آداب طبی و اخلاق پزشکی در اسلام صفحه 147

از چه کسی عیادت نکنیم ؟!

1. شرابخوار: امام رضا علیه السلام از پدرانش و آنها هم از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده اند که حضرت فرمود: «اگر شرابخواری بیمار شد، به عیادت او نروید...». (1)

2. اهل ذمّه: از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل شده است که بیماران آنها را عیادت نکنید و جنازه هایشان را تشییع نکنید. (2)

ولی در جعفریات نقل شده است که پیامبر صلی الله علیه و آله از یک بیمار یهودی عیادت کرد. (3)

آنچه در مورد این دو روایت به ذهن می رسد، این است که اگر در عیادت اهل ذمه مصلحتی وجود داشته باشد، عیادت اشکال ندارد همان گونه که پیامبر چنین کرد؛ زیرا منظور از بیمار یهودی که پیامبر صلی الله علیه و آله از او عیادت کرد، غلامی است که بیمار شد و پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله به عیادتش رفت و بیمار یهودی مسلمان شد. (4)

همان طور که از روایت اول ظاهر است، اگر مصلحتی در بین نباشد، نباید از اهل ذمه عیادت کرد.

سفارش شده است که به عیادت بیماران غیرشیعی بروید؛ زیرا این کار موجب استحکام رشته دوستی در مقابل دشمن و نزدیک شدن قلوب آنها می شود و نشان دهنده اخلاق عالی و فضیلت و انسانیت است.

از امام صادق علیه السلام روایت شده است که فرمود:

از عملی که موجب بدنامی می شود، بپرهیزید؛ تا آنجا که فرمود: در جماعت های آنها نماز بگذارید و از بیمارانشان عیادت کنید و در تشییع جنازه هایشان حاضر شوید و آنها در کارهای خیر از شما سبقت نگیرند.... (5)

1- (1) . أمالی، صدوق، ص374؛ بحارالأنوار، ج81، ص267، به نقل از دعوات راوندی؛ مستدرک الوسائل، ج1، ص96؛ وسائل الشیعه، ج14، ص53 و در پاورقی آن به نقل از الفروع، ج2، ص190 و....
2- (2) . بحارالأنوار، ج81، ص224، به نقل از دعوات راوندی؛ مستدرک الوسائل، ج1، ص95.
3- (3) . همان، ص83.
4- (4) . ر.ک: سنن أبی داود، ج3، ص185؛ سنن بیهقی، ج3، ص383؛ التراتیب الاداریه، ج1، ص30 و391، به نقل از بسیاری از مصادر؛ بحارالأنوار، ج81، ص234، و در پاورقی اش از أمالی، صدوق، ص239.
5- (5) . وسائل الشیعه، ج11، پاورقی ص471، و در پاورقی از الأصول، ص419؛ بحارالأنوار، ج78، ص372، به نقل از تحف العقول، ص486؛ مستدرک الوسائل، ج2، ص374، به نقل از الدعائم الإسلام؛ بحارالأنوار، ج75، ص420 و431، ج74، ص161 و167؛ أمالی طوسی، ج2، ص280، به نقل از الکافی، المحاسن، ص18، عیاشی، ج1، ص48 و از صفات الشیعه؛ قصارالجمل، ج1، ص73.