اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 25

صفحه 25

سوم _ مبارزه مسلحانه زیر زمینی

حرکت های مسلحانه مخفی یا مبارزه چریکی را باید نوعی خشونت سیاسی تعریف کرد که گروه کوچک شبه نظامی با تشکیلات مخفی علیه قدرت سیاسی حاکم اعمال می کند. روش های این نوع خشونت عبارتند از: ترور شخصیت های سیاسی یا اقتصادی، آدم ربایی، بمب گذاری، خراب کاری، هواپیماربایی، گروگان گیری، دستبردهای مسلحانه با اهداف سیاسی و... .

بسیاری از حرکت های ضد دیکتاتوری، ضد استبدادی، ضد استعماری و آزادی خواهانه در طول تاریخ معاصر، چاره ای جز مبارزه مسلحانه مخفی نداشتند؛ زیرا قدرت حاکم، راه هرگونه مبارزه مسالمت آمیز را می بست. ازاین رو، مبارزه مسلحانه مخفی اساساً زمانی رخ می دهد که قدرت حاکم با یک نیروی مخالف اجتماعی کوچک، ولی جدّی و سرسخت روبه رو باشد که قصد براندازی یا بی ثباتی آن را دارد.

در دولت های استبدادی، این مبارزه ها و خشونت ها شدیدتر است؛ زیرا راه هرگونه روش مسالمت آمیز در آن بسته است. در شرایط دموکراتیک، اگر نیروی مخالف پایگاه اجتماعی نداشته باشد و نتواند آزادی زیادی به دست آورد، باز چاره ای جز روی آوردن به مبارزه مسلحانه مخفی نخواهد داشت. نمونه های فراوانی از این گروه ها وجود دارند، مانند: گروه های مبارزاتی در ایران دوران ستم شاهی؛ جنبش میهنی باسک و آزادی ETA که در سال 1959 در اسپانیا شکل گرفت و هنوز به مبارزه ادامه می دهد.(1)

چهارم _ انقلاب

در میان رفتارهای خشونت آمیز سیاسی که پایگاه اجتماعی دارد و جهت حرکت آنها به بالا و رأس هرم قدرت است، هیچ حرکتی شدت و گسترش یک انقلاب اجتماعی را ندارد. کرین برینتون در کتاب کالبدشکافی چهار انقلاب، انقلاب را چنین تعریف می کند: «جانشینی شدید گروهی... که تاکنون حکومت را در دست نداشته اند، به جای گروه دیگر


1- 2 . موریس دوورژه، جامعه شناسی سیاسی، ترجمه: ابوالفضل قاضی، تهران، دانشگاه تهران، 1372، صص 335 _ 337.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه