- 1. طرح مسئله 5
- اشاره 5
- فصل اول: کلیات 5
- اشاره 5
- 2. اهداف پژوهش 6
- 3. پرسش های پژوهش 6
- 7. متغیرهای پژوهش 7
- 5. فرضیه های پژوهش 7
- 6 . مفاهیم پژوهش 7
- 8 . روش پژوهش 8
- 10. منابع پژوهش 8
- 9. پیشینه پژوهش 8
- اشاره 9
- 1. تعریف های واژگانی 10
- ب) تساهل 10
- اشاره 10
- الف) خشونت 10
- د) مدارا 11
- ج) تسامح 11
- 2. تعریف های اصطلاحی 12
- اشاره 12
- الف) خشونت 12
- ب) تساهل 14
- یک _ جنبه زیست شناختی 16
- 3. جنبه ها و گونه های خشونت 16
- اشاره 16
- اشاره 16
- الف) جنبه های خشونت 16
- دو _ جنبه روان شناختی 17
- سه _ جنبه جامعه شناختی 18
- اشاره 20
- یک _ خشونت دولتی 20
- ب) گونه های خشونت 20
- دو _ خشونت در برابر دولت 23
- 4. قلمرو خشونت 26
- اشاره 26
- الف) خشونت عریان 27
- ب) خشونت قانونی یا مشروع 28
- اشاره 29
- 1. آیات 30
- اشاره 30
- اشاره 30
- الف) آیات جهاد 30
- فصل اول: آیات و روایات 30
- اشاره 30
- یک _ آیات مطلق 31
- دو _ آیات مقید 31
- ب) آیات درباره نفی طاغوت (حاکمان جائر) 35
- ج) اقامه حدود 36
- اشاره 36
- یک _ قصاص 37
- دو _ قطع دست دزد 38
- سه _ حد زنا 39
- چهار _ ارتداد 41
- د) جزیه 44
- الف) روایت های جهاد 45
- 2. روایات 45
- اشاره 45
- ب) مدارا با اسیران 48
- ج) امر به معروف و نهی از منکر 49
- د) اقامه حدود 51
- یک _ قصاص 51
- اشاره 51
- دو _ قطع دست دزد 52
- سه _ حکم سابُّ النبی 54
- ه) رفق و مدارا 56
- اشاره 59
- 1. دوران پس از غیبت و پیش از مشروطه 59
- 2. دوران مشروطه 62
- اشاره 65
- 3. دوران معاصر 65
- اشاره 66
- یک _ قیام امام خمینی رحمه الله و براندازی رژیم ستم شاهی 66
- دو _ جنگ و صلح 68
- سه _ برخورد با اسیران 73
- چهار _ اقلیت های دینی 74
- پنج _ امر به معروف و نهی از منکر 75
- یک _ جهاد 76
- اشاره 76
- ب) شهید مطهری 76
- دو _ جزیه 81
- سه _ اقامه حدود 82
- ب) اسیران جنگی بدر 83
- ه) توطئه ترور پیامبر از سوی مشرکان مکه 83
- اشاره 83
- الف) جنگ بدر 83
- پرسش های مردمی 83
- د) نفی فرهنگ دشنام 83
- اشاره 83
- اشاره 83
- 1. سیره حضرت محمد صلی الله علیه و آله 83
- اشاره 83
- 3. سیره امام مهدی عج الله تعالی فرجه الشریف به هنگام ظهور 83
- 1. پیشنهادهای برنامه ای 83
- و) توطئه ترور پیامبر به دست منافقان 83
- 2. تهیه و پخش میزگردهای کارشناسی 83
- ج) فتح مکه و فرمان عفو عمومی 83
- پرسش های کارشناسی 83
- فصل سوم: سیره معصومین علیهم السلام 83
با حفظ مبانی کلامی شیعه، در زمینه دولت کوشیدند تا زنگار استبداد را از هرگونه تلقی دین باورانه بزدایند. علامه نایینی بر اساس چنین رویکردی، کتاب تنبیه الأُمه و تنزیه الملّه را نگاشت. در اهمیت این کتاب باید گفت که سه فقیه بزرگ و مرجع تقلید آن زمان یعنی آخوند ملا محمد کاظم خراسانی، شیخ عبدالله مازندرانی و حاج میرزا حسین تهرانی بر آن تقریظ نوشتند و مطالب آن را برابر با آموزه های شرع مبین دانستند.(1)
مرحوم نایینی در کتاب خود، حکومت ها را به چند دسته تقسیم می کند که یکی از آنها حکومت استبدادی است. با توضیح ها و ویژگی هایی که نایینی برای این گونه از حکومت ها بیان می کند، دیدگاه ایشان را درباره خشونت می توان استنباط کرد. علامه نایینی در این زمینه می نویسد:
اول آنکه [سلطان] مانند آحاد مالکین نسبت به اموال شخصیه خود با مملکت و اهلش معامله فرماید؛ مملکت را به مافیها مال خود انگارد و اهلش را مانند عبید و اماء، بلکه اغنام و احشام برای مراد است و درک شهواتش مسخر و مخلوق پندارد. هر که را به این غرض وافی و در مقام تحصیلش فانی دید، مقربش کند و هر که را منافی یافت، از مملکت که ملک شخصی خودش پنداشته، تبعیدش نماید و یا اعدام و قطعه قطعه به خورد سگانش دهد و یا گرگان خون خواره را به ریختن خونش تحریک و به نهب و غارت اموالش وادار نماید.... .این قسم از سلطنت را چون دلبخواهانه و از باب تصرف آحاد مالکین در املاک شخصیت خود و بر طبق اراده و میل شخصی سلطان است، لهذا تملکیه و استبدادیه گویند و استعبادیه و اعتسافیه و تَسلُّتیه و تَحَکُّمیه هم خوانند. و جهت تسمیه و مناسبت اسماء مذکوره هم با مسمی ظاهر است. صاحب این چنین سلطنت را حاکم مطلق و حاکم بأمر و مالک رقاب و ظالم و قهّار و امثال ذلک نامند.
1- 1 . ابوذر ورداسبی، ماهیت حکومت اسلامی از دیدگاه آیت الله نایینی، تهران، مولی، بی تا، ص18.