دانستنیهای جوانان 2 صفحه 657

تکلیفی دارند و نه مسؤولیتی ، نه تشویق و نه

تنبیهی ، و نه پاداشی و نه کیفری . در صورتی که بر اساس انسان شناسی دینی ، انسان یک موجود مختار و مسؤولی است که

خود ، به تنهایی بار گناه خویش را می کشد و نمی تواند مسؤولیت اعمال خود را بر دیگران بار کند . خداوند می فرماید:

«ولا تکسب کلّ نفس الاّ علیها ولاتزر وازرهُ وزر اخری» (انعام: 164 ); هر کس تنها کیفر کار خودش را می بیند

و کسی بار گناه دیگری را بر دوش نمی کشد .

بر این اساس ، گرچه ما هم عواملی را که روان شناسان و جامعه شناسان در ارتکاب جرایم و از جمله استعمال مواد مخدّر و

اعتیاد برشمرده اند ، می پذیریم و برای آن ها نقش و تأثیر بسزایی قایلیم و از این رو ، لازم می دانیم که هم از طرف اعضای

جامعه و هم مسؤولان ، عوامل مولّد جرم در جامعه مورد شناسایی قرار گیرند و اقدامات اجتماعی لازم برای پیش گیری جرم

و انحرافات صورت گیرد ، ولی معتقدیم که هیچ یک از این عوامل یا مجموع این ها نمی توانند عامل تعیین کننده ای برای رفتار

انحرافی و کج روی افراد به حساب آیند ، به طوری که توجیه کننده رفتار انحرافی او باشند .