اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 65

صفحه 65

-1

گفته شد که دولت های استبدادی، دولت هایی هستند که از خشن ترین شکل خشونت علیه شهروندان استفاده می کنند؛ زیرا در این نوع دولت ها، اراده ای فردی حاکم است که تقریباً جلو هرگونه اعمال نفوذ را از دیگران می گیرد. بنابراین، در کاربرد خشونت سیاسی، از هیچ نوع منطقی جز گرایش های استبدادی پیروی نمی شود. این گرایش ها نیز می تواند بسیار متنوع، گوناگون و سلیقه ای باشد و منافع کوتاه مدت یا دراز مدت دولت در آنها لحاظ نشده باشد. ازاین رو، علامه نایینی با صراحت می فرماید مستبد، هر کس را که بخواهد، تبعید یا اعدام یا قطعه قطعه می کند و به خورد سگانش می دهد و از هیچ گونه خون ریزی و غارت اموال شهروندان خود ترسی ندارد. بنابراین، در نظر نایینی، استبداد، بدترین نوع حکومت است که از هرگونه خشونت سیاسی علیه شهروندان بهره می جوید. از نظر ایشان (از نظر اسلام) چنین دولت هایی مشروعیت سیاسی ندارند.

3. دوران معاصر

اشاره

3. دوران معاصر

با دگرگونی های اجتماعی که در آغاز دهه چهل خورشیدی رخ داد، دوره سیاست گریزی پایان یافت و اندیشه جدید؛ یعنی مبارزه عملی برای تحقق حکومت اسلامی شکل گرفت. پیش از این، مشی و سیره روحانیان و اندیشمندان بزرگ شیعه، مداخله نکردن در امور سیاسی و محدود کردن حیطه فعالیت خود به تدریس و پرورش طلبه های جوان بود. در دوران جدید، شاهد تغییر و دگرگونی در حوزه مباحث فقهی از مسائل مربوط به عبادات و برخی معاملات به سمت مباحث اجتماعی و سیاسی هستیم؛ یعنی بحث ضرورت حکومت، مبنای مشروعیت، شرایط حاکم، شیوه ارتباط با حاکم و... هستیم. مسئله حکومت اسلامی (ولایت فقیه) و حوزه اختیارات حاکم اسلامی (ولی فقیه) از جمله مسائل بحث انگیز میان عالمان این دوره بود.

با درگذشت آیت الله العظمی بروجردی رحمه الله و مطرح شدن امام خمینی رحمه الله به عنوان مرجع تقلید، دگرگونی جدیدی در اندیشه سیاسی شیعه ایجاد شد. ازاین رو، در این دوره، از آرای امام خمینی رحمه الله و شاگرد برجسته اش، استاد مرتضی مطهری رحمه الله درباره خشونت بهره گرفته ایم.


1- 2 . محمدحسین نایینی، تنبیه الأمّه و تنزیه الملّه، تهران، شرکت سهامی انتشار، بی تا، صص 8 _ 10.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه