- مقدمه 1
- 1 درباره خود کتاب. 1
- 2 درباره تزکیه و تربیت در قرآن. 3
- واژه تزکیه، مصدر باب تفعیل از ریشه زکا است 4
- اهمیت تزکیه در قرآن 9
- ارتباط تزکیه با ایمان، تقوا، جهاد و 14
- فاعل تزکیه 15
- ارتباط تزکیه و تعلیم 18
- آثار تزکیه 20
- اهداف تزکیه 21
- عوامل سلبی 23
- عوامل ثبوتی 24
- مسئولیت اجتماعی 33
- پیش گفتار 33
- بار گران مسئولیت 33
- مسئولیت فردی 36
- هرچه بخواهیم شدنی است 37
- آن شتر بیشتر رم کرد و فراری تر شد 39
- با وظایف حساس خود آشنا شویم 40
- اینها زمینه را برای فعالیت فکری آماده می سازند 42
- باید آن قدر صبر کرد تا به حال عادی بازگردد 43
- نفوذهای اجتماعی 43
- وجه امتیاز هر فردی 44
- عوامل دیگر 46
- هماهنگی کلیه عوامل 48
- از آموزش و پرورش چه می خواهیم؟ 50
- هماهنگی نیروها 50
- با خویشتن آشتی کنیم 51
- ولی هیهات! اصول و روش ها 52
- نقش معلم 54
- بارها شنیده می شود که می گویند 55
- هدف و وظیفه 55
- سرمشق عملی 57
- نکته اساسی 58
- تنبیه و خشونت، وسیله تربیت نیست 59
- بیچاره لوری! 59
- طولی نکشید که دومین فرزند من متولد شد 61
- من نمی توانستم تنها بمانم 61
- یا این که من از آدم ها بیزار هستم 61
- آیینه عبرت 63
- تنبیه، آزاد یا ممنوع؟ 65
- مشکل تربیت. 65
- راه حل صحیح 67
- تشویق و پاداش 70
- دو سلاح موثر برای تقویت نیروی مربی 70
- ریشه روانی میل به تشویق و پاداش 72
- تامین روحی 75
- رعایت اعتدال، مهم ترین وظیفه مربی است 76
- نقش حیاتی عادت 78
- عادت 78
- عادت های ناروا و علاج آن 79
- عادت و آموزش و پرورش 80
- سرمایه های مادی و معنوی 82
- مشکلات قرن ما 82
- آسایش و راحتی ملتها مدیون ترقی علمی است 85
- آلفرد 85
- اجتماع و کودکان نورسته 86
- نگاهی به گذشته 87
- عادت و آموزش و پرورش 88
- اهمیت آموزش و پرورش در دنیای امروز 89
- مسئولیت بزرگ 91
- طفلک 92
- آوارگان اجتماع 92
- به نظر ما چنین جامعه ای خود بیمار است 93
- کودکان سر راهی 95
- صحنه های رقت بار 95
- بررسی انگیزه ها 96
- شیرخوارگاه و پرورشگاه 97
- انسانی ترین و عالی ترین روشها 99
- دنیای کودک 101
- موجود ناشناخته 102
- طعم یک غذا همیشه برای ما یکسان نیست 104
- انفعالات و عواطف 106
- انسان در صحنه زندگی 107
- پرورش عواطف 107
- وراثت و محیط 109
- حرکات و رفتار عاطفه ای 111
- عاطفه چیست؟ 111
- اصطلاحات روان شناسی 113
- عواطف مطبوع و نامطبوع 113
- نقش عواطف در تربیت کودک 113
- واحد اجتماع، خانواده است 116
- او به من قول ازدواج داد 119
- نیروی شگرف عاطفه 120
- عقل و عاطفه 120
- عاطفه و تکامل 123
- تنها عاطفه 124
- دو نظریه مخالف 127
- روح استوار 127
- حقیقت عاطفه 129
- دین داران جاهل و دانشمندان بی دین 129
- جهان این دو از هم متمایز و راه های آنها از هم جداست 132
- منشا روانی ترس 134
- ترس 134
- بچه ها از قیافه های ناشناس، بیمناکند 135
- فواید و مضرات ترس 137
- نقش پدران، مادران و مربیان 139
- بسط شخصیت 144
- اعتماد به نفس 144
- حس خود کم بینی یا عقده حقارت 149
- علل پیدایش و نیرومندی عقده حقارت 152
- چهار قرن پیش از میلاد مسیح 155
- رهبری نیروها در پرتو عقل 155
- وجه اشتراک 157
- نظر اسلام 160
- انسان متمدن کنونی با چراغ دانش 161
- کارخانه های غم انگیز دیپلمه سازی 161
- سن روانی 164
- مدرسه یا خشتی که از اول، کج نهاده اند! 168
- شاید تا نیم قرن پیش 168
- نقص کار مدارس 171
- نقش غده ها 174
- عقل و عاطفه 174
- پرورش به طور دوجانبه 177
- روش رهبران مذاهب 178
- همه چیز در حال تحول 181
- از مادری تا وزارت 181
- قطب های زندگی 183
- نگاهی به پرونده های پدران و مادران 185
- آیا اطفال می توانند به سینما بروند؟ 190
- تجلی طبیعت زن با عاطفه مادری 191
- یک نمونه تاریخی 193
- مادری، عالی ترین مقام و بزرگ ترین افتخار زن 194
- خانواده، واحد اجتماع است 197
- واحد اجتماع، یعنی خانواده نیز دارای اعضایی است 198
- این امر را باید معلول خیانت زنان دانست مادرانی که کودکان خود را به کودکستان می سپارند تا به شغل اداری و هوا و هوس و تفننات ادبی و هنری خود بپردازند و یا فقط وقت خود را در بازی بریج و سینما به بطالت بگذرانند، سبب خاموشی اجاق های خانوادگی می شوند که کودکان در آنها بسی چیزها فرا می گیرند. 199
- پرستاری بچه ها 200
- زناشویی بدون فرزند 202
- این حقایق را نمی توان نادیده گرفت 203
- تو بهترین وارثانی 204
- سخنی از ویل دورانت 205
- این دیگر آن زن پیشین نیست 206
- خلاصه کلام 208
- درباره کتاب 211
- سلوک علوی 211
- فهرست مطالب 211
- پیش گفتار 229
- مقدمه 230
- بخش اول 233
- تعریف تربیت 233
- تربیت و مسائل اساسی آن از دیدگاه امام علی علیه السلام 233
- ویژگی های تربیت اسلامی 234
- اهداف تربیت 241
- انسان بر نفس خود آگاه است 243
- اصول تربیت 247
- اصل اعتدال 247
- اصل تدرج و تمکن 248
- اصل تسهیل 249
- اصل تربیت عقلانی 250
- اصل تفکر 251
- اصل تدبر 254
- اصل کرامت 256
- اصل عزت 257
- آسیب شناسی تربیت 258
- آسیب های فردی 260
- آسیب های اجتماعی 261
- آسیب های سیاسی 262
- آسیب های اقتصادی 264
- مهم ترین روش های تربیت از منظر امام علی (علیه السلام) 266
- روش الگویی 266
- بخش دوم 266
- تأثیر گذاری الگوها در تربیت 268
- مسئولیت الگو 270
- ویژگی های الگو 270
- اصلاح نفس 271
- روش محبت 273
- عدم شکاف بین گفتار و کردار 273
- ویژگی های روش محبت 275
- محبت ستون و رکن دین 275
- اظهار محبت 276
- محبت افراطی 277
- روش تذکر 278
- ویژگی های متذکران 279
- هوشیاری 279
- یاد خدا 279
- ذکر مداوم 280
- یاد مرگ 282
- روش عبرت 284
- تاریخ، آینه عبرت 286
- ویژگی های روش عبرت 286
- روش موعظه 289
- ویژگی های روش موعظه 293
- عامل بودن موعظه گر 293
- رسا، بلیغ و منطقی بودن موعظه 294
- پذیرشگری موعظه شونده 295
- طولانی نبودن موعظه 296
- سری و مخفی بودن موعظه 296
- روش توبه 297
- ویژگی های روش توبه 298
- ارکان توبه 299
- توبه، انقلاب درونی 299
- شتاب در توبه 300
- اشاره 300
- مراحل توبه 301
- روش امتحان و ابتلا 302
- آلوده شدن به گناه 302
- ویژگی های روش امتحان 304
- امتحان مادی 304
- امتحان وسیله شکوفایی 304
- مقدمه 305
- مشارطه 305
- روش مراقبه و محاسبه 305
- ویژگی های روش مراقبه و محاسبه 305
- مراقبه 306
- محاسبه 307
- معاتبه 308
- روش تشویق و تنبیه 309
- ویژگی های روش تشویق و تنبیه 310
- رفتار متناسب با شخص 310
- تقویت انگیزه ها با تشویق به جا 311
- ویژگی های روش تنبیه 313
- دقت و ظرافت در امر تنبیه 313
- تنبیه عامل بیدار کننده 315
- روش تکریم 316
- کوچک شمردن شخصیت 317
- گرامی داشتن نفس ها 317
- ویژگی های روش تکریم 317
- روش تغافل 318
- ویژگی های روش عفو 319
- بهره گیری در موارد خاص 319
- اشاره 319
- روش عفو و چشم پوشی 319
- تأثیر گفتار و کردار نیک 321
- احسان در برابر بد رفتاری 321
- روش مجازات به قدر خطا 324
- روش امر به معروف و نهی از منکر 325
- امر به معروف و نهی از منکر، وسیله اصلاح 326
- ویژگی های روش امر به معروف و نهی از منکر 326
- راه های جلوگیری از فساد 328
- راه های شناخت مصادیق منکر 329
- مراحل نهی از منکر 330
- روش بیان قصه و داستان 332
- ویژگی روش قصه و داستان 333
- نگاه به تاریخ، وسیله هدایت 333
- روش عقلانی 334
- ویژگی های روش عقلانی 334
- راه های پرورش قدرت تفکر و تعقل 335
- روش عادت 338
- ویژگی روش عادت 340
- ترک عادات 340
- روش پیشگیری 341
- روش خاطرات خوشایند 342
- روش سیاحت 342
- وظایف و مسئولیت های متولیان تربیت 343
- بخش سوم 343
- مقاوم سازی نسل، وظیفه ای همگانی 344
- مؤمن از سنگ سخت تر است 345
- مسئولیت خانواده در تربیت 350
- نقش پدر و مادر در خانواده 352
- راه های ایجاد محیط آرام در خانواده 355
- راه های رسیدن ارکان خانواده به اهداف متعالی 357
- توصیه های کاربردی به خانواده ها جهت کاهش مشکلات رفتاری فرزندان 364
- پرورش روحیه اجتماعی در فرزندان 367
- تأثیر عوامل محیطی بر انسان 368
- توصیه های کاربردی به متولیان امور اجتماعی جهت کاهش مشکلات رفتاری 371
- توصیه های تربیتی و کاربردی امام علی (علیه السلام) 373
- سخن آخر 377
- منابع و مآخذ 380
- انتخاب بهترین نام ها برای فرزندان 385
- عقیقه دادن و گفتن اذان در گوش نوزاد 385
- رفتار با فرزند از دیدگاه حضرت زهرا وامیر المومنین ع 385
- اظهار محبت نسبت به فرزندان 386
- توجه به نیازهای کودکان 389
- توجّه به بازی و تحرّک کودکان 390
- استفاده از جاذبه شعر در تربیت کودکان 390
- ارج نهادن به شخصیت فرزندان 392
- توجّه دادن فرزندان به رعایت نظم و حقوق دیگران 396
- عدم تبعیض بین فرزندان 397
- برخوردار نمودن فرزندان از عواطف پاک مادری 399
- امید دادن به فرزندان در اجابت خواسته های مشروع 400
- توجّه به حضور و غیاب فرزندان 401
- آموزش ایمان و تقوی به فرزندان 402
- تشویق فرزندان به مسائل دینی و عبادی 403
- تعلیم فرزندان به نوع دوستی و رعایت حقوق همسایگان 404
- مأنوس نمودن فرزندان به مسجد و دقّت در گفتار پیامبر (ص) 404
- توجّه به سلامتی فرزندان 406
- خلاصه ی درسهایی از برنامه های تربیتی حضرت زهرا (س) نسبت به فرزندان 406
- یاد فرزندان در بستر شهادت 408
- حضانت و مراتب آن 409
- پیشگفتار 409
- یادآوری و منابع 410
- تعریف حضانت 411
- دختر 412
- مراتب حضانت 412
- حضانت مادر 412
- پسر 412
- حضانت دیگران 413
- مواردی که حق حضانت از بین می رود 415
- حضانت کودکان بی سرپرست 417
- حکم جدا کردن فرزند از پدر و مادر و پایان حضانت کودک 421
- پایان حضانت کودک 422
- صاحبان ولایت 422
- شرایط ولی 423
- حدود ولایت ولی کودک 424
- ولایت بر جان (نفس) 425
- ولایت بر مال 426
- حدود ولایت ولی کودک 427
- ولایت پدر و جدّ پدری بر کودک 427
- ولایت حاکم (مجتهد جامع الشرایط) بر کودک 430
- ولایت مومنان بر کودک 432
- قیم و وصی بر کودک شرایط آن دو 433
- شرایط قیم قیم 435
- شرایط وصی 436
- ولایت بر ازدواج خردسالان 438
- تعلیم و آموزش کودک و توجه به وضع تعلیم و تربیت او 439
- تحصیل 439
- فضای آموزشی 440
- مواد آموزشی 440
- هزینه تحصیلی 441
- تربیت 442
- ارتباط پدر و مادر با کودک 445
- بازی و سرگرمی کودک 446
- مراقبت های تربیتی کودک 447
- حفظ شخصیت و احترام کودکان 451
- کسب و کاری برای تأمین هزینه زندگی 452
- هزینه زندگی کودک 452
- هزینه فرزندان و نوه ها 453
- پرداخت خمس و زکات به فرزند 454
- جهیزیه دختر و لباس و زیور فرزندان 456
- لباس و زیور 457
- مالکیت کودک و تصرفات او 458
- تصرفات و اختیاراتی مالی 458
- مالکیت کودک 458
- خرید و فروش کودک 461
- اجاره و استخدام کودک و اموال او 465
- وقف و بخشش کودک 466
- قرض، عاریه و امانت کودک 469
- جعاله، وکالت، ضمانت و بیمه و حق شفعه کودک 473
- شفعه 474
- حکم چیزهایی که کودک پیدا می کند 476
- تصرف ولی در اموال کودک 477
- تصرف ظالمانه در مال یتیمان 479
- وقف بر اولاد 481
- حدود 482
- حکم قذف بر کودک و قذف او بر دیگران 482
- حکم سرقت کودک و بوسیدن او 484
- بوسیدن پسر و دختر نابالغ 485
- قصاص عضو 486
- حکم جنایات کودک 486
- دیه کودک و ملکیت او نسبت به دیه 487
- آسیب و زخم 488
- دندان 488
- مو 488
- اشاره 488
- ملکیت کودک نسبت به دیه 489
- نشانه های بلوغ وتقلید کودک 491
- نشانه های بلوغ 491
- عادت ماهانه دختران 492
- تقلید کودک 493
- ادعای نوجوانان بر بلوغ 493
- طهارت و غسل و وضو و تخلی کودک 495
- غسل 497
- نماز کودک و شرایط آن 502
- واداشتن به نماز 502
- لباس نماز گزار 503
- مکان نماز گزار 503
- اذان و اقامه 503
- حضور کودک در نماز جماعت و جمعه 505
- نماز کودک در سفر و حضور او در مسجد 507
- تلاوت آیه سجده 508
- بلوغ در ماه رمضان 510
- واداشتن به روزه 510
- واداشتن به روزه و کودکی که در ماه رمضان بالغ می شود 510
- روزه دختران در آغاز بلوغ و قضای آن 512
- قضای روزه 512
- قضای عبادت پدر و مادر 513
- اعتکاف 514
- کودک و امر به معروف و نهی از منکر 515
- مرگ کودک و احکام آن 519
- کودک و جهاد 519
- مقدمه 520
- مرگ فرزند 520
- تشریفات 521
- غسل 521
- نماز 522
- کفن و دفن 522
- تسلی دادن فرزند مرده 523
- ارث برای کودک 526
- تصرف در سهم یتیم 526
- ارث کودک و احکام آن 526
- ارث بری از کودک 527
- وصیت کودک 529
- وصیت کودک و احکام آن 529
- کودک وصی 530
- نذر و عهد و سوگند کودک و چند مساله 531
- اسلام و کفر کودک 532
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 535
- کتابشناسی کودک 535
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 1 535
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 2 535
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 535
- من فرزند آخر الزمان فاطمه ام 536
- فرزند سدره المنتهی 536
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 2 536
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 536
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 1 536
- فرزند لافتی صدای گام هایت را می شنوم 537
- رضا فرزند صالح 537
- حقوق پدر و مادر و فرزند 537
- تربیت فرزند 537
- اخلاق در خانواده و تربیت فرزند 537
- انقلاب بزرگ علی علیه السلام و دو فرزند بزرگوارش 538
- چرا فرزند نوح از خاندان او نیست؟ 538
- تصویر حرم امام زاده صالح فرزند امام کاظم علیه السلام - تهران 538
- پنجاه روش ساده برای علاقه مند کردن فرزند به مطالعه 538
- از آیات قرآن استفاده می شود 538
- اسحاق فرزند ابراهیم 539
- ادعیه قرآنی دعاهای حضرت زکریا برای درخواست فرزند 539
- رضا فرزند صالح 539
- حق پدر بر فرزند 539
- آیا مادر مریم نذر کرده بود که فرزند خود را راهب کند؟ 539
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت چهارم 540
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت سوم 540
- رضا فرزند صالح 540
- رضا فرزند صالح 540
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 540
- گفتگو با خانم فاطمه السادات میرلوحی فرزند شهید نواب صفوی قسمت سوم 541
- حقوق پدر و مادر و فرزند 541
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 541
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت سوم 541
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 541
- سکولاریسم غربی؛ فرزند مسیحیت است-متن کامل 542
- آموزه های بنیادین علم اخلاق جلد دوم تربیت فرزند 542
- سکولاریسم غربی؛ فرزند مسیحیت است-چکیده 542
- اخلاق در خانواده و تربیت فرزند 542
- معما فرزند خوانده 542
- برادر خوانده یا فرزند خوانده؟! 543
- معما فرزند خوانده 543
- بررسی سلسله مراتب نظام ارزشی نوجوانان 543
- تعیین ارتباط بین استعمال سیگار توسط پدر و نسبت جنسیت فرزند 543
- تناسب اندام و فرزند 6 تا 12 ساله شما 544
- اگر فرزند دوم در راه است حتما بخوانید 544
- مقایسه شیوه ی فرزند 544
- حسادت کودکان و تولد فرزند 544
- مدت ارتباط پدر با فرزند در ایران فقط 20 دقیقه 544
- و این فرزند ناکام 545
- ارتباط سندرم فرسودگی 545
- دعای مادر در حق فرزند 545
- فرزند در آیینه توصیف پدر، مرشد و مراد 545
- واعظ ماه مبارک رمضان 546
- فرزند در آینه توصیف مادر 546
نمونه این
منظره در برخی از آموزشگاه ها به چشم می خورد.
تردیدی نیست که این گونه تنبیه ها به طور موقت، جلو نافرمانی و سر به هوایی کودکان را می گیرد و آنها را رام و مطیع می گرداند و همچنین خشم مربیان را فرومی نشاند.
اما در این جا این نکته اساسی جلب توجه می کند که آیا تنبیه و خشونت، باید به کلی ترک شود با این که به عکس، این وضع همچنان باید ادامه پیداکند؟ از یک طرف عذر متصدیان آموزش و پرورش این است که بدون توسل به تنبیه، کنترل اطفال ممکن نیست و نتیجه ترک تنبیه، پیدایش هرج و مرج در زندگی کودکان است، روی همین اصل می بینیم حتی جان لاک هم اعمال نفوذ را در تربیت روا می شمارد.
بعضی از دانشمندان ما هم تنبیه و خشونت را روا می شمردند، چنان که غزالی معتقد بود که معلم باید حتی الامکان با ترساندن طفل، او را تادیب کندو چنانچه موثر نشد او را بزند.
صاحب قابوسنامه (106) معتقد است که: معلم باید با هیبت باشد و کودک را در صورت کاهلی، بزند تا وی بر خود کاملا مسلط شود، چنانچه معلم طفل را بزند، پدر نباید شفقت ورزد، جامی به فرزند خود می گفت:.
دار ادب درس معلم نگاه
تا نشوی طبلک تعلیم گاه/.
سیلی او گرچه فضیلت ده است گر تو به سیلی نرسانی به است (107).
تقریبا کار به جایی رسیده بود که همه یا اکثر دانشمندان اعتراف داشتند که: جور استاد به ز مهر پدر.