- 1- تربیت واژه ای اسرار آمیز 1
- اشاره 1
- معلّمی 3
- تربیت کلامی 4
- حفظ شخصیت 5
- تربیت جوان 7
- برخوردها در مدرسه 9
- مهم ترین شاخص رشد و موفقیت 12
- راهبردهای عملی در تربیت نوجوانان و جوانان 18
- اشاره 26
- برابریِ انسانیِ والدین و فرزندان 33
- شناخت منشأ رفتار کودکان و نوجوانان 35
- مکانیزم رفتارهای نا به هنجار 36
- کشف علت بدرفتاری 37
- بی رغبتی و تظاهر به بی لیاقتی 42
- اهمیت مسأله 43
- برنامه ریزی و اختصاص وقت برای فرزندان 45
- نکته های کاربردی برای از بین بردن بدرفتاری 47
- عوامل مهم در تربیت کودکان 51
- موقعیت خانوادگی 53
- ارزش های خانوادگی 53
- نقش جنسیّت در پرورش کودکان 54
- عامل مهم در تربیت فرزندان 55
- موقعیت سنی کودکان 55
- اشاره 57
- نوع اوّل: والدین آسان گیر 58
- نوع دوم: والدین سختگیر (مستبد) 62
- نوع سوم: والدین متعادل 65
- خلاصه نوع رفتار والدین و عملکرد فرزندان 68
در این میان، کودکان به آسانی درک نمی کنند که لازمه دست یابی به حقوق خود(1)، احترام گذاشتن به حقوق دیگران، به خصوص پدر و مادر است. آن ها می کوشند چنین وانمود کنند که دریافته اند دارای حقوقی هستند و کسی نباید از آنان انتظار داشته باشد که حقوق دیگران را مراعات نمایند؛ امّا بر والدین و مربیان است که آنان را با وظایف خود آشنا نموده و در تربیت درست آن ها کوتاهی نکنند. کودکان معتقدند والدین باید همه خواسته های فرزندان خود را برآورده کنند، گرچه آنان از امکانات محدودی برخوردار باشند. اگر ما به این باور فرزندان خود مهر تأیید بزنیم و آن را بپذیریم، عدم تناسب و توازن را بین مسؤولیّت ها و حقوق، در فرزندان خود پرورش داده ایم. با این نوع بینش، کودکان و نوجوانان بسیار حساس و زود رنج شده و هرگز حاضر نیستند از آزادی ها و خواسته های خود چشم پوشی کنند و لحظه ای از اوقات خود را به انجام تکالیف و رعایت مقرّرات سخت و قوانین بزرگسالان اختصاص دهند.
شیوه های قدیمی تربیت، از جمله وادار کردن فرزندان به اطاعت با روش مستبدانه، و تشویق و تنبیه آنی، کارساز نیستند. کودکان و نوجوانانِ امروز احترام و تشویق را حق خود می دانند