اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 19

صفحه 19

و کرین برینتون و جیمز دیویس و نیز ت.ر.گار مطرح کرده اند.

دوتوکویل معتقد است جامعه زمانی وارد بحران خشونت گسترده سیاسی می شود که پس از دوره ای طولانی از رشد اقتصادی و اجتماعی، ناگهان دوره ای کوتاه از رکود و بازگشت شدید به دوره پیش از رونق به وجود می آید.(1)

دیویس بر رابطه میان افزایش توقع جامعه و میزان برآورده شدن آن توقع تأکید می کند. او می گوید اگر جامعه ای توقع افراد خود را پیوسته برآورده کند و سبب بالا رفتن سطح معیشت آنها شود، ولی در لحظه ای خاص به هر دلیلی نتواند دیگر این کار را ادامه دهد، در حالی که توقع ها باز هم در حال بالا رفتن هستند، شرایط خشونت سیاسی به وجود می آید. در این حالت، نارضایتی اجتماعی، قدرت حاکم را به طور مستقیم هدف خواهد گرفت.(2)

نظریه سوم را کارکردگرایان مطرح کرده اند. جامعه شناسانی چون: امیل دورکیم، پارسونز، جانسون و اسملسر، پدیده خشونت سیاسی را در شورش ها و انقلاب های اجتماعی تحلیل کرده و همواره بر ضرورت حفظ حالت توازن در جامعه تأکید داشته اند. عنصر اصلی این حالت، هم بستگی اجتماعی و انسجام است که به دلیل کارکرد بسیار مهم انطباق افراد با جامعه، با انگیزه کسب اهداف آنها انجام می گیرد.

اگر سرعت دگرگونی ها زیاد باشد، افراد جامعه نمی توانند به سرعت، خود را با آنها انطباق دهند. در نتیجه، دگرگونی های اجتماعی می توانند سبب پدید آمدن فشارهایی بر افراد شوند و در آنها ترس و اضطراب ایجاد کنند. این احساس ها نیز خود می توانند سرچشمه خشونت های فردی یا گروهی شوند که جامعه را از حالت توازن و تعادل خارج می کنند.(3)

به طور کلی، باید پذیرفت چون بیشتر تحلیل های جامعه شناختی پس از حادثه انجام گرفته اند، نتوانسته اند گره از پیچیدگی پدیده خشونت سیاسی باز کنند. همچنین هرگز


1- 2 . همان، صص127_137.
2- 3 . همان، صص139_157.
3- 4 . همان، صص 87 _ 111.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه