- مقدمه 1
- 1 درباره خود کتاب. 1
- 2 درباره تزکیه و تربیت در قرآن. 3
- واژه تزکیه، مصدر باب تفعیل از ریشه زکا است 4
- اهمیت تزکیه در قرآن 9
- ارتباط تزکیه با ایمان، تقوا، جهاد و 14
- فاعل تزکیه 15
- ارتباط تزکیه و تعلیم 18
- آثار تزکیه 20
- اهداف تزکیه 21
- عوامل سلبی 23
- عوامل ثبوتی 24
- پیش گفتار 33
- مسئولیت اجتماعی 33
- بار گران مسئولیت 33
- مسئولیت فردی 36
- هرچه بخواهیم شدنی است 37
- آن شتر بیشتر رم کرد و فراری تر شد 39
- با وظایف حساس خود آشنا شویم 40
- اینها زمینه را برای فعالیت فکری آماده می سازند 42
- نفوذهای اجتماعی 43
- باید آن قدر صبر کرد تا به حال عادی بازگردد 43
- وجه امتیاز هر فردی 44
- عوامل دیگر 46
- هماهنگی کلیه عوامل 48
- از آموزش و پرورش چه می خواهیم؟ 50
- هماهنگی نیروها 50
- با خویشتن آشتی کنیم 51
- ولی هیهات! اصول و روش ها 52
- نقش معلم 54
- هدف و وظیفه 55
- بارها شنیده می شود که می گویند 55
- سرمشق عملی 57
- نکته اساسی 58
- تنبیه و خشونت، وسیله تربیت نیست 59
- بیچاره لوری! 59
- یا این که من از آدم ها بیزار هستم 61
- من نمی توانستم تنها بمانم 61
- طولی نکشید که دومین فرزند من متولد شد 61
- آیینه عبرت 63
- تنبیه، آزاد یا ممنوع؟ 65
- مشکل تربیت. 65
- راه حل صحیح 67
- تشویق و پاداش 70
- دو سلاح موثر برای تقویت نیروی مربی 70
- ریشه روانی میل به تشویق و پاداش 72
- تامین روحی 75
- رعایت اعتدال، مهم ترین وظیفه مربی است 76
- عادت 78
- نقش حیاتی عادت 78
- عادت های ناروا و علاج آن 79
- عادت و آموزش و پرورش 80
- مشکلات قرن ما 82
- سرمایه های مادی و معنوی 82
- آلفرد 85
- آسایش و راحتی ملتها مدیون ترقی علمی است 85
- اجتماع و کودکان نورسته 86
- نگاهی به گذشته 87
- عادت و آموزش و پرورش 88
- اهمیت آموزش و پرورش در دنیای امروز 89
- مسئولیت بزرگ 91
- طفلک 92
- آوارگان اجتماع 92
- به نظر ما چنین جامعه ای خود بیمار است 93
- کودکان سر راهی 95
- صحنه های رقت بار 95
- بررسی انگیزه ها 96
- شیرخوارگاه و پرورشگاه 97
- انسانی ترین و عالی ترین روشها 99
- دنیای کودک 101
- موجود ناشناخته 102
- طعم یک غذا همیشه برای ما یکسان نیست 104
- انفعالات و عواطف 106
- پرورش عواطف 107
- انسان در صحنه زندگی 107
- وراثت و محیط 109
- حرکات و رفتار عاطفه ای 111
- عاطفه چیست؟ 111
- اصطلاحات روان شناسی 113
- عواطف مطبوع و نامطبوع 113
- نقش عواطف در تربیت کودک 113
- واحد اجتماع، خانواده است 116
- او به من قول ازدواج داد 119
- نیروی شگرف عاطفه 120
- عقل و عاطفه 120
- عاطفه و تکامل 123
- تنها عاطفه 124
- روح استوار 127
- دو نظریه مخالف 127
- دین داران جاهل و دانشمندان بی دین 129
- حقیقت عاطفه 129
- جهان این دو از هم متمایز و راه های آنها از هم جداست 132
- منشا روانی ترس 134
- ترس 134
- بچه ها از قیافه های ناشناس، بیمناکند 135
- فواید و مضرات ترس 137
- نقش پدران، مادران و مربیان 139
- بسط شخصیت 144
- اعتماد به نفس 144
- حس خود کم بینی یا عقده حقارت 149
- علل پیدایش و نیرومندی عقده حقارت 152
- چهار قرن پیش از میلاد مسیح 155
- رهبری نیروها در پرتو عقل 155
- وجه اشتراک 157
- نظر اسلام 160
- انسان متمدن کنونی با چراغ دانش 161
- کارخانه های غم انگیز دیپلمه سازی 161
- سن روانی 164
- مدرسه یا خشتی که از اول، کج نهاده اند! 168
- شاید تا نیم قرن پیش 168
- نقص کار مدارس 171
- نقش غده ها 174
- عقل و عاطفه 174
- پرورش به طور دوجانبه 177
- روش رهبران مذاهب 178
- همه چیز در حال تحول 181
- از مادری تا وزارت 181
- قطب های زندگی 183
- نگاهی به پرونده های پدران و مادران 185
- آیا اطفال می توانند به سینما بروند؟ 190
- تجلی طبیعت زن با عاطفه مادری 191
- یک نمونه تاریخی 193
- مادری، عالی ترین مقام و بزرگ ترین افتخار زن 194
- خانواده، واحد اجتماع است 197
- واحد اجتماع، یعنی خانواده نیز دارای اعضایی است 198
- این امر را باید معلول خیانت زنان دانست مادرانی که کودکان خود را به کودکستان می سپارند تا به شغل اداری و هوا و هوس و تفننات ادبی و هنری خود بپردازند و یا فقط وقت خود را در بازی بریج و سینما به بطالت بگذرانند، سبب خاموشی اجاق های خانوادگی می شوند که کودکان در آنها بسی چیزها فرا می گیرند. 199
- پرستاری بچه ها 200
- زناشویی بدون فرزند 202
- این حقایق را نمی توان نادیده گرفت 203
- تو بهترین وارثانی 204
- سخنی از ویل دورانت 205
- این دیگر آن زن پیشین نیست 206
- خلاصه کلام 208
- فهرست مطالب 211
- سلوک علوی 211
- درباره کتاب 211
- پیش گفتار 229
- مقدمه 230
- تربیت و مسائل اساسی آن از دیدگاه امام علی علیه السلام 233
- بخش اول 233
- تعریف تربیت 233
- ویژگی های تربیت اسلامی 234
- اهداف تربیت 241
- انسان بر نفس خود آگاه است 243
- اصل اعتدال 247
- اصول تربیت 247
- اصل تدرج و تمکن 248
- اصل تسهیل 249
- اصل تربیت عقلانی 250
- اصل تفکر 251
- اصل تدبر 254
- اصل کرامت 256
- اصل عزت 257
- آسیب شناسی تربیت 258
- آسیب های فردی 260
- آسیب های اجتماعی 261
- آسیب های سیاسی 262
- آسیب های اقتصادی 264
- مهم ترین روش های تربیت از منظر امام علی (علیه السلام) 266
- بخش دوم 266
- روش الگویی 266
- تأثیر گذاری الگوها در تربیت 268
- مسئولیت الگو 270
- ویژگی های الگو 270
- اصلاح نفس 271
- روش محبت 273
- عدم شکاف بین گفتار و کردار 273
- محبت ستون و رکن دین 275
- ویژگی های روش محبت 275
- اظهار محبت 276
- محبت افراطی 277
- روش تذکر 278
- هوشیاری 279
- یاد خدا 279
- ویژگی های متذکران 279
- ذکر مداوم 280
- یاد مرگ 282
- روش عبرت 284
- ویژگی های روش عبرت 286
- تاریخ، آینه عبرت 286
- روش موعظه 289
- عامل بودن موعظه گر 293
- ویژگی های روش موعظه 293
- رسا، بلیغ و منطقی بودن موعظه 294
- پذیرشگری موعظه شونده 295
- سری و مخفی بودن موعظه 296
- طولانی نبودن موعظه 296
- روش توبه 297
- ویژگی های روش توبه 298
- ارکان توبه 299
- توبه، انقلاب درونی 299
- اشاره 300
- شتاب در توبه 300
- مراحل توبه 301
- روش امتحان و ابتلا 302
- آلوده شدن به گناه 302
- ویژگی های روش امتحان 304
- امتحان مادی 304
- امتحان وسیله شکوفایی 304
- مشارطه 305
- مقدمه 305
- ویژگی های روش مراقبه و محاسبه 305
- روش مراقبه و محاسبه 305
- مراقبه 306
- محاسبه 307
- معاتبه 308
- روش تشویق و تنبیه 309
- ویژگی های روش تشویق و تنبیه 310
- رفتار متناسب با شخص 310
- تقویت انگیزه ها با تشویق به جا 311
- دقت و ظرافت در امر تنبیه 313
- ویژگی های روش تنبیه 313
- تنبیه عامل بیدار کننده 315
- روش تکریم 316
- کوچک شمردن شخصیت 317
- گرامی داشتن نفس ها 317
- ویژگی های روش تکریم 317
- روش تغافل 318
- بهره گیری در موارد خاص 319
- ویژگی های روش عفو 319
- روش عفو و چشم پوشی 319
- اشاره 319
- تأثیر گفتار و کردار نیک 321
- احسان در برابر بد رفتاری 321
- روش مجازات به قدر خطا 324
- روش امر به معروف و نهی از منکر 325
- ویژگی های روش امر به معروف و نهی از منکر 326
- امر به معروف و نهی از منکر، وسیله اصلاح 326
- راه های جلوگیری از فساد 328
- راه های شناخت مصادیق منکر 329
- مراحل نهی از منکر 330
- روش بیان قصه و داستان 332
- ویژگی روش قصه و داستان 333
- نگاه به تاریخ، وسیله هدایت 333
- ویژگی های روش عقلانی 334
- روش عقلانی 334
- راه های پرورش قدرت تفکر و تعقل 335
- روش عادت 338
- ویژگی روش عادت 340
- ترک عادات 340
- روش پیشگیری 341
- روش سیاحت 342
- روش خاطرات خوشایند 342
- بخش سوم 343
- وظایف و مسئولیت های متولیان تربیت 343
- مقاوم سازی نسل، وظیفه ای همگانی 344
- مؤمن از سنگ سخت تر است 345
- مسئولیت خانواده در تربیت 350
- نقش پدر و مادر در خانواده 352
- راه های ایجاد محیط آرام در خانواده 355
- راه های رسیدن ارکان خانواده به اهداف متعالی 357
- توصیه های کاربردی به خانواده ها جهت کاهش مشکلات رفتاری فرزندان 364
- پرورش روحیه اجتماعی در فرزندان 367
- تأثیر عوامل محیطی بر انسان 368
- توصیه های کاربردی به متولیان امور اجتماعی جهت کاهش مشکلات رفتاری 371
- توصیه های تربیتی و کاربردی امام علی (علیه السلام) 373
- سخن آخر 377
- منابع و مآخذ 380
- رفتار با فرزند از دیدگاه حضرت زهرا وامیر المومنین ع 385
- عقیقه دادن و گفتن اذان در گوش نوزاد 385
- انتخاب بهترین نام ها برای فرزندان 385
- اظهار محبت نسبت به فرزندان 386
- توجه به نیازهای کودکان 389
- توجّه به بازی و تحرّک کودکان 390
- استفاده از جاذبه شعر در تربیت کودکان 390
- ارج نهادن به شخصیت فرزندان 392
- توجّه دادن فرزندان به رعایت نظم و حقوق دیگران 396
- عدم تبعیض بین فرزندان 397
- برخوردار نمودن فرزندان از عواطف پاک مادری 399
- امید دادن به فرزندان در اجابت خواسته های مشروع 400
- توجّه به حضور و غیاب فرزندان 401
- آموزش ایمان و تقوی به فرزندان 402
- تشویق فرزندان به مسائل دینی و عبادی 403
- تعلیم فرزندان به نوع دوستی و رعایت حقوق همسایگان 404
- مأنوس نمودن فرزندان به مسجد و دقّت در گفتار پیامبر (ص) 404
- توجّه به سلامتی فرزندان 406
- خلاصه ی درسهایی از برنامه های تربیتی حضرت زهرا (س) نسبت به فرزندان 406
- یاد فرزندان در بستر شهادت 408
- حضانت و مراتب آن 409
- پیشگفتار 409
- یادآوری و منابع 410
- تعریف حضانت 411
- دختر 412
- مراتب حضانت 412
- حضانت مادر 412
- پسر 412
- حضانت دیگران 413
- مواردی که حق حضانت از بین می رود 415
- حضانت کودکان بی سرپرست 417
- حکم جدا کردن فرزند از پدر و مادر و پایان حضانت کودک 421
- پایان حضانت کودک 422
- صاحبان ولایت 422
- شرایط ولی 423
- حدود ولایت ولی کودک 424
- ولایت بر جان (نفس) 425
- ولایت بر مال 426
- حدود ولایت ولی کودک 427
- ولایت پدر و جدّ پدری بر کودک 427
- ولایت حاکم (مجتهد جامع الشرایط) بر کودک 430
- ولایت مومنان بر کودک 432
- قیم و وصی بر کودک شرایط آن دو 433
- شرایط قیم قیم 435
- شرایط وصی 436
- ولایت بر ازدواج خردسالان 438
- تعلیم و آموزش کودک و توجه به وضع تعلیم و تربیت او 439
- تحصیل 439
- مواد آموزشی 440
- فضای آموزشی 440
- هزینه تحصیلی 441
- تربیت 442
- ارتباط پدر و مادر با کودک 445
- بازی و سرگرمی کودک 446
- مراقبت های تربیتی کودک 447
- حفظ شخصیت و احترام کودکان 451
- کسب و کاری برای تأمین هزینه زندگی 452
- هزینه زندگی کودک 452
- هزینه فرزندان و نوه ها 453
- پرداخت خمس و زکات به فرزند 454
- جهیزیه دختر و لباس و زیور فرزندان 456
- لباس و زیور 457
- تصرفات و اختیاراتی مالی 458
- مالکیت کودک و تصرفات او 458
- مالکیت کودک 458
- خرید و فروش کودک 461
- اجاره و استخدام کودک و اموال او 465
- وقف و بخشش کودک 466
- قرض، عاریه و امانت کودک 469
- جعاله، وکالت، ضمانت و بیمه و حق شفعه کودک 473
- شفعه 474
- حکم چیزهایی که کودک پیدا می کند 476
- تصرف ولی در اموال کودک 477
- تصرف ظالمانه در مال یتیمان 479
- وقف بر اولاد 481
- حدود 482
- حکم قذف بر کودک و قذف او بر دیگران 482
- حکم سرقت کودک و بوسیدن او 484
- بوسیدن پسر و دختر نابالغ 485
- قصاص عضو 486
- حکم جنایات کودک 486
- دیه کودک و ملکیت او نسبت به دیه 487
- اشاره 488
- دندان 488
- آسیب و زخم 488
- مو 488
- ملکیت کودک نسبت به دیه 489
- نشانه های بلوغ 491
- نشانه های بلوغ وتقلید کودک 491
- عادت ماهانه دختران 492
- تقلید کودک 493
- ادعای نوجوانان بر بلوغ 493
- طهارت و غسل و وضو و تخلی کودک 495
- غسل 497
- نماز کودک و شرایط آن 502
- واداشتن به نماز 502
- لباس نماز گزار 503
- مکان نماز گزار 503
- اذان و اقامه 503
- حضور کودک در نماز جماعت و جمعه 505
- نماز کودک در سفر و حضور او در مسجد 507
- تلاوت آیه سجده 508
- واداشتن به روزه 510
- بلوغ در ماه رمضان 510
- واداشتن به روزه و کودکی که در ماه رمضان بالغ می شود 510
- قضای روزه 512
- روزه دختران در آغاز بلوغ و قضای آن 512
- قضای عبادت پدر و مادر 513
- اعتکاف 514
- کودک و امر به معروف و نهی از منکر 515
- مرگ کودک و احکام آن 519
- کودک و جهاد 519
- مقدمه 520
- مرگ فرزند 520
- غسل 521
- تشریفات 521
- کفن و دفن 522
- نماز 522
- تسلی دادن فرزند مرده 523
- ارث برای کودک 526
- تصرف در سهم یتیم 526
- ارث کودک و احکام آن 526
- ارث بری از کودک 527
- وصیت کودک و احکام آن 529
- وصیت کودک 529
- کودک وصی 530
- نذر و عهد و سوگند کودک و چند مساله 531
- اسلام و کفر کودک 532
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 535
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 1 535
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 2 535
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 535
- کتابشناسی کودک 535
- فرزند سدره المنتهی 536
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 2 536
- من فرزند آخر الزمان فاطمه ام 536
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 536
- امام حسین علیه السلام و تربیت فرزند 1 536
- فرزند لافتی صدای گام هایت را می شنوم 537
- رضا فرزند صالح 537
- اخلاق در خانواده و تربیت فرزند 537
- تربیت فرزند 537
- حقوق پدر و مادر و فرزند 537
- انقلاب بزرگ علی علیه السلام و دو فرزند بزرگوارش 538
- چرا فرزند نوح از خاندان او نیست؟ 538
- پنجاه روش ساده برای علاقه مند کردن فرزند به مطالعه 538
- تصویر حرم امام زاده صالح فرزند امام کاظم علیه السلام - تهران 538
- از آیات قرآن استفاده می شود 538
- اسحاق فرزند ابراهیم 539
- آیا مادر مریم نذر کرده بود که فرزند خود را راهب کند؟ 539
- حق پدر بر فرزند 539
- رضا فرزند صالح 539
- ادعیه قرآنی دعاهای حضرت زکریا برای درخواست فرزند 539
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت سوم 540
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت چهارم 540
- رضا فرزند صالح 540
- رضا فرزند صالح 540
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 540
- گفتگو با خانم فاطمه السادات میرلوحی فرزند شهید نواب صفوی قسمت سوم 541
- امام باقر علیه السلام و تربیت فرزند 541
- امام رضا علیه السلام و تربیت فرزند 541
- حقوق پدر و مادر و فرزند 541
- جلوه های رفتاری حضرت زهرا سلام اللّه علیها رفتار با فرزند قسمت سوم 541
- سکولاریسم غربی؛ فرزند مسیحیت است-متن کامل 542
- آموزه های بنیادین علم اخلاق جلد دوم تربیت فرزند 542
- اخلاق در خانواده و تربیت فرزند 542
- سکولاریسم غربی؛ فرزند مسیحیت است-چکیده 542
- معما فرزند خوانده 542
- برادر خوانده یا فرزند خوانده؟! 543
- بررسی سلسله مراتب نظام ارزشی نوجوانان 543
- معما فرزند خوانده 543
- تعیین ارتباط بین استعمال سیگار توسط پدر و نسبت جنسیت فرزند 543
- تناسب اندام و فرزند 6 تا 12 ساله شما 544
- مقایسه شیوه ی فرزند 544
- حسادت کودکان و تولد فرزند 544
- اگر فرزند دوم در راه است حتما بخوانید 544
- مدت ارتباط پدر با فرزند در ایران فقط 20 دقیقه 544
- فرزند در آیینه توصیف پدر، مرشد و مراد 545
- دعای مادر در حق فرزند 545
- و این فرزند ناکام 545
- ارتباط سندرم فرسودگی 545
- واعظ ماه مبارک رمضان 546
- فرزند در آینه توصیف مادر 546
با توجه به تعریف مذکور، دراین جا دو وظیفه اساسی برای معلم بیان می شود:
1- ایجاد عادات مطلوب،
2 - ترک دادن عادات زشت و ناروا.
همان طور که گفتیم، طفل یا نوجوان به خودی خود قادر نیست خویشتن را در ایجاد عادات نیک و ترک عادات ناروا رهبری کند.
این وظیفه مربی واقعی و معلم وظیفه شناس است که در راه آموزش و پرورش آنها سعی بیشتر و پی گیرتر و دقت شایسته تری از خود ابراز دارد، استعدادهای نهفته نونهالان را کشف کند، نقاط ضعف آنها را جستجو نماید و با صبر و حوصله، به تدریج عادات زشت آنها را به دست فراموشی بسپارد و آن عاداتی که سبب سازگاری آنان با محیط و فعالیت و ابتکار و سعادتشان می شود در آنها به وجود آورد.
باید طوری کودک و نوجوان را تحت مراقبت دقیق قرارداد و طوری از آموزش و پرورش واقعی برخوردار ساخت که همواره از روی فکر و اندیشه و ملاحظه غایت و نتیجه عمل، آن را از روی شعور و اراده تمرین کنند، تا به صورت عادت و خودکار درآید، و هم در موارد لازم بتوانند با یک تصمیم، عادتی را ترک نمایند ودر تمام عمر از همین راه و رسم صحیح پیروی کنند و هرگز دچار عادت های کورکورانه نگردند.
آری، معلم خوب همواره به شاگردان خود درس فضیلت و انسانیت می دهد و عقل آنها را بیدار و آگاه می سازد و کاخ سعادت آنها را با روشی خردمندانه در محیط
آموزشگاه پی ریزی می نماید.
پدران نباید خیال کنند که وظیفه آنها تنها نان و لباس دادن است و نسبت به آموزش و پرورش کودکان و تشکیل عادات نیکو در وجود آنها وظیفه ای ندارند، و معلمان نیز نباید تصور کنند که تنها با یاددادن و خواندن و نوشتن، تمام وظیفه های آنها انجام گرفته است و در مورد عادات نامطلوب و تربیت اخلاقی و اجتماعی کودکان، سهمی ندارند و به عبارت دیگر، تصور نکنند که درس های آموزشگاهی ارزش اخلاقی ندارد، بلکه باید در آموزشگاه ها به وسیله درس جداگانه اخلاقی شاگردان را با مسائل اخلاقی، آشنا بکنند.
جان دیوئی می گوید: