- 1. طرح مسئله 5
- اشاره 5
- فصل اول: کلیات 5
- اشاره 5
- 2. اهداف پژوهش 6
- 3. پرسش های پژوهش 6
- 7. متغیرهای پژوهش 7
- 5. فرضیه های پژوهش 7
- 6 . مفاهیم پژوهش 7
- 10. منابع پژوهش 8
- 8 . روش پژوهش 8
- 9. پیشینه پژوهش 8
- اشاره 9
- 1. تعریف های واژگانی 10
- ب) تساهل 10
- اشاره 10
- الف) خشونت 10
- د) مدارا 11
- ج) تسامح 11
- 2. تعریف های اصطلاحی 12
- اشاره 12
- الف) خشونت 12
- ب) تساهل 14
- یک _ جنبه زیست شناختی 16
- 3. جنبه ها و گونه های خشونت 16
- اشاره 16
- الف) جنبه های خشونت 16
- اشاره 16
- دو _ جنبه روان شناختی 17
- سه _ جنبه جامعه شناختی 18
- اشاره 20
- یک _ خشونت دولتی 20
- ب) گونه های خشونت 20
- دو _ خشونت در برابر دولت 23
- 4. قلمرو خشونت 26
- اشاره 26
- الف) خشونت عریان 27
- ب) خشونت قانونی یا مشروع 28
- اشاره 29
- الف) آیات جهاد 30
- اشاره 30
- اشاره 30
- 1. آیات 30
- فصل اول: آیات و روایات 30
- اشاره 30
- یک _ آیات مطلق 31
- دو _ آیات مقید 31
- ب) آیات درباره نفی طاغوت (حاکمان جائر) 35
- ج) اقامه حدود 36
- اشاره 36
- یک _ قصاص 37
- دو _ قطع دست دزد 38
- سه _ حد زنا 39
- چهار _ ارتداد 41
- د) جزیه 44
- الف) روایت های جهاد 45
- 2. روایات 45
- اشاره 45
- ب) مدارا با اسیران 48
- ج) امر به معروف و نهی از منکر 49
- د) اقامه حدود 51
- یک _ قصاص 51
- اشاره 51
- دو _ قطع دست دزد 52
- سه _ حکم سابُّ النبی 54
- ه) رفق و مدارا 56
- اشاره 59
- 1. دوران پس از غیبت و پیش از مشروطه 59
- 2. دوران مشروطه 62
- اشاره 65
- 3. دوران معاصر 65
- اشاره 66
- یک _ قیام امام خمینی رحمه الله و براندازی رژیم ستم شاهی 66
- دو _ جنگ و صلح 68
- سه _ برخورد با اسیران 73
- چهار _ اقلیت های دینی 74
- پنج _ امر به معروف و نهی از منکر 75
- یک _ جهاد 76
- اشاره 76
- ب) شهید مطهری 76
- دو _ جزیه 81
- سه _ اقامه حدود 82
- ب) اسیران جنگی بدر 83
- ه) توطئه ترور پیامبر از سوی مشرکان مکه 83
- اشاره 83
- الف) جنگ بدر 83
- پرسش های مردمی 83
- د) نفی فرهنگ دشنام 83
- اشاره 83
- اشاره 83
- 1. سیره حضرت محمد صلی الله علیه و آله 83
- 3. سیره امام مهدی عج الله تعالی فرجه الشریف به هنگام ظهور 83
- اشاره 83
- 1. پیشنهادهای برنامه ای 83
- و) توطئه ترور پیامبر به دست منافقان 83
- 2. تهیه و پخش میزگردهای کارشناسی 83
- ج) فتح مکه و فرمان عفو عمومی 83
- فصل سوم: سیره معصومین علیهم السلام 83
- پرسش های کارشناسی 83
پیش گفتار
پیش گفتار
هدف اصلی این نوشتار، بررسی رابطه اسلام و خشونت است. این موضوع، همواره دغدغه اساسی دنیای اسلام بوده است. از یک سو، مخالفان اسلام، مسلمانان را سرزنش می کنند که اسلام، دینی خشن است و با به کارگیری ابزارهای خشونت، شکل گرفته است. از سوی دیگر، گروه های فعال در جوامع اسلامی، برداشت های متفاوتی از آموزه های اسلام دارند که اختلاف هایی را میان آنان پدید آورده است. برخی گروه ها، وجود خشونت را در اسلام پذیرفته و برخی دیگر، آن را کاملاً نفی کرده اند.
در این پژوهش، بر آن شدیم تا رابطه اسلام و خشونت را با مراجعه به منابع اسلامی بررسی کنیم و حکم آن را بیابیم. ازاین رو، کوشیده ایم تا احکام خشونت را در منابع اساسی اسلام (قرآن و سنّت) و سیره معصومان علیهم السلام و نظریه های فقهای بزرگ شیعه بررسی کنیم.
با توجه به بررسی های انجام یافته به نظر می رسد خشونت در فقه، منابع اسلامی و سیره تاریخی مسلمانان، همواره نه به عنوان یک اصل، بلکه به مثابه امری دفاعی و بازدارنده تلقی شده است. بدین سان می توان گفت اصل در اسلام، نفی خشونت است و برخی مصداق ها و نمونه های تاریخی صرفاً استثنایی، مؤید این قاعده است.
این پژوهش در سه بخش سامان یافته است. در بخش نخست، به چارچوب نظری بحث اشاره شده است و در ادامه، مفاهیم اصلی موضوع که در واقع، کلید واژه های پژوهش به شمار می روند، تجزیه و تحلیل شده اند. جنبه ها و گونه های خشونت و همچنین قلمرو خشونت، دیگر موضوع های این بخش را تشکیل می دهند.
بخش دوم که محور اصلی پژوهش به شمار می رود، به بررسی آیات و روایات در زمینه جهاد و حدود می پردازد. بررسی دیدگاه های اندیشمندان شیعی به عنوان یکی از منابع اندیشه