما دست تنگ می داشتید، آنان خدا را بسیار به یاد می آوردند و هر چند او را دوست می داشتند، ولی از ترس و هراس (عذاب) او گریه سر می دادند.(3)
هم چنین روایت است که حق تعالی به حضرت موسی (ع) فرمود:
ای موسی، در نماز شب، تاریکی قبر را به یاد آور.(4)
1- نک: سازندگی های اخلاقی امام حسین (ع)، ص 146.
2- ارشادالقلوب، ج2، باب 22، ص 4_3.
3- بحارالأنوار، ج84، ص139؛ ارشادالقلوب، ج1، ص173؛ امالی صدوق، 175 مجلس 48، ح 14.
4- «قم فی ظلمه اللیل اجعل قبرک روضه من ریاض الجنان.» نک: بحارالأنوار، ج87، ص155.