اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 35

داشت. ازاین رو، خشونت به کار گرفته شده در دفاع، خشونتی قانونی و مشروع خواهد بود. در نتیجه، از آیات قرآن برای استدلال بر جهاد ابتدایی نمی توان بهره گرفت.

ب) آیات درباره نفی طاغوت (حاکمان جائر)

ب) آیات درباره نفی طاغوت (حاکمان جائر)

«طاغوت»، صیغه مبالغه از ماده «طُغیان» به معنای تجاوز از حدّ و مرز است و به هر چیزی که سبب تجاوز از حدّ گردد، گفته می شود. ازاین رو، شیاطین، بت ها، حاکمان ستم پیشه و مستکبر و هر معبودی غیر از پروردگار و هر مسیری جز مسیر الی الله، همه طاغوت است.

مفسران درباره معنای طاغوت در آیات قرآنی، بسیار سخن گفته اند. بعضی آن را شیطان و بعضی، کاهنان و برخی دیگر، ساحران تفسیر کرده اند. به نظر می رسد منظور آیات، همه موارد یاد شده، بلکه گسترده تر از آنها باشد؛ یعنی همان مفهوم عامی که از واژه طاغوت استفاده می شود و هر موجود طغیانگر و هر آیین انحرافی و نادرست را دربرمی گیرد.(1)

آیات قرآنی درباره طاغوت، در چند دسته وارد شده است، ولی روح اصلی تمام آنها این است که قرآن هرگز طاغوت را مشروع نمی داند و آن را به رسمیت نمی شناسد. در ادامه، چند آیه را به عنوان نمونه می آوریم و در پایان، استدلال می کنیم.

آیه اول:

وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِی کُلِّ أُمَّ_هٍ رَسُولاً أَن اعْبُدُوا اللّهَ وَاجْتَنِبُوا الطّاغُوتَ. (نحل: 39)

به یقین، در هر امتی، رسولی را برانگیختیم که خدا را بپرستید و از طاغوت بپرهیزید.

آیه دوم:

أَلَمْ تَرَ إِلی الَّذِینَ یَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِما أُنْزِلَ إِلَیْکَ وَما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِکَ یُرِیدُونَ أَنْ یَتَحاکَمُوا إِلی الطّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ یَکْفُرُوا بِهِ. (نساء: 60)

ای پیامبر! آیا نمی بینی کسانی را که خود را مسلمان می پندارند و می گویند به تمام کتاب های آسمانی که بر تو و پیامبران گذشته نازل شده است، ایمان