خانواده و تحول در تربیت صفحه 23

در جستجوی تفریح و خوشگذرانی اند. آن ها کار را زجرآور و تلخ می دانند و جز به راحتی و آسایش و خواب و خوراک به چیز دیگری نمی اندیشند و تلاش می کنند بدون زحمت، موقعیت، مقام و شغلی را به دست آورند، که راحت باشد. حال آن که در فرهنگ اسلامی ما کار و تلاش از ارزش و اهمیت والایی برخوردار است؛ چنان که امام علی علیه السلام می فرماید: «کار بزرگ ترین تفریح است.» در حقیقت، کار با سختی و رنج و تلاش همراه بوده و در پی سختی ها و مشکلات، آسایش و راحتی است. این همان وعده ای است که خداوند در قرآن به ما می دهد: «فَاِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً، إنَّ مَعَ الْعُسْر یُسْراً»(1)؛ «به راستی که با هر سختی یی، راحتی حاصل می شود».

بنابراین، در تربیت فرزندان همواره باید به این نکته مهم توجه کرد که فرزند باید با رنج و سختی آشنا شود و کار و تلاش را تجربه نماید تا خوشبختی و موفقیّت و کامیابی را خود به دست آورده و طعم شیرین آن را بچشد و قدردان لحظات آسایش بوده و به هنگام سختی و رنج، شکیبا باشد.

فرزند خُرد را به مشقّت بزرگ کن

کز زحمت است هر که به راحت رسیده است

ورنَه ز چشمِ دهر بیفتد چه طفلِ اشک

آن بی هنر پسر که تو را نوردیده است