اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 34

2. به فرض که بپذیریم آیات مطلق برجهاد ابتدایی دلالت دارد، سه مشکل پیش می آید:

الف) در اسلام، اصل تبلیغ و دعوت مقدّم بر جنگ است؛ یعنی اسلام، نخست انسان ها را به شاهراه هدایت دعوت می کند، نه اینکه بدون دعوت وارد جنگ شود و این نکته را نمی توان انکار کرد.

ب) جهاد علیه کسانی که اسلام را نپذیرند، ولی مانعی در برابر آن ایجاد نکنند، معنا ندارد؛ زیرا قرآن به صراحت، هرگونه اکراه و اجبار را برای ایمان آوردن اشخاص نفی می کند.

شاید ادعا شود که حاکمان طاغوتی مانعی برای تبلیغ و دعوت به اسلام هستند و آزادی انتخاب مردم را محدود می کنند. ازاین رو، جهاد ابتدایی برای آزادی این گونه انسان ها جایز است. در پاسخ می گوییم چنین جهادی نیز ابتدایی نیست و باز جنبه دفاعی پیدا می کند؛ چون در راستای آزاد کردن انسان هایی است که زیر سلطه طاغوت ها به سر می برند.(1)

3. علمای اصول می گویند جایی که مطلقی و مقیدی داشته باشیم، مطلق را بر مقید حمل می کنیم. در ادامه، این راه حل را توضیح می دهیم.

راه حل سوم _ حمل مطلق بر مقید

راه حل سوم _ حمل مطلق بر مقید

عالمان علم اصول در توضیح این قاعده می گویند: یک فرمان و یک قانون (هر چند قوانین بشری) ممکن است در جایی مطلق، ولی در جای دیگر مقید بیان بشود، با اینکه می دانیم صادرکننده این فرمان یا جاعل این قانون، از هر دو فرمان، یک مقصود دارد. حال آیا باید آن مطلق را پذیرفت و گفت این مقید به یک علت خاصی بوده است یا آن مطلق را بر این مقید حمل بکنیم و مقید را بپذیریم.

اصولیون می گویند قاعده اقتضا می کند که مطلق را بر مقید حمل بکنیم؛ یعنی بگوییم آنجا هم که مطلق را ذکر کرده، مقصود همین مقید بوده است. بر این اساس، باید آیات مطلق را بر آیات مقید حمل کنیم. بنابراین، تمام جنگ ها در اسلام جنبه دفاعی خواهند