- مقدمه 1
- 1 درباره خود کتاب. 1
- 2 درباره تزکیه و تربیت در قرآن. 3
- واژه تزکیه، مصدر باب تفعیل از ریشه زکا است 4
- اهمیت تزکیه در قرآن 9
- ارتباط تزکیه با ایمان، تقوا، جهاد و 14
- فاعل تزکیه 15
- ارتباط تزکیه و تعلیم 18
- آثار تزکیه 20
- اهداف تزکیه 21
- عوامل سلبی 23
- عوامل ثبوتی 24
- پیش گفتار 33
- مسئولیت اجتماعی 33
- بار گران مسئولیت 33
- مسئولیت فردی 36
- هرچه بخواهیم شدنی است 37
- آن شتر بیشتر رم کرد و فراری تر شد 39
- با وظایف حساس خود آشنا شویم 40
- اینها زمینه را برای فعالیت فکری آماده می سازند 42
- نفوذهای اجتماعی 43
- باید آن قدر صبر کرد تا به حال عادی بازگردد 43
- وجه امتیاز هر فردی 44
- عوامل دیگر 46
- هماهنگی کلیه عوامل 48
- از آموزش و پرورش چه می خواهیم؟ 50
- هماهنگی نیروها 50
- با خویشتن آشتی کنیم 51
- ولی هیهات! اصول و روش ها 52
- نقش معلم 54
- بارها شنیده می شود که می گویند 55
- هدف و وظیفه 55
- سرمشق عملی 57
- نکته اساسی 58
- بیچاره لوری! 59
- تنبیه و خشونت، وسیله تربیت نیست 59
- من نمی توانستم تنها بمانم 61
- یا این که من از آدم ها بیزار هستم 61
- طولی نکشید که دومین فرزند من متولد شد 61
- آیینه عبرت 63
- تنبیه، آزاد یا ممنوع؟ 65
- مشکل تربیت. 65
- راه حل صحیح 67
- تشویق و پاداش 70
- دو سلاح موثر برای تقویت نیروی مربی 70
- ریشه روانی میل به تشویق و پاداش 72
- تامین روحی 75
- رعایت اعتدال، مهم ترین وظیفه مربی است 76
- عادت 78
- نقش حیاتی عادت 78
- عادت های ناروا و علاج آن 79
- عادت و آموزش و پرورش 80
- سرمایه های مادی و معنوی 82
- مشکلات قرن ما 82
- آسایش و راحتی ملتها مدیون ترقی علمی است 85
- آلفرد 85
- اجتماع و کودکان نورسته 86
- نگاهی به گذشته 87
- عادت و آموزش و پرورش 88
- اهمیت آموزش و پرورش در دنیای امروز 89
- مسئولیت بزرگ 91
- طفلک 92
- آوارگان اجتماع 92
- به نظر ما چنین جامعه ای خود بیمار است 93
- صحنه های رقت بار 95
- کودکان سر راهی 95
- بررسی انگیزه ها 96
- شیرخوارگاه و پرورشگاه 97
- انسانی ترین و عالی ترین روشها 99
- دنیای کودک 101
- موجود ناشناخته 102
- طعم یک غذا همیشه برای ما یکسان نیست 104
- انفعالات و عواطف 106
- انسان در صحنه زندگی 107
- پرورش عواطف 107
- وراثت و محیط 109
- حرکات و رفتار عاطفه ای 111
- عاطفه چیست؟ 111
- اصطلاحات روان شناسی 113
- عواطف مطبوع و نامطبوع 113
- نقش عواطف در تربیت کودک 113
- واحد اجتماع، خانواده است 116
- او به من قول ازدواج داد 119
- عقل و عاطفه 120
- نیروی شگرف عاطفه 120
- عاطفه و تکامل 123
- تنها عاطفه 124
- دو نظریه مخالف 127
- روح استوار 127
- دین داران جاهل و دانشمندان بی دین 129
- حقیقت عاطفه 129
- جهان این دو از هم متمایز و راه های آنها از هم جداست 132
- منشا روانی ترس 134
- ترس 134
- بچه ها از قیافه های ناشناس، بیمناکند 135
- فواید و مضرات ترس 137
- نقش پدران، مادران و مربیان 139
- بسط شخصیت 144
- اعتماد به نفس 144
- حس خود کم بینی یا عقده حقارت 149
- علل پیدایش و نیرومندی عقده حقارت 152
- رهبری نیروها در پرتو عقل 155
- چهار قرن پیش از میلاد مسیح 155
- وجه اشتراک 157
- نظر اسلام 160
- کارخانه های غم انگیز دیپلمه سازی 161
- انسان متمدن کنونی با چراغ دانش 161
- سن روانی 164
- مدرسه یا خشتی که از اول، کج نهاده اند! 168
- شاید تا نیم قرن پیش 168
- نقص کار مدارس 171
- نقش غده ها 174
- عقل و عاطفه 174
- پرورش به طور دوجانبه 177
- روش رهبران مذاهب 178
- از مادری تا وزارت 181
- همه چیز در حال تحول 181
- قطب های زندگی 183
- نگاهی به پرونده های پدران و مادران 185
- آیا اطفال می توانند به سینما بروند؟ 190
- تجلی طبیعت زن با عاطفه مادری 191
- یک نمونه تاریخی 193
- مادری، عالی ترین مقام و بزرگ ترین افتخار زن 194
- خانواده، واحد اجتماع است 197
- واحد اجتماع، یعنی خانواده نیز دارای اعضایی است 198
- این امر را باید معلول خیانت زنان دانست مادرانی که کودکان خود را به کودکستان می سپارند تا به شغل اداری و هوا و هوس و تفننات ادبی و هنری خود بپردازند و یا فقط وقت خود را در بازی بریج و سینما به بطالت بگذرانند، سبب خاموشی اجاق های خانوادگی می شوند که کودکان در آنها بسی چیزها فرا می گیرند. 199
- پرستاری بچه ها 200
- زناشویی بدون فرزند 202
- این حقایق را نمی توان نادیده گرفت 203
- تو بهترین وارثانی 204
- سخنی از ویل دورانت 205
- این دیگر آن زن پیشین نیست 206
- خلاصه کلام 208
- درباره کتاب 211
- سلوک علوی 211
- فهرست مطالب 211
- پیش گفتار 229
- مقدمه 230
- تربیت و مسائل اساسی آن از دیدگاه امام علی علیه السلام 233
- بخش اول 233
- تعریف تربیت 233
- ویژگی های تربیت اسلامی 234
- اهداف تربیت 241
- انسان بر نفس خود آگاه است 243
- اصول تربیت 247
- اصل اعتدال 247
- اصل تدرج و تمکن 248
- اصل تسهیل 249
- اصل تربیت عقلانی 250
- اصل تفکر 251
- اصل تدبر 254
- اصل کرامت 256
- اصل عزت 257
- آسیب شناسی تربیت 258
- آسیب های فردی 260
- آسیب های اجتماعی 261
- آسیب های سیاسی 262
- آسیب های اقتصادی 264
- مهم ترین روش های تربیت از منظر امام علی (علیه السلام) 266
- بخش دوم 266
- روش الگویی 266
- تأثیر گذاری الگوها در تربیت 268
- ویژگی های الگو 270
- مسئولیت الگو 270
- اصلاح نفس 271
- عدم شکاف بین گفتار و کردار 273
- روش محبت 273
- محبت ستون و رکن دین 275
- ویژگی های روش محبت 275
- اظهار محبت 276
- محبت افراطی 277
- روش تذکر 278
- ویژگی های متذکران 279
- هوشیاری 279
- یاد خدا 279
- ذکر مداوم 280
- یاد مرگ 282
- روش عبرت 284
- تاریخ، آینه عبرت 286
- ویژگی های روش عبرت 286
- روش موعظه 289
- عامل بودن موعظه گر 293
- ویژگی های روش موعظه 293
- رسا، بلیغ و منطقی بودن موعظه 294
- پذیرشگری موعظه شونده 295
- سری و مخفی بودن موعظه 296
- طولانی نبودن موعظه 296
- روش توبه 297
- ویژگی های روش توبه 298
- توبه، انقلاب درونی 299
- ارکان توبه 299
- شتاب در توبه 300
- اشاره 300
- مراحل توبه 301
- آلوده شدن به گناه 302
- روش امتحان و ابتلا 302
- ویژگی های روش امتحان 304
- امتحان مادی 304
- امتحان وسیله شکوفایی 304
- مشارطه 305
- ویژگی های روش مراقبه و محاسبه 305
- مقدمه 305
- روش مراقبه و محاسبه 305
- مراقبه 306
- محاسبه 307
- معاتبه 308
- روش تشویق و تنبیه 309
- ویژگی های روش تشویق و تنبیه 310
- رفتار متناسب با شخص 310
- تقویت انگیزه ها با تشویق به جا 311
- ویژگی های روش تنبیه 313
- دقت و ظرافت در امر تنبیه 313
- تنبیه عامل بیدار کننده 315
- روش تکریم 316
- کوچک شمردن شخصیت 317
- ویژگی های روش تکریم 317
- گرامی داشتن نفس ها 317
- روش تغافل 318
- ویژگی های روش عفو 319
- اشاره 319
- روش عفو و چشم پوشی 319
- بهره گیری در موارد خاص 319
- تأثیر گفتار و کردار نیک 321
- احسان در برابر بد رفتاری 321
- روش مجازات به قدر خطا 324
- روش امر به معروف و نهی از منکر 325
- ویژگی های روش امر به معروف و نهی از منکر 326
- امر به معروف و نهی از منکر، وسیله اصلاح 326
- راه های جلوگیری از فساد 328
- راه های شناخت مصادیق منکر 329
- مراحل نهی از منکر 330
- روش بیان قصه و داستان 332
- ویژگی روش قصه و داستان 333
- نگاه به تاریخ، وسیله هدایت 333
- ویژگی های روش عقلانی 334
- روش عقلانی 334
- راه های پرورش قدرت تفکر و تعقل 335
- روش عادت 338
- ترک عادات 340
- ویژگی روش عادت 340
- روش پیشگیری 341
- روش خاطرات خوشایند 342
- روش سیاحت 342
- بخش سوم 343
- وظایف و مسئولیت های متولیان تربیت 343
- مقاوم سازی نسل، وظیفه ای همگانی 344
- مؤمن از سنگ سخت تر است 345
- مسئولیت خانواده در تربیت 350
- نقش پدر و مادر در خانواده 352
- راه های ایجاد محیط آرام در خانواده 355
- راه های رسیدن ارکان خانواده به اهداف متعالی 357
- توصیه های کاربردی به خانواده ها جهت کاهش مشکلات رفتاری فرزندان 364
- پرورش روحیه اجتماعی در فرزندان 367
- تأثیر عوامل محیطی بر انسان 368
- توصیه های کاربردی به متولیان امور اجتماعی جهت کاهش مشکلات رفتاری 371
- توصیه های تربیتی و کاربردی امام علی (علیه السلام) 373
- سخن آخر 377
- منابع و مآخذ 380
- عقیقه دادن و گفتن اذان در گوش نوزاد 385
- رفتار با فرزند از دیدگاه حضرت زهرا وامیر المومنین ع 385
- انتخاب بهترین نام ها برای فرزندان 385
- اظهار محبت نسبت به فرزندان 386
- توجه به نیازهای کودکان 389
- توجّه به بازی و تحرّک کودکان 390
- استفاده از جاذبه شعر در تربیت کودکان 390
- ارج نهادن به شخصیت فرزندان 392
- توجّه دادن فرزندان به رعایت نظم و حقوق دیگران 396
- عدم تبعیض بین فرزندان 397
- برخوردار نمودن فرزندان از عواطف پاک مادری 399
- امید دادن به فرزندان در اجابت خواسته های مشروع 400
- توجّه به حضور و غیاب فرزندان 401
- آموزش ایمان و تقوی به فرزندان 402
- تشویق فرزندان به مسائل دینی و عبادی 403
- مأنوس نمودن فرزندان به مسجد و دقّت در گفتار پیامبر (ص) 404
- تعلیم فرزندان به نوع دوستی و رعایت حقوق همسایگان 404
- خلاصه ی درسهایی از برنامه های تربیتی حضرت زهرا (س) نسبت به فرزندان 406
- توجّه به سلامتی فرزندان 406
- یاد فرزندان در بستر شهادت 408
- پیشگفتار 409
- حضانت و مراتب آن 409
- یادآوری و منابع 410
- تعریف حضانت 411
- حضانت مادر 412
- دختر 412
- پسر 412
- مراتب حضانت 412
- حضانت دیگران 413
- مواردی که حق حضانت از بین می رود 415
- حضانت کودکان بی سرپرست 417
- حکم جدا کردن فرزند از پدر و مادر و پایان حضانت کودک 421
- پایان حضانت کودک 422
- صاحبان ولایت 422
- شرایط ولی 423
- حدود ولایت ولی کودک 424
- ولایت بر جان (نفس) 425
- ولایت بر مال 426
- حدود ولایت ولی کودک 427
- ولایت پدر و جدّ پدری بر کودک 427
- ولایت حاکم (مجتهد جامع الشرایط) بر کودک 430
- ولایت مومنان بر کودک 432
- قیم و وصی بر کودک شرایط آن دو 433
- شرایط قیم قیم 435
- شرایط وصی 436
- ولایت بر ازدواج خردسالان 438
- تعلیم و آموزش کودک و توجه به وضع تعلیم و تربیت او 439
- تحصیل 439
- فضای آموزشی 440
- مواد آموزشی 440
- هزینه تحصیلی 441
- تربیت 442
- ارتباط پدر و مادر با کودک 445
- بازی و سرگرمی کودک 446
- مراقبت های تربیتی کودک 447
- حفظ شخصیت و احترام کودکان 451
- هزینه زندگی کودک 452
- کسب و کاری برای تأمین هزینه زندگی 452
- هزینه فرزندان و نوه ها 453
- پرداخت خمس و زکات به فرزند 454
- جهیزیه دختر و لباس و زیور فرزندان 456
- لباس و زیور 457
- مالکیت کودک و تصرفات او 458
- مالکیت کودک 458
- تصرفات و اختیاراتی مالی 458
- خرید و فروش کودک 461
- اجاره و استخدام کودک و اموال او 465
- وقف و بخشش کودک 466
- قرض، عاریه و امانت کودک 469
- جعاله، وکالت، ضمانت و بیمه و حق شفعه کودک 473
- شفعه 474
- حکم چیزهایی که کودک پیدا می کند 476
- تصرف ولی در اموال کودک 477
- تصرف ظالمانه در مال یتیمان 479
- وقف بر اولاد 481
- حدود 482
- حکم قذف بر کودک و قذف او بر دیگران 482
- حکم سرقت کودک و بوسیدن او 484
- بوسیدن پسر و دختر نابالغ 485
- قصاص عضو 486
- حکم جنایات کودک 486
- دیه کودک و ملکیت او نسبت به دیه 487
- مو 488
- دندان 488
- آسیب و زخم 488
- اشاره 488
- ملکیت کودک نسبت به دیه 489
- نشانه های بلوغ 491
- نشانه های بلوغ وتقلید کودک 491
- عادت ماهانه دختران 492
- تقلید کودک 493
- ادعای نوجوانان بر بلوغ 493
- طهارت و غسل و وضو و تخلی کودک 495
- غسل 497
- نماز کودک و شرایط آن 502
- واداشتن به نماز 502
- اذان و اقامه 503
- مکان نماز گزار 503
- لباس نماز گزار 503
- حضور کودک در نماز جماعت و جمعه 505
- نماز کودک در سفر و حضور او در مسجد 507
- تلاوت آیه سجده 508
- واداشتن به روزه و کودکی که در ماه رمضان بالغ می شود 510
- بلوغ در ماه رمضان 510
- واداشتن به روزه 510
- قضای روزه 512
- روزه دختران در آغاز بلوغ و قضای آن 512
- قضای عبادت پدر و مادر 513
- اعتکاف 514
- کودک و امر به معروف و نهی از منکر 515
- کودک و جهاد 519
- مرگ کودک و احکام آن 519
- مقدمه 520
- مرگ فرزند 520
- غسل 521
- تشریفات 521
- نماز 522
- کفن و دفن 522
- تسلی دادن فرزند مرده 523
- ارث برای کودک 526
- تصرف در سهم یتیم 526
- ارث کودک و احکام آن 526
- ارث بری از کودک 527
- وصیت کودک 529
- وصیت کودک و احکام آن 529
- کودک وصی 530
- نذر و عهد و سوگند کودک و چند مساله 531
- اسلام و کفر کودک 532
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 535
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 1 535
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 535
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 2 535
- کتابشناسی کودک 535
- فرزند سدره المنتهی 536
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 2 536
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 1 536
- من فرزند آخر الزمان فاطمه ام 536
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 536
- حقوق پدر و مادر و فرزند 537
- فرزند لافتی صدای گام هایت را می شنوم 537
- رضا فرزند صالح 537
- اخلاق در خانواده و تربیت فرزند 537
- تربیت فرزند 537
- چرا فرزند نوح از خاندان او نیست؟ 538
- انقلاب بزرگ علی علیه السلام و دو فرزند بزرگوارش 538
- تصویر حرم امام زاده صالح فرزند امام کاظم علیه السلام - تهران 538
- از آیات قرآن استفاده می شود 538
- پنجاه روش ساده برای علاقه مند کردن فرزند به مطالعه 538
- اسحاق فرزند ابراهیم 539
- ادعیه قرآنی دعاهای حضرت زکریا برای درخواست فرزند 539
- رضا فرزند صالح 539
- آیا مادر مریم نذر کرده بود که فرزند خود را راهب کند؟ 539
- حق پدر بر فرزند 539
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت سوم 540
- رضا فرزند صالح 540
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت چهارم 540
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 540
- رضا فرزند صالح 540
- حقوق پدر و مادر و فرزند 541
- گفتگو با خانم فاطمه السادات میرلوحی فرزند شهید نواب صفوی قسمت سوم 541
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت سوم 541
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 541
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 541
- سکولاریسم غربی؛ فرزند مسیحیت است-متن کامل 542
- سکولاریسم غربی؛ فرزند مسیحیت است-چکیده 542
- اخلاق در خانواده و تربیت فرزند 542
- معما فرزند خوانده 542
- آموزه های بنیادین علم اخلاق جلد دوم تربیت فرزند 542
- برادر خوانده یا فرزند خوانده؟! 543
- معما فرزند خوانده 543
- بررسی سلسله مراتب نظام ارزشی نوجوانان 543
- تعیین ارتباط بین استعمال سیگار توسط پدر و نسبت جنسیت فرزند 543
- اگر فرزند دوم در راه است حتما بخوانید 544
- حسادت کودکان و تولد فرزند 544
- مقایسه شیوه ی فرزند 544
- تناسب اندام و فرزند 6 تا 12 ساله شما 544
- مدت ارتباط پدر با فرزند در ایران فقط 20 دقیقه 544
- دعای مادر در حق فرزند 545
- و این فرزند ناکام 545
- ارتباط سندرم فرسودگی 545
- فرزند در آیینه توصیف پدر، مرشد و مراد 545
- واعظ ماه مبارک رمضان 546
- فرزند در آینه توصیف مادر 546
من صلح مع الله سبحانه لم یفسد مع أحد؛ (149)
هر که رابطه خود را با خدای سبحان اصلاح کند، رابطه اش با هیچ کس تباه نشود.
به یاد آوردن نعمت ها و خداوندی که سراسر رحمت است، آدمی را از غفلت بیدار ساخته و در همه ابعاد زندگی اش تحول ایجاد می کند و انسان را مستعد دریافت کمالات می سازد. در پرتو یاد حق، انسان از زندان دنیا آزاد می شود و به مرتبه صدق و راستی می رسد، نشاط حقیقی می یابد و به گلزاری از کمالات و فضایل اخلاقی مبدل می شود. ظاهر و باطن انسان دگرگون می شود و از چاه تاریک طبیعت به سوی حقیقت و ملکوت سفر می کند.
یاد مرگ
در روش تذکر، یاد مرگ جایگاه ویژه ای دارد. غفلت از مرگ بزرگ ترین عامل عصیان و نسیان است. حضرت علی (علیه السلام) در ضمن خطبه ای می فرمایند:
أوصیکم بذکر الموت، و اقلال الغفله عنه، و کیف غفلتکم عما لیس یغفلکم و طمعکم فیمن لیس یمهلکم! فکفی واعظا بموتی عاینتموهم حملوا الی قبورهم غیر راکبین، و أنزلوا فیها غیر نازلین، فکأنهم لم یکونوا للدنیا عمارا، و کأن الآخره لم تزل لهم دارا …؛ (150)
شما را به یاد مرگ و کاستن بی خبری تان از آن سفارش می کنم. چگونه از چیزی غافلید که شما را رها نمی کند و از شما غافل نیست؟ چگونه از کسی که مهلت نمی دهد (ملک الموت) مهلت می طلبید؟ برای پند
دادن به شما، مردگان بسنده اند که آنان را دیده اید بر دوش ها به گورهاشان بردند نه خود سوار بودند؛ در گورهایشان فرود آوردند نه خود فرود آمدند. گویی آنان آبادکننده دنیا نبودند و گویی همیشه، آخرت خانه هایشان بود.
یاد مرگ، انسان را از فرورفتن در دام دنیا باز می دارد و سرکشی را مهار می کند. دست تعدی و تطاول نمی گشاید و برای خویشتن خویش مرزبانی دقیق می شود. اگر انسان بداند که مرگ فقط برای دیگران نیست و روزی هم به سراغ او خواهد آمد، این فرمایش مولا علی (علیه السلام) را آویزه گوش خود می سازد که:
أذکرا انقطاع اللذات، و بقاء التبعات؛ (151)