دانستنیهای کودکان صفحه 336

عاقل کسی است که هر چیزی را در جای خود

می گذارد و متناسب با وضعیت ها عمل می کند.

یکی از راه هایی که می توان به وسیله آن به تقویت عقل پرداخت این است که انسان به خود عادت دهد که قبل از شروع هر عملی، کاملا در اطراف و جوانب آن بیندیشد و در سود و منفعت آن تأمل کند. حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:

من نظر فی العواقب آمن من النوائب؛ (288)

هر کس در عواقب امور خوب تأمل کند، از مصیبت ها و دشواری های آن ها در امان خواهد بود.

امیرمؤمنان (علیه السلام) می فرمایند:

التثبت رأس العقل، و الحده رأس الحمق؛ (289)

عاقبت نگری، رأس عقل و تندروی رأس حماقت است.

یکی دیگر از راه های تقویت نیروی عقل، مشورت کردن با عقلا و استعداد از افکار و آرای آن ها است. کسانی که در کارها با دیگران مشورت و نظرخواهی می کنند؛ چنان است که گویا عقول دیگران را به استخدام خود در آورده اند. در صورتی که مشورت کننده به قصد یافتن حق، به سخنان آن ها خوب گوش دهد، می تواند بهترین آن ها را انتخاب کند، آن گاه تصمیم بگیرد و وارد عمل شود. انسان هر قدر هم عاقل باشد باز هم از مشورت بی نیاز نیست؛ هر چند تصمیم گیری نهایی با خود او است. حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:

من شاور ذوی الألباب دل علی الرشاد؛ (290)