آداب طبی و اخلاق پزشکی در اسلام صفحه 62

بیمارستان های قرن اول و دوم هجری

1. در سال 88 هجری ولیدبن عبدالملک بیمارستانی در دمشق بنا کرد و پزشکانی را در آنجا به کار گمارد و برای آنها حقوق ماهیانه معین کرد و دستور داد تا جزامیان از محوطه بیمارستان خارج نشوند و برای آنها و نابینایان نیز حقوقی معین کرد. (1)

2. در زمان هارون الرشید «دارالمجانین» وجود داشت؛ (2) اما معلوم نیست این «دارالمجانین» قبل از هارون ساخته شد و یا خود او مؤسس آن بوده است اما سخن جرجی زیدان که منصور یا جانشین او (3) این مکان را ساخته اند، نادرست است.

3. «رشید» بیمارستانی در بغداد بنا کرد و هنگامی که خواست آن را افتتاح کند، از «بختیشوع» (دهشتک) که رئیس بیمارستان جندی شاپور بود، دعوت کرد و پیشنهاد ریاست این بیمارستان را به او داد؛ اما «دهشتک» این پیشنهاد را رد کرد و گفت: این کار را به دیگری واگذار کند و رشید نیز همین کار را کرد. (4)

برخی مایلند این بیمارستان را اولین بیمارستان بشمارند؛ این در صورتی است که بیمارستانی را که «عبدالملک» ساخت، اولین بیمارستان به شمار نیاوریم. (5)

4. برمکیان بیمارستانی را به نام خود ساختند و «ابن دهن هندی» سرپرستی آن را بر عهده گرفت. (6)

5. «طاهربن الحسین» به پسرش عبدالله نوشت:

1- (1) . علاوه بر مصادری که در دو پاورقی قبل ذکر شد، تاریخ طبری، ج5، ص224؛ تاریخ طب در ایران، ج2، ص763 و764، به نقل از صبح الاعشی، ج1، ص431؛ تاریخ البیمارستانات فی الاسلام، ص10؛ غرر النقائص الفاضحه وغرر الخصائص الواضحه، ص248.
2- (2) . شیخ بهایی، کشکول، ص213؛ تاریخ التمدن الإسلامی، ج2، ص206، به نقل از کشکول شیخ بهایی.
3- (3) . تاریخ التمدن الإسلامی، ج2، ص206.
4- (4) . تاریخ الحکماء، ص383 و 384؛ عیون الأنباء، ص245؛ موجز تاریخ الشرق الادنی، ص191 و 192؛ التراث الیونانی فی الحضاره الإسلامیه، ص91؛ تاریخ طب در ایران، ج2، ص94؛ مجله الهادی، سال دوم، شماره 2، ص52، به نقل از تاریخ الحکماء.
5- (5) . تاریخ طب در ایران، ج2، ص158.
6- (6) . ابن ندیم، الفهرست، ص356؛ الحضاره الإسلامیه فی القرن الرابع الهجری، ج2، ص205، به نقل از الفهرست؛ تاریخ طب در ایران، ج2، ص770؛ تاریخ التمدن الإسلامی، ج2، ص206.